၈. ရာဇာသုတ္တံ

၁၇၈. ‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘အယံ ပုရိသော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတောတိ [ပဋိဝိရတော ဟောတီတိ (သီ.)၊ ပဋိဝိရတော ဟောတိ (သျာ. ကံ. ပီ.)]. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘အယံ ပုရိသော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ. အပိ စ၊ ခွဿ တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တိ [တထေဝ ပါပကံ ကမ္မံ ပဝေဒယန္တိ (သီ.)၊ တဒေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေတိ (သျာ. ကံ.)] – ‘အယံ ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဝါ ပုရိသံ ဝါ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသီတိ [ဝေါရောပေတီတိ (သျာ. ကံ.)]. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ပါဏာတိပါတဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တိ. အပိ နု တုမှေဟိ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌဉ္စ နော၊ ဘန္တေ၊ သုတဉ္စ သုယျိဿတိ [သူယိဿတိ (သီ. ပီ.)] စာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘အယံ ပုရိသော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘အယံ ပုရိသော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ. အပိ စ ခွဿ တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တိ – ‘အယံ ပုရိသော ဂါမာ ဝါ အရညာ ဝါ အဒိန္နံ ထေယျသင်္ခါတံ အာဒိယီတိ [အာဒိယတိ (သျာ. ကံ.)]. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ အဒိန္နာဒါနဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တိ. အပိ နု တုမှေဟိ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌဉ္စ နော၊ ဘန္တေ၊ သုတဉ္စ သုယျိဿတိ စာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘အယံ ပုရိသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရံ ပဟာယ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘အယံ ပုရိသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရံ ပဟာယ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ. အပိ စ ခွဿ တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တိ – ‘အယံ ပုရိသော ပရိတ္ထီသု ပရကုမာရီသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇီတိ [အာပဇ္ဇတိ (သျာ. ကံ.)]. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တိ. အပိ နု တုမှေဟိ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌဉ္စ နော၊ ဘန္တေ၊ သုတဉ္စ သုယျိဿတိ စာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘အယံ ပုရိသော မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘အယံ ပုရိသော မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ. အပိ စ ခွဿ တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တိ – ‘အယံ ပုရိသော ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ မုသာဝါဒေန အတ္ထံ ပဘဉ္ဇီတိ [ဘဉ္ဇတီတိ (သီ.)၊ ဘဉ္ဇတိ (သျာ. ကံ.)၊ ဘဉ္ဇီတိ (ပီ.)]. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ မုသာဝါဒဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တိ. အပိ နု တုမှေဟိ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌဉ္စ နော၊ ဘန္တေ၊ သုတဉ္စ သုယျိဿတိ စာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတောတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီ’တိ. အပိ စ ခွဿ တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တိ – ‘အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ အနုယုတ္တော ဣတ္ထိံ ဝါ ပုရိသံ ဝါ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ [ဝေါရောပေတိ (သျာ.)]၊ အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ အနုယုတ္တော ဂါမာ ဝါ အရညာ ဝါ အဒိန္နံ ထေယျသင်္ခါတံ အာဒိယိ [အာဒိယတိ (သီ. သျာ.)]၊ အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ အနုယုတ္တော ပရိတ္ထီသု ပရကုမာရီသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇိ [အာပဇ္ဇတိ (သီ. သျာ.)]၊ အယံ ပုရိသော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ အနုယုတ္တော ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ မုသာဝါဒေန အတ္ထံ ပဘဉ္ဇီတိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနဟေတု ဟနန္တိ ဝါ ဗန္ဓန္တိ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တိ. အပိ နု တုမှေဟိ ဧဝရူပံ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌဉ္စ နော၊ ဘန္တေ၊ သုတဉ္စ သုယျိဿတိ စာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.