၁၀. အနုတ္တရိယသုတ္တံ

၃၀. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုတ္တရိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဒဿနာနုတ္တရိယံ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ၊ လာဘာနုတ္တရိယံ၊ သိက္ခာနုတ္တရိယံ၊ ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ၊ အနုဿတာနုတ္တရိယန္တိ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဿနာနုတ္တရိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ဟတ္ထိရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ၊ အဿရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ၊ မဏိရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ၊ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ. အတ္ထေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဿနံ၊ နေတံ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဿနံ ဟီနံ ဂမ္မံ ပေါထုဇ္ဇနိကံ အနရိယံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဿနာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ [သောကပရိဒ္ဒဝါနံ (သီ.)] သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ [အတ္ထဂမာယ (သီ.)] ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဿနာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ.

‘‘သဝနာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ဘေရိသဒ္ဒမ္ပိ [ဘေရိသဒ္ဒဿပိ (က.) ဧဝံ ဝီဏာသဒ္ဒမ္ပိဣစ္စာဒီသုပိ] သဝနာယ ဂစ္ဆတိ၊ ဝီဏာသဒ္ဒမ္ပိ သဝနာယ ဂစ္ဆတိ၊ ဂီတသဒ္ဒမ္ပိ သဝနာယ ဂစ္ဆတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန သဝနာယ ဂစ္ဆတိ၊ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ မိစ္ဆာပဋိပန္နဿ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ. အတ္ထေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဝနံ၊ နေတံ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဝနံ ဟီနံ ဂမ္မံ ပေါထုဇ္ဇနိကံ အနရိယံ အနတ္ထသံဟိတံ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဝနာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ.

‘‘လာဘာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ပုတ္တလာဘမ္ပိ လဘတိ၊ ဒါရလာဘမ္ပိ လဘတိ၊ ဓနလာဘမ္ပိ လဘတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန လာဘံ လဘတိ၊ သမဏေ ဝါ ဗြာဟ္မဏေ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကေ မိစ္ဆာပဋိပန္နေ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ. အတ္ထေသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ လာဘော၊ နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သော စ ခေါ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ လာဘော ဟီနော ဂမ္မော ပေါထုဇ္ဇနိကော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာဝကေ ဝါ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လာဘာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာဝကေ ဝါ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လာဘာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ၊ လာဘာနုတ္တရိယံ.

‘‘သိက္ခာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ဟတ္ထိသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ၊ အဿသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ၊ ရထသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ၊ ဓနုသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ၊ ထရုသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန သိက္ခတိ၊ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ မိစ္ဆာပဋိပန္နဿ [မိစ္ဆာပဋိပတ္တိံ (က.)] သိက္ခတိ. အတ္ထေသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာ၊ နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဓိသီလမ္ပိ သိက္ခတိ၊ အဓိစိတ္တမ္ပိ သိက္ခတိ၊ အဓိပညမ္ပိ သိက္ခတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဓိသီလမ္ပိ သိက္ခတိ၊ အဓိစိတ္တမ္ပိ သိက္ခတိ၊ အဓိပညမ္ပိ သိက္ခတိ၊ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ၊ လာဘာနုတ္တရိယံ၊ သိက္ခာနုတ္တရိယံ.

‘‘ပါရိစရိယာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ခတ္တိယမ္ပိ ပရိစရတိ၊ ဗြာဟ္မဏမ္ပိ ပရိစရတိ၊ ဂဟပတိမ္ပိ ပရိစရတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန ပရိစရတိ၊ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ ပရိစရတိ. အတ္ထေသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရိစရိယာ၊ နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရိစရိယာ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ။ပေ။ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ပရိစရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရိစရိယာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ပရိစရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ၊ သဝနာနုတ္တရိယံ၊ လာဘာနုတ္တရိယံ၊ သိက္ခာနုတ္တရိယံ၊ ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ.

‘‘အနုဿတာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ပုတ္တလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ၊ ဒါရလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ၊ ဓနလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ၊ ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန လာဘံ အနုဿရတိ၊ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ အနုဿရတိ. အတ္ထေသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿတိ၊ နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿတိ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ အနုဿရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿတီနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ အနုဿရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿတာနုတ္တရိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ အနုတ္တရိယာနီ’’တိ.

‘‘ယေ ဒဿနာနုတ္တရံ လဒ္ဓါ [ယေ ဒဿနဝရံ လဒ္ဓါ (သီ. ပီ.)၊ ဒဿနာနုတ္တရိယံ လဒ္ဓါ (သျာ. ကံ.)]၊ သဝနဉ္စ အနုတ္တရံ၊

လာဘာနုတ္တရိယံ လဒ္ဓါ၊ သိက္ခာနုတ္တရိယေ ရတာ [အနုတ္တရိယံ တထာ (က.)].

‘‘ဥပဋ္ဌိတာ ပါရိစရိယာ၊ ဘာဝယန္တိ အနုဿတိံ၊

ဝိဝေကပ္ပဋိသံယုတ္တံ၊ ခေမံ အမတဂါမိနိံ.

‘‘အပ္ပမာဒေ ပမုဒိတာ၊ နိပကာ သီလသံဝုတာ၊

တေ ဝေ ကာလေန ပစ္စေန္တိ [ပစ္စန္တိ (သျာ. က.)]၊ ယတ္ထ ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ. ဒသမံ၊

အနုတ္တရိယဝဂ္ဂေါ [သာမကဝဂ္ဂေါ (က.)] တတိယော.