၁၀. ဂဝေသီသုတ္တံ

၁၈၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ မဟန္တံ သာလဝနံ၊ ဒိသွာန [ဒိသွာ (သီ. ပီ.)] မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ [ဥက္ကမ္မ (ကတ္ထစိ)] ယေန တံ သာလဝနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ သာလဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ.

အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ဘဂဝတော သိတဿ ပါတုကမ္မာယ? န အကာရဏေန တထာဂတာ သိတံ ပါတုကရောန္တီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော ဘဂဝတော သိတဿ ပါတုကမ္မာယ? န အကာရဏေန တထာဂတာ သိတံ ပါတုကရောန္တီ’’