၇. သောပ္ပသုတ္တံ

၁၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အာယသ္မာပိ ခေါ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော။ပေ။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကဿပေါ။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကစ္စာယနော။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကောဋ္ဌိကော [မဟာကောဋ္ဌိတော (သီ. ပီ.)] ။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာစုန္ဒော။ အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကပ္ပိနော။ အာယသ္မာပိ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ။ အာယသ္မာပိ ခေါ ရေဝတော။ အာယသ္မာပိ ခေါ အာနန္ဒော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ နိသဇ္ဇာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. တေပိ ခေါ အာယသ္မန္တော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ယထာဝိဟာရံ အဂမံသု. ယေ ပန တတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ တေ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနာ သုပိံသု. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန တေ ဘိက္ခူ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနေ သုပန္တေ. ဒိသွာ ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘ကဟံ နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တော? ကဟံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော? ကဟံ မဟာကဿပေါ? ကဟံ မဟာကစ္စာယနော? ကဟံ မဟာကောဋ္ဌိကော? ကဟံ မဟာစုန္ဒော? ကဟံ မဟာကပ္ပိနော? ကဟံ အနုရုဒ္ဓေါ? ကဟံ ရေဝတော? ကဟံ အာနန္ဒော? ကဟံ နု ခေါ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရာ သာဝကာ ဂတာ’’တိ? ‘‘တေပိ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ယထာဝိဟာရံ အဂမံသူ’’တိ. ‘‘ကေန နော [ကေန နော (က.)၊ ကေ နု (ကတ္ထစိ)] တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရာ ဘိက္ခူ နာဂတာတိ [ဘိက္ခူ နဝါ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)၊ ဘိက္ခူ ဂတာတိ (?)] ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနာ သုပထ? တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော [မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော (က.)] ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဇနပဒဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဇနပဒဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ရဋ္ဌိကော။ပေ။ ပေတ္တဏိကော။ သေနာပတိကော။ ဂါမဂါမဏိကော [ဂါမဂါမိကော (သီ. ပီ.)] ။ ပူဂဂါမဏိကော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ပူဂဂါမဏိကတ္တံ ကာရေန္တော ပူဂဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘ပူဂဂါမဏိကော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ပူဂဂါမဏိကတ္တံ ဝါ ကာရေန္တော ပူဂဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော ဘောဇနေ အမတ္တညူ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော အဝိပဿကော ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ [ဗောဓပက္ခိယာနံ (သီ.)၊ ဗောဓပက္ခိကာနံ (ပီ.)] ဓမ္မာနံ ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော ဘောဇနေ အမတ္တညူ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော အဝိပဿကော ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တော’’’တိ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဘဝိဿာမ၊ ဘောဇနေ မတ္တညုနော၊ ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တာ၊ ဝိပဿကာ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ၊ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ၊ ဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. သတ္တမံ.