၅. ပဉ္စမပဏ္ဏာသကံ

(၂၁) ၁. ကိမိလဝဂ္ဂေါ

၁. ကိမိလသုတ္တံ

၂၀၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကိမိလာယံ [ကိမ္ဗိလာယံ (သီ. ပီ.) အ. နိ. ၆.၄၀၊ ၇.၅၉] ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ကိမိလော [ကိမ္ဗိလော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ကိမိလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ကိမိလ၊ တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ၊ ဓမ္မေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ၊ သံဃေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ၊ သိက္ခာယ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ၊ အညမညံ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ. အယံ ခေါ၊ ကိမိလ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ.

‘‘ကော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ကိမိလ၊ တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ၊ ဓမ္မေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ၊ သံဃေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ၊ သိက္ခာယ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ၊ အညမညံ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ. အယံ ခေါ၊ ကိမိလ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဓမ္မဿဝနသုတ္တံ

၂၀၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ဓမ္မဿဝနေ. ကတမေ ပဉ္စ? အဿုတံ သုဏာတိ၊ သုတံ ပရိယောဒါပေတိ၊ ကင်္ခံ ဝိတရတိ [ဝိဟနတိ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)]၊ ဒိဋ္ဌိံ ဥဇုံ ကရောတိ၊ စိတ္တမဿ ပသီဒတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ဓမ္မဿဝနေ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အဿာဇာနီယသုတ္တံ

၂၀၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော [ဘဒ္ဒေါ (ပီ.)] အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ၊ ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အဇ္ဇဝေန၊ ဇဝေန၊ မဒ္ဒဝေန၊ ခန္တိယာ၊ သောရစ္စေန – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ၊ ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အဇ္ဇဝေန၊ ဇဝေန၊ မဒ္ဒဝေန၊ ခန္တိယာ၊ သောရစ္စေန – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဗလသုတ္တံ

၂၀၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗလာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓါဗလံ၊ ဟိရိဗလံ၊ ဩတ္တပ္ပဗလံ၊ ဝီရိယဗလံ၊ ပညာဗလံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗလာနီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. စေတောခိလသုတ္တံ

၂၀၅. [အ. နိ. ၉.၇၁၊ မ. နိ. ၁.၁၈၅၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၁၉] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတောခိလာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္ထရိ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္ထရိ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဌမော စေတောခိလော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မေ ကင်္ခတိ။ပေ။ သံဃေ ကင်္ခတိ။ပေ။ သိက္ခာယ ကင်္ခတိ။ပေ။ သဗြဟ္မစာရီသု ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီသု ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဉ္စမော စေတောခိလော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ စေတောခိလာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဝိနိဗန္ဓသုတ္တံ

၂၀၆. [အ. နိ. ၉.၇၂၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၂၀] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ [စေတောဝိနိဗဒ္ဓါ (သာရတ္ထဒီပနီဋီကာယံ)]. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ [အဝိဂတရာဂေါ (က.)] ဟောတိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာမေသု အဝီတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဌမော စေတသောဝိနိဗန္ဓော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကာယေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ပေ။ ရူပေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ပေ။ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတိ။ပေ။ အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပဏိဓာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ – ‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ’တိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပဏိဓာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ – ‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ’တိ၊ တဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ. ယဿ စိတ္တံ န နမတိ အာတပ္ပါယ အနုယောဂါယ သာတစ္စာယ ပဓာနာယ၊ အယံ ပဉ္စမော စေတသောဝိနိဗန္ဓော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ယာဂုသုတ္တံ

၂၀၇. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ယာဂုယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ခုဒ္ဒံ [ခုဒံ (သီ. ပီ.) ခုဓာတိ သက္ကတာနုလောမံ. မဟာဝ. ၂၈၂] ပဋိဟနတိ၊ ပိပါသံ ပဋိဝိနေတိ၊ ဝါတံ အနုလောမေတိ၊ ဝတ္ထိံ သောဓေတိ၊ အာမာဝသေသံ ပါစေတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ယာဂုယာ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒန္တကဋ္ဌသုတ္တံ

