၁၂. ဓမ္မိကသုတ္တံ

၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဇာတိဘူမိယံ အာဝါသိကော ဟောတိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တသု အာဝါသေသု. တတြ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ [န သဏ္ဌဟန္တိ (သီ.)]၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ [ဇာတိဘူမိကာနံ (သျာ. ပီ. က.)] ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမာ’’တိ.

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေန အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဣမမှာ အာဝါသာ၊ အလံ တေ ဣဓ ဝါသေနာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တမှာ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတြပိ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမာ’’တိ.

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေနာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဣမမှာပိ အာဝါသာ၊ အလံ တေ ဣဓ ဝါသေနာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တမှာပိ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတြပိ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ၊ န သဏ္ဌန္တိ၊ ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ။ပေ။. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေနာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဓမ္မိကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ပဗ္ဗာဇိတော ခေါမှိ ဇာတိဘူမကေဟိ ဥပါသကေဟိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟိ. ကဟံ နု ခေါ ဒါနိ ဂစ္ဆာမီ’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မတော ဓမ္မိကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမေယျ’’န္တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ရာဇဂဟံ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန ရာဇဂဟံ ဂိဇ္ဈကူဋော ပဗ္ဗတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ ကုတော နု တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ အာဂစ္ဆသီ’’တိ? ‘‘ပဗ္ဗာဇိတော အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာတိဘူမကေဟိ ဥပါသကေဟိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. ‘‘အလံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ကိံ တေ ဣမိနာ၊ ယံ တံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇေန္တိ၊ သော တွံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇိတော မမေဝ သန္တိကေ အာဂစ္ဆသိ’’.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သာမုဒ္ဒိကာ ဝါဏိဇာ တီရဒဿိံ သကုဏံ ဂဟေတွာ နာဝါယ သမုဒ္ဒံ အဇ္ဈောဂါဟန္တိ. တေ အတီရဒက္ခိဏိယာ [အတီရဒဿနိယာ (သျာ.)၊ အတီရဒဿိယာ (က.)] နာဝါယ တီရဒဿိံ သကုဏံ မုဉ္စန္တိ. သော ဂစ္ဆတေဝ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ၊ ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ၊ ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ. သစေ သော သမန္တာ တီရံ ပဿတိ၊ တထာဂတကောဝ [တထာဂတော (က.) ဒီ. နိ. ၁.၄၉၇ ပဿိတဗ္ဗံ] ဟောတိ. သစေ ပန သော သမန္တာ တီရံ န ပဿတိ တမေဝ နာဝံ ပစ္စာဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ယံ တံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇေန္တိ သော တွံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇိတော မမေဝ သန္တိကေ အာဂစ္ဆသိ.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ရညော ကောရဗျဿ သုပ္ပတိဋ္ဌော နာမ နိဂြောဓရာဇာ အဟောသိ ပဉ္စသာခေါ သီတစ္ဆာယော မနောရမော. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ နိဂြောဓရာဇဿ ဒွါဒသယောဇနာနိ အဘိနိဝေသော အဟောသိ၊ ပဉ္စ ယောဇနာနိ မူလသန္တာနကာနံ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ နိဂြောဓရာဇဿ တာဝ မဟန္တာနိ ဖလာနိ အဟေသုံ၊ သေယျထာပိ နာမ အာဠှကထာလိကာ. ဧဝမဿ သာဒူနိ ဖလာနိ အဟေသုံ၊ သေယျထာပိ နာမ ခုဒ္ဒံ မဓုံ အနေလကံ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ နိဂြောဓရာဇဿ ဧကံ ခန္ဓံ ရာဇာ ပရိဘုဉ္ဇတိ သဒ္ဓိံ ဣတ္ထာဂါရေန၊ ဧကံ ခန္ဓံ ဗလကာယော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဧကံ ခန္ဓံ နေဂမဇာနပဒါ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဧကံ ခန္ဓံ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဧကံ ခန္ဓံ မိဂါ [မိဂပက္ခိနော (သီ. သျာ. ပီ.)] ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ နိဂြောဓရာဇဿ န ကောစိ ဖလာနိ ရက္ခတိ၊ န စ သုဒံ [န စ ပုန (က.)] အညမညဿ ဖလာနိ ဟိံသန္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ အညတရော ပုရိသော သုပ္ပတိဋ္ဌဿ နိဂြောဓရာဇဿ ယာဝဒတ္ထံ ဖလာနိ ဘက္ခိတွာ သာခံ ဘဉ္ဇိတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာယ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ၊ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ၊ ဘော! ယာဝ ပါပေါ မနုဿော [ယာဝ ပါပမနုဿော (သျာ.)၊ ယာဝတာ ပါပမနုဿော (က.)]၊ ယတြ ဟိ နာမ သုပ္ပတိဋ္ဌဿ နိဂြောဓရာဇဿ ယာဝဒတ္ထံ ဖလာနိ ဘက္ခိတွာ သာခံ ဘဉ္ဇိတွာ ပက္ကမိဿတိ၊ ယံနူန သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ အာယတိံ ဖလံ န ဒဒေယျာ’တိ. အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ အာယတိံ ဖလံ န အဒါသိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ရာဇာ ကောရဗျော ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ယဂ္ဃေ၊ မာရိသ၊ ဇာနေယျာသိ သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ ဖလံ န ဒေတီ’တိ? အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ [အဘိသင်္ခါရေသိ (သျာ. က.)]၊ ယထာ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ သုပ္ပတိဋ္ဌံ နိဂြောဓရာဇံ ပဝတ္တေသိ [ပါတေသိ (သီ. ပီ.)] ဥမ္မူလမကာသိ. အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထံ ဒေဝတံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကိံ နု တွံ၊ ဒေဝတေ၊ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဧကမန္တံ ဌိတာ’တိ? ‘တထာ ဟိ ပန မေ၊ မာရိသ၊ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ. ‘အပိ နု တွံ၊ ဒေဝတေ၊ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာယ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ? ‘ကထံ ပန၊ မာရိသ၊ ရုက္ခော ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’တိ? ‘ဣဓ၊ ဒေဝတေ၊ ရုက္ခဿ မူလံ မူလတ္ထိကာ ဟရန္တိ၊ တစံ တစတ္ထိကာ ဟရန္တိ၊ ပတ္တံ ပတ္တတ္ထိကာ ဟရန္တိ၊ ပုပ္ဖံ ပုပ္ဖတ္ထိကာ ဟရန္တိ၊ ဖလံ ဖလတ္ထိကာ ဟရန္တိ. န စ တေန ဒေဝတာယ အနတ္တမနတာ ဝါ အနဘိနန္ဒိ [အနဘိရဒ္ဓိ (သီ.)] ဝါ ကရဏီယာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဒေဝတေ၊ ရုက္ခော ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’တိ. ‘အဋ္ဌိတာယေဝ ခေါ မေ၊ မာရိသ၊ ရုက္ခဓမ္မေ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ. ‘သစေ ခေါ တွံ၊ ဒေဝတေ၊ ရုက္ခဓမ္မေ တိဋ္ဌေယျာသိ၊ သိယာ [သိယာပိ (သီ. ပီ.)] တေ ဘဝနံ ယထာပုရေ’တိ? ‘ဌဿာမဟံ၊ [တိဋ္ဌေယျာမဟံ (သျာ.)] မာရိသ၊ ရုက္ခဓမ္မေ၊ ဟောတု မေ ဘဝနံ ယထာပုရေ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ [အဘိသင်္ခါရိ (သျာ. က.)]၊ ယထာ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ သုပ္ပတိဋ္ဌံ နိဂြောဓရာဇံ ဥဿာပေသိ၊ သစ္ဆဝီနိ မူလာနိ အဟေသုံ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ အပိ နု တံ သမဏဓမ္မေ ဌိတံ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ပဗ္ဗာဇေသုံ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ? ‘‘ကထံ ပန၊ ဘန္တေ၊ သမဏော သမဏဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သမဏော အက္ကောသန္တံ န ပစ္စက္ကောသတိ၊ ရောသန္တံ န ပဋိရောသတိ၊ ဘဏ္ဍန္တံ န ပဋိဘဏ္ဍတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သမဏော သမဏဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’’တိ. ‘‘အဋ္ဌိတံယေဝ မံ၊ ဘန္တေ၊ သမဏဓမ္မေ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ပဗ္ဗာဇေသုံ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ.

[အ. နိ. ၇.၆၆၊ ၇.၇၃] ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုနေတ္တော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ တိတ္ထကရော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ. သုနေတ္တဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သတ္ထုနော အနေကာနိ သာဝကသတာနိ အဟေသုံ. သုနေတ္တော သတ္ထာ သာဝကာနံ ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ယေ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုနေတ္တဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ န ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိံသု. ယေ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သုနေတ္တဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိံသု.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ မူဂပက္ခော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ။ပေ။ အရနေမိ နာမ သတ္ထာ အဟောသိ။ ကုဒ္ဒါလကော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ။ ဟတ္ထိပါလော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ။ ဇောတိပါလော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ တိတ္ထကရော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ. ဇောတိပါလဿ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သတ္ထုနော အနေကာနိ သာဝကသတာနိ အဟေသုံ. ဇောတိပါလော သတ္ထာ သာဝကာနံ ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ယေ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ဇောတိပါလဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ န ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိံသု. ယေ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ဇောတိပါလဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိံသု.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ယော ဣမေ ဆ သတ္ထာရေ တိတ္ထကရေ ကာမေသု ဝီတရာဂေ၊ အနေကသတပရိဝါရေ သသာဝကသံဃေ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသေယျ ပရိဘာသေယျ၊ ဗဟုံ သော အပုညံ ပသဝေယျာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယော ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ဣမေ ဆ သတ္ထာရေ တိတ္ထကရေ ကာမေသု ဝီတရာဂေ အနေကသတပရိဝါရေ သသာဝကသံဃေ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသေယျ ပရိဘာသေယျ၊ ဗဟုံ သော အပုညံ ပသဝေယျ. ယော ဧကံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နံ ပုဂ္ဂလံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ၊ အယံ တတော ဗဟုတရံ အပုညံ ပသဝတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? နာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ဧဝရူပိံ ခန္တိံ [ဧဝရူပံ ခန္တံ (သျာ.)] ဝဒါမိ၊ ယထာမံ သဗြဟ္မစာရီသု. တသ္မာတိဟ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘န နော သမသဗြဟ္မစာရီသု [န နော အာမသဗြဟ္မစာရီသု (သျာ.)၊ န နော သဗြဟ္မစာရီသု (သီ. ပီ.)] စိတ္တာနိ ပဒုဋ္ဌာနိ ဘဝိဿန္တီ’’’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက၊ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ.

‘‘သုနေတ္တော မူဂပက္ခော စ၊ အရနေမိ စ ဗြာဟ္မဏော၊

ကုဒ္ဒါလကော အဟု သတ္ထာ၊ ဟတ္ထိပါလော စ မာဏဝေါ.

‘‘ဇောတိပါလော စ ဂေါဝိန္ဒော၊ အဟု သတ္တပုရောဟိတော၊

အဟိံသကာ [အဘိသေကာ (သျာ.)] အတီတံသေ၊ ဆ သတ္ထာရော ယသဿိနော.

‘‘နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ [ဝိမုတ္တာ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ကာမသံယောဇနာတိဂါ [ကာမသံယောဇနာတိတာ (သျာ.)]၊

ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ၊ ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟုံ [အဟု (ဗဟူသု)၊ အဟူ (က. သီ.)].

‘‘အဟေသုံ သာဝကာ တေသံ၊ အနေကာနိ သတာနိပိ၊

နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ၊ ကာမသံယောဇနာတိဂါ၊

ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ၊ ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟုံ [အဟု (ဗဟူသု)၊ အဟူ (က. သီ.)].

‘‘ယေတေ ဣသီ ဗာဟိရကေ၊ ဝီတရာဂေ သမာဟိတေ၊

ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပေါ၊ ယော နရော ပရိဘာသတိ၊

ဗဟုဉ္စ သော ပသဝတိ၊ အပုညံ တာဒိသော နရော.

‘‘ယော စေကံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နံ၊ ဘိက္ခုံ ဗုဒ္ဓဿ သာဝကံ၊

ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပေါ၊ ယော နရော ပရိဘာသတိ၊

အယံ တတော ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ပသဝေ နရော.

‘‘န သာဓုရူပံ အာသီဒေ၊ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနပ္ပဟာယိနံ၊

သတ္တမော ပုဂ္ဂလော ဧသော၊ အရိယသံဃဿ ဝုစ္စတိ.

‘‘အဝီတရာဂေါ ကာမေသု၊ ယဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာ မုဒူ၊

သဒ္ဓါ သတိ စ ဝီရိယံ၊ သမထော စ ဝိပဿနာ.

‘‘တာဒိသံ ဘိက္ခုမာသဇ္ဇ၊ ပုဗ္ဗေဝ ဥပဟညတိ၊

အတ္တာနံ ဥပဟန္တွာန၊ ပစ္ဆာ အညံ ဝိဟိံသတိ.

‘‘ယော စ ရက္ခတိ အတ္တာနံ၊ ရက္ခိတော တဿ ဗာဟိရော၊

တသ္မာ ရက္ခေယျ အတ္တာနံ၊ အက္ခတော ပဏ္ဍိတော သဒါ’’တိ. ဒွါဒသမံ၊

ဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.