၂၀၈. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒန္တကဋ္ဌဿ အခါဒနေ. ကတမေ ပဉ္စ? အစက္ခုဿံ၊ မုခံ ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဟောတိ၊ ရသဟရဏိယော န ဝိသုဇ္ဈန္တိ၊ ပိတ္တံ သေမှံ ဘတ္တံ ပရိယောနန္ဓတိ [ပရိယောနဒ္ဓန္တိ (သီ. ပီ.)၊ ပရိယောနဒ္ဓတိ (သျာ. ကံ. က.) စူဠဝ. ၂၈၂ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ ဘတ္တမဿ နစ္ဆာဒေတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒန္တကဋ္ဌဿ အခါဒနေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ဒန္တကဋ္ဌဿ ခါဒနေ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဿံ၊ မုခံ န ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဟောတိ၊ ရသဟရဏိယော ဝိသုဇ္ဈန္တိ၊ ပိတ္တံ သေမှံ ဘတ္တံ န ပရိယောနန္ဓတိ၊ ဘတ္တမဿ ဆာဒေတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ဒန္တကဋ္ဌဿ ခါဒနေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဂီတဿရသုတ္တံ

၂၀၉. [စူဠဝ. ၂၄၉] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အာယတကေန ဂီတဿရေန ဓမ္မံ ဘဏန္တဿ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တနာပိ တသ္မိံ သရေ သာရဇ္ဇတိ၊ ပရေပိ တသ္မိံ သရေ သာရဇ္ဇန္တိ၊ ဂဟပတိကာပိ ဥဇ္ဈာယန္တိ – ‘ယထေဝ မယံ ဂါယာမ၊ ဧဝမေဝံ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဂါယန္တီ’တိ၊ သရကုတ္တိမ္ပိ နိကာမယမာနဿ သမာဓိဿ ဘင်္ဂေါ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အာယတကေန ဂီတဿရေန ဓမ္မံ ဘဏန္တဿာ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. မုဋ္ဌဿတိသုတ္တံ

၂၁၀. [မဟာဝ. ၃၅၃] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ မုဋ္ဌဿတိဿ အသမ္ပဇာနဿ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမယတော. ကတမေ ပဉ္စ? ဒုက္ခံ သုပတိ၊ ဒုက္ခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ၊ ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ၊ ဒေဝတာ န ရက္ခန္တိ၊ အသုစိ မုစ္စတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ မုဋ္ဌဿတိဿ အသမ္ပဇာနဿ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမယတော.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ဥပဋ္ဌိတဿတိဿ သမ္ပဇာနဿ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမယတော. ကတမေ ပဉ္စ? သုခံ သုပတိ၊ သုခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ၊ န ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ၊ ဒေဝတာ ရက္ခန္တိ၊ အသုစိ န မုစ္စတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ဥပဋ္ဌိတဿတိဿ သမ္ပဇာနဿ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမယတော’’တိ. ဒသမံ.

ကိမိလဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကိမိလော ဓမ္မဿဝနံ၊ အာဇာနီယော ဗလံ ခိလံ၊

ဝိနိဗန္ဓံ ယာဂု ကဋ္ဌံ၊ ဂီတံ မုဋ္ဌဿတိနာ စာတိ.

(၂၂) ၂. အက္ကောသကဝဂ္ဂေါ

၁. အက္ကောသကသုတ္တံ

၂၁၁. ‘‘ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အက္ကောသကပရိဘာသကော အရိယူပဝါဒီ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ တဿ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေ ပဉ္စ? ပါရာဇိကော ဝါ ဟောတိ ဆိန္နပရိပန္ထော [ဆိန္နပရိဗန္ဓော (က.)]၊ အညတရံ ဝါ သံကိလိဋ္ဌံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဗာဠှံ ဝါ ရောဂါတင်္ကံ ဖုသတိ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အက္ကောသကပရိဘာသကော အရိယူပဝါဒီ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ တဿ ဣမေ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဘဏ္ဍနကာရကသုတ္တံ

၂၁၂. ‘‘ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဘဏ္ဍနကာရကော ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ တဿ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေ ပဉ္စ? အနဓိဂတံ နာဓိဂစ္ဆတိ၊ အဓိဂတာ [အဓိဂတံ (သဗ္ဗတ္ထ)] ပရိဟာယတိ၊ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဘဏ္ဍနကာရကော ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ တဿ ဣမေ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. သီလသုတ္တံ

၂၁၃. [မဟာဝ. ၂၀၉၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၁၆] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ပမာဒါဓိကရဏံ မဟတိံ ဘောဂဇာနိံ နိဂစ္ဆတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမော အာဒီနဝေါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလဿ သီလဝိပန္နဿ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယော အာဒီနဝေါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ယညဒေဝ ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ – ယဒိ ခတ္တိယပရိသံ၊ ယဒိ ဗြာဟ္မဏပရိသံ၊ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ၊ ယဒိ သမဏပရိသံ – အဝိသာရဒေါ ဥပသင်္ကမတိ မင်္ကုဘူတော. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယော အာဒီနဝေါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုတ္ထော အာဒီနဝေါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စမော အာဒီနဝေါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပတ္တိယာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီလဝါ သီလသမ္ပန္နော အပ္ပမာဒါဓိကရဏံ မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဓိဂစ္ဆတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမော အာနိသံသော သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီလဝတော သီလသမ္ပန္နဿ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယော အာနိသံသော သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီလဝါ သီလသမ္ပန္နော ယညဒေဝ ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ – ယဒိ ခတ္တိယပရိသံ၊ ယဒိ ဗြာဟ္မဏပရိသံ၊ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ၊ ယဒိ သမဏပရိသံ – ဝိသာရဒေါ ဥပသင်္ကမတိ အမင်္ကုဘူတော. အယံ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယော အာနိသံသော သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီလဝါ သီလသမ္ပန္နော အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုတ္ထော အာနိသံသော သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီလဝါ သီလသမ္ပန္နော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စမော အာနိသံသော သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သီလဝတော သီလသမ္ပဒါယာ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဗဟုဘာဏိသုတ္တံ

၂၁၄. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဗဟုဘာဏိသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ. ကတမေ ပဉ္စ? မုသာ ဘဏတိ၊ ပိသုဏံ ဘဏတိ၊ ဖရုသံ ဘဏတိ၊ သမ္ဖပ္ပလာပံ ဘဏတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဗဟုဘာဏိသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ မန္တဘာဏိသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ. ကတမေ ပဉ္စ? န မုသာ ဘဏတိ၊ န ပိသုဏံ ဘဏတိ၊ န ဖရုသံ ဘဏတိ၊ န သမ္ဖပ္ပလာပံ ဘဏတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ မန္တဘာဏိသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမအက္ခန္တိသုတ္တံ

၂၁၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အက္ခန္တိယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဗဟုနော ဇနဿ အပ္ပိယော ဟောတိ အမနာပေါ၊ ဝေရဗဟုလော စ ဟောတိ၊ ဝဇ္ဇဗဟုလော စ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အက္ခန္တိယာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ခန္တိယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဗဟုနော ဇနဿ ပိယော ဟောတိ မနာပေါ၊ န ဝေရဗဟုလော ဟောတိ၊ န ဝဇ္ဇဗဟုလော၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ခန္တိယာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယအက္ခန္တိသုတ္တံ

၂၁၆. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အက္ခန္တိယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဗဟုနော ဇနဿ အပ္ပိယော ဟောတိ အမနာပေါ၊ လုဒ္ဒေါ စ ဟောတိ၊ ဝိပ္ပဋိသာရီ စ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အက္ခန္တိယာ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ခန္တိယာ. ကတမေ ပဉ္စ? ဗဟုနော ဇနဿ ပိယော ဟောတိ မနာပေါ၊ အလုဒ္ဒေါ စ ဟောတိ၊ အဝိပ္ပဋိသာရီ စ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ခန္တိယာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ပဌမအပါသာဒိကသုတ္တံ

၂၁၇. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ဂရဟန္တိ၊ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ပါသာဒိကေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ န ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ပသံသန္တိ၊ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ပါသာဒိကေ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒုတိယအပါသာဒိကသုတ္တံ

၂၁၈. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ. ကတမေ ပဉ္စ? အပ္ပသန္နာ နပ္ပသီဒန္တိ၊ ပသန္နာနဉ္စ ဧကစ္စာနံ အညထတ္တံ ဟောတိ၊ သတ္ထုသာသနံ အကတံ [န ကတံ (သျာ. ကံ. က.)] ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တမဿ နပ္ပသီဒတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အပါသာဒိကေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ပါသာဒိကေ. ကတမေ ပဉ္စ? အပ္ပသန္နာ ပသီဒန္တိ၊ ပသန္နာနဉ္စ ဘိယျောဘာဝေါ ဟောတိ၊ သတ္ထုသာသနံ ကတံ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တမဿ ပသီဒတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ပါသာဒိကေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. အဂ္ဂိသုတ္တံ

၂၁၉. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အဂ္ဂိသ္မိံ. ကတမေ ပဉ္စ? အစက္ခုဿော၊ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏော၊ ဒုဗ္ဗလကရဏော၊ သင်္ဂဏိကာပဝဍ္ဎနော [သင်္ဂဏိကာပဝဒ္ဓနော (သီ.)၊ သင်္ဂဏိကာရာမဗဒ္ဓနော (က.)]၊ တိရစ္ဆာနကထာပဝတ္တနိကော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အဂ္ဂိသ္မိ’’န္တိ. နဝမံ.

၁၀. မဓုရာသုတ္တံ

၂၂၀. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ မဓုရာယံ. ကတမေ ပဉ္စ? ဝိသမာ၊ ဗဟုရဇာ၊ စဏ္ဍသုနခါ၊ ဝါဠယက္ခာ၊ ဒုလ္လဘပိဏ္ဍာ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ မဓုရာယ’’န္တိ. ဒသမံ.

အက္ကောသကဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အက္ကောသဘဏ္ဍနသီလံ၊ ဗဟုဘာဏီ ဒွေ အခန္တိယော၊

အပါသာဒိကာ ဒွေ ဝုတ္တာ၊ အဂ္ဂိသ္မိံ မဓုရေန စာတိ.

(၂၃) ၃. ဒီဃစာရိကဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမဒီဃစာရိကသုတ္တံ

၂၂၁. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒီဃစာရိကံ အနဝတ္ထစာရိကံ အနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော. ကတမေ ပဉ္စ? အဿုတံ န သုဏာတိ၊ သုတံ န ပရိယောဒါပေတိ၊ သုတေနေကစ္စေန အဝိသာရဒေါ ဟောတိ၊ ဂါဠှံ [ဗာဠှံ (သျာ.)] ရောဂါတင်္ကံ ဖုသတိ၊ န စ မိတ္တဝါ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒီဃစာရိကံ အနဝတ္ထစာရိကံ အနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သမဝတ္ထစာရေ. ကတမေ ပဉ္စ? အဿုတံ သုဏာတိ၊ သုတံ ပရိယောဒါပေတိ၊ သုတေနေကစ္စေန ဝိသာရဒေါ ဟောတိ၊ န ဂါဠှံ ရောဂါတင်္ကံ ဖုသတိ၊ မိတ္တဝါ စ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သမဝတ္ထစာရေ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယဒီဃစာရိကသုတ္တံ

၂၂၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒီဃစာရိကံ အနဝတ္ထစာရိကံ အနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော. ကတမေ ပဉ္စ? အနဓိဂတံ နာဓိဂစ္ဆတိ၊ အဓိဂတာ ပရိဟာယတိ၊ အဓိဂတေနေကစ္စေန အဝိသာရဒေါ ဟောတိ၊ ဂါဠှံ ရောဂါတင်္ကံ ဖုသတိ၊ န စ မိတ္တဝါ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒီဃစာရိကံ အနဝတ္ထစာရိကံ အနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သမဝတ္ထစာရေ. ကတမေ ပဉ္စ? အနဓိဂတံ အဓိဂစ္ဆတိ၊ အဓိဂတာ န ပရိဟာယတိ၊ အဓိဂတေနေကစ္စေန ဝိသာရဒေါ ဟောတိ၊ န ဂါဠှံ ရောဂါတင်္ကံ ဖုသတိ၊ မိတ္တဝါ စ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သမဝတ္ထစာရေ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အတိနိဝါသသုတ္တံ

၂၂၃. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အတိနိဝါသေ. ကတမေ ပဉ္စ? ဗဟုဘဏ္ဍော ဟောတိ ဗဟုဘဏ္ဍသန္နိစယော၊ ဗဟုဘေသဇ္ဇော ဟောတိ ဗဟုဘေသဇ္ဇသန္နိစယော၊ ဗဟုကိစ္စော ဟောတိ ဗဟုကရဏီယော ဗျတ္တော ကိံကရဏီယေသု၊ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေဟိ အနနုလောမိကေန ဂိဟိသံသဂ္ဂေန၊ တမှာ စ အာဝါသာ ပက္ကမန္တော သာပေက္ခော ပက္ကမတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အတိနိဝါသေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သမဝတ္ထဝါသေ. ကတမေ ပဉ္စ? န ဗဟုဘဏ္ဍော ဟောတိ န ဗဟုဘဏ္ဍသန္နိစယော၊ န ဗဟုဘေသဇ္ဇော ဟောတိ န ဗဟုဘေသဇ္ဇသန္နိစယော၊ န ဗဟုကိစ္စော ဟောတိ န ဗဟုကရဏီယော န ဗျတ္တော ကိံကရဏီယေသု၊ အသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေဟိ အနနုလောမိကေန ဂိဟိသံသဂ္ဂေန၊ တမှာ စ အာဝါသာ ပက္ကမန္တော အနပေက္ခော ပက္ကမတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သမဝတ္ထဝါသေ’’တိ. တတိယံ.

၄. မစ္ဆရီသုတ္တံ

၂၂၄. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ အတိနိဝါသေ. ကတမေ ပဉ္စ? အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ဓမ္မမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ အတိနိဝါသေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သမဝတ္ထဝါသေ. ကတမေ ပဉ္စ? န အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ဓမ္မမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သမဝတ္ထဝါသေ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမကုလူပကသုတ္တံ

၂၂၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ကုလူပကေ [ကုလုပကေ (သျာ. ပီ.)၊ ကုလူပဂေ (သီ.)]. ကတမေ ပဉ္စ? အနာမန္တစာရေ အာပဇ္ဇတိ၊ ရဟော နိသဇ္ဇာယ အာပဇ္ဇတိ၊ ပဋိစ္ဆန္နေ အာသနေ အာပဇ္ဇတိ၊ မာတုဂါမဿ ဥတ္တရိ ဆပ္ပဉ္စဝါစာဟိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော အာပဇ္ဇတိ၊ ကာမသင်္ကပ္ပဗဟုလော ဝိဟရတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကုလူပကေ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယကုလူပကသုတ္တံ

၂၂၆. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ကုလူပကဿ ဘိက္ခုနော အတိဝေလံ ကုလေသု သံသဋ္ဌဿ ဝိဟရတော. ကတမေ ပဉ္စ? မာတုဂါမဿ အဘိဏှဒဿနံ၊ ဒဿနေ သတိ သံသဂ္ဂေါ၊ သံသဂ္ဂေ သတိ ဝိဿာသော၊ ဝိဿာသေ သတိ ဩတာရော၊ ဩတိဏ္ဏစိတ္တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – ‘အနဘိရတော ဝါ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿတိ အညတရံ ဝါ သံကိလိဋ္ဌံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိဿတိ သိက္ခံ ဝါ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတိ’. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကုလူပကဿ ဘိက္ခုနော အတိဝေလံ ကုလေသု သံသဋ္ဌဿ ဝိဟရတော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဘောဂသုတ္တံ

၂၂၇. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဘောဂေသု. ကတမေ ပဉ္စ? အဂ္ဂိသာဓာရဏာ ဘောဂါ၊ ဥဒကသာဓာရဏာ ဘောဂါ၊ ရာဇသာဓာရဏာ ဘောဂါ၊ စောရသာဓာရဏာ ဘောဂါ၊ အပ္ပိယေဟိ ဒါယာဒေဟိ သာဓာရဏာ ဘောဂါ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဘောဂေသု.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ ဘောဂေသု. ကတမေ ပဉ္စ? ဘောဂေ နိဿာယ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သမ္မာ သုခံ ပရိဟရတိ၊ မာတာပိတရော သုခေတိ ပီဏေတိ သမ္မာ သုခံ ပရိဟရတိ၊ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သုခေတိ ပီဏေတိ သမ္မာ သုခံ ပရိဟရတိ၊ မိတ္တာမစ္စေ သုခေတိ ပီဏေတိ သမ္မာ သုခံ ပရိဟရတိ၊ သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ ဘောဂေသူ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဥဿူရဘတ္တသုတ္တံ

၂၂၈. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဥဿူရဘတ္တေ ကုလေ. ကတမေ ပဉ္စ? ယေ တေ အတိထီ ပါဟုနာ၊ တေ န ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ယာ တာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ၊ တာ န ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကဘတ္တိကာ ရတ္တူပရတာ ဝိရတာ ဝိကာလဘောဇနာ၊ တေ န ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ဒါသကမ္မကရပေါရိသာ ဝိမုခါ ကမ္မံ ကရောန္တိ၊ တာဝတကံယေဝ အသမယေန ဘုတ္တံ အနောဇဝန္တံ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဥဿူရဘတ္တေ ကုလေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သမယဘတ္တေ ကုလေ. ကတမေ ပဉ္စ? ယေ တေ အတိထီ ပါဟုနာ၊ တေ ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ယာ တာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ၊ တာ ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကဘတ္တိကာ ရတ္တူပရတာ ဝိရတာ ဝိကာလဘောဇနာ၊ တေ ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ ဒါသကမ္မကရပေါရိသာ အဝိမုခါ ကမ္မံ ကရောန္တိ၊ တာဝတကံယေဝ သမယေန ဘုတ္တံ ဩဇဝန္တံ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သမယဘတ္တေ ကုလေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမကဏှသပ္ပသုတ္တံ

၂၂၉. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ကဏှသပ္ပေ. ကတမေ ပဉ္စ? အသုစိ၊ ဒုဂ္ဂန္ဓော၊ သဘီရု၊ သပ္ပဋိဘယော၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကဏှသပ္ပေ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိမေ အာဒီနဝါ မာတုဂါမေ. ကတမေ ပဉ္စ? အသုစိ၊ ဒုဂ္ဂန္ဓော၊ သဘီရု၊ သပ္ပဋိဘယော၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ မာတုဂါမေ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယကဏှသပ္ပသုတ္တံ

၂၃၀. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ကဏှသပ္ပေ. ကတမေ ပဉ္စ? ကောဓနော၊ ဥပနာဟီ၊ ဃောရဝိသော၊ ဒုဇ္ဇိဝှေါ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ကဏှသပ္ပေ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိမေ အာဒီနဝါ မာတုဂါမေ. ကတမေ ပဉ္စ? ကောဓနော၊ ဥပနာဟီ၊ ဃောရဝိသော၊ ဒုဇ္ဇိဝှေါ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ. တတြိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမဿ ဃောရဝိသတာ – ယေဘုယျေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမော တိဗ္ဗရာဂေါ. တတြိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမဿ ဒုဇ္ဇိဝှတာ – ယေဘုယျေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမော ပိသုဏဝါစော. တတြိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမဿ မိတ္တဒုဗ္ဘိတာ – ယေဘုယျေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတုဂါမော အတိစာရိနီ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ မာတုဂါမေ’’တိ. ဒသမံ.

ဒီဃစာရိကဝဂ္ဂေါ တတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဒွေ ဒီဃစာရိကာ ဝုတ္တာ၊ အတိနိဝါသမစ္ဆရီ၊

ဒွေ စ ကုလူပကာ ဘောဂါ၊ ဘတ္တံ သပ္ပါပရေ ဒုဝေတိ.

(၂၄) ၄. အာဝါသိကဝဂ္ဂေါ

၁. အာဝါသိကသုတ္တံ

၂၃၁. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အဘာဝနီယော ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? န အာကပ္ပသမ္ပန္နော ဟောတိ န ဝတ္တသမ္ပန္နော၊ န ဗဟုဿုတော ဟောတိ န သုတဓရော၊ န ပဋိသလ္လေခိတာ [သလ္လေခိတာ (က. သီ.)] ဟောတိ န ပဋိသလ္လာနာရာမော၊ န ကလျာဏဝါစော ဟောတိ န ကလျာဏဝါက္ကရဏော၊ ဒုပ္ပညော ဟောတိ ဇဠော ဧဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အဘာဝနီယော ဟောတိ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ဘာဝနီယော ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အာကပ္ပသမ္ပန္နော ဟောတိ ဝတ္တသမ္ပန္နော၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော၊ ပဋိသလ္လေခိတာ ဟောတိ ပဋိသလ္လာနာရာမော၊ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော၊ ပညဝါ ဟောတိ အဇဠော အနေဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ဘာဝနီယော ဟောတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပိယသုတ္တံ

၂၃၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ.

‘‘ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. သောဘနသုတ္တံ

၂၃၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အာဝါသံ သောဘေတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? သီလဝါ ဟောတိ။ပေ။ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ။ပေ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ၊ ပဋိဗလော ဟောတိ ဥပသင်္ကမန္တေ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတုံ၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အာဝါသံ သောဘေတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဗဟူပကာရသုတ္တံ

၂၃၄. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အာဝါသဿ ဗဟူပကာရော ဟောတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? သီလဝါ ဟောတိ။ပေ။ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ။ပေ။ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ခဏ္ဍဖုလ္လံ ပဋိသင်္ခရောတိ၊ မဟာ ခေါ ပန ဘိက္ခုသံဃော အဘိက္ကန္တော နာနာဝေရဇ္ဇကာ ဘိက္ခူ ဂိဟီနံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေတိ – ‘မဟာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုသံဃော အဘိက္ကန္တော နာနာဝေရဇ္ဇကာ ဘိက္ခူ၊ ကရောထ ပုညာနိ၊ သမယော ပုညာနိ ကာတု’န္တိ၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု အာဝါသဿ ဗဟူပကာရော ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. အနုကမ္ပသုတ္တံ

၂၃၅. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ဂိဟီနံ [ဂိဟိံ (သျာ.)၊ ဂိဟီ (ကတ္ထစိ)] အနုကမ္ပတိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အဓိသီလေ [အဓိသီလေသု (သျာ.)] သမာဒပေတိ၊ ဓမ္မဒဿနေ နိဝေသေတိ၊ ဂိလာနကေ ဥပသင်္ကမိတွာ သတိံ ဥပ္ပါဒေတိ – ‘အရဟဂ္ဂတံ အာယသ္မန္တော သတိံ ဥပဋ္ဌာပေထာ’တိ၊ မဟာ ခေါ ပန ဘိက္ခုသံဃော အဘိက္ကန္တော နာနာဝေရဇ္ဇကာ ဘိက္ခူ ဂိဟီနံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေတိ – ‘မဟာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုသံဃော အဘိက္ကန္တော နာနာဝေရဇ္ဇကာ ဘိက္ခူ၊ ကရောထ ပုညာနိ၊ သမယော ပုညာနိ ကာတု’န္တိ၊ ယံ ခေါ ပနဿ ဘောဇနံ ဒေန္တိ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ တံ အတ္တနာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ဂိဟီနံ အနုကမ္ပတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပဌမအဝဏ္ဏာရဟသုတ္တံ

၂၃၆. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အပ္ပသာဒနီယေ ဌာနေ ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ပသာဒနီယေ ဌာနေ အပ္ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အပ္ပသာဒနီယေ ဌာနေ အပ္ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ပသာဒနီယေ ဌာနေ ပသာဒံ ဥပဒံသေတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဒုတိယအဝဏ္ဏာရဟသုတ္တံ

၂၃၇. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ အာဝါသပလိဂေဓီ၊ ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ ကုလပလိဂေဓီ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ န အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ န အာဝါသပလိဂေဓီ၊ န ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ န ကုလပလိဂေဓီ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. တတိယအဝဏ္ဏာရဟသုတ္တံ

၂၃၈. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနနုဝိစ္စ အပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ အဝဏ္ဏာရဟဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အနုဝိစ္စ ပရိယောဂါဟေတွာ ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ န အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမမစ္ဆရိယသုတ္တံ

၂၃၉. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ [ဓမ္မမစ္ဆရီ (က.)] ဟောတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? န အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ သဒ္ဓါဒေယျံ န ဝိနိပါတေတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယမစ္ဆရိယသုတ္တံ

၂၄၀. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ ဓမ္မမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? န အာဝါသမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ကုလမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န လာဘမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ဝဏ္ဏမစ္ဆရီ ဟောတိ၊ န ဓမ္မမစ္ဆရီ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အာဝါသိကော ဘိက္ခု ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. ဒသမံ.

အာဝါသိကဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အာဝါသိကော ပိယော စ သောဘနော၊

ဗဟူပကာရော အနုကမ္ပကော စ၊

တယော အဝဏ္ဏာရဟာ စေဝ၊

မစ္ဆရိယာ ဒုဝေပိ စာတိ [ယထာဘတံ စာပိ အဝဏ္ဏဂေဓာ၊ စတုက္ကမစ္ဆေရ ပဉ္စမေန စာတိ (သီ. သျာ.) ယထာဘတံ အဝဏ္ဏဉ္စ၊ စတုကော မစ္ဆရိယေန စာတိ (က.)].

(၂၅) ၅. ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမဒုစ္စရိတသုတ္တံ

၂၄၁. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒုစ္စရိတေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ဂရဟန္တိ၊ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒုစ္စရိတေ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနိသံသာ သုစရိတေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ န ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ပသံသန္တိ၊ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ သုစရိတေ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပဌမကာယဒုစ္စရိတသုတ္တံ

၂၄၂. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ကာယဒုစ္စရိတေ။ပေ။ အာနိသံသာ ကာယသုစရိတေ။ပေ။. ဒုတိယံ.

၃. ပဌမဝစီဒုစ္စရိတသုတ္တံ

၂၄၃. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဝစီဒုစ္စရိတေ။ပေ။ အာနိသံသာ ဝစီသုစရိတေ။ပေ။. တတိယံ.

၄. ပဌမမနောဒုစ္စရိတသုတ္တံ

၂၄၄. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ မနောဒုစ္စရိတေ။ပေ။ အာနိသံသာ မနောသုစရိတေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ န ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ပသံသန္တိ၊ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာနိသံသာ မနောသုစရိတေ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယဒုစ္စရိတသုတ္တံ

၂၄၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ ဒုစ္စရိတေ. ကတမေ ပဉ္စ? အတ္တာပိ အတ္တာနံ ဥပဝဒတိ၊ အနုဝိစ္စ ဝိညူ ဂရဟန္တိ၊ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ သဒ္ဓမ္မာ ဝုဋ္ဌာတိ၊ အသဒ္ဓမ္မေ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ အာဒီနဝါ ဒုစ္စရိတေ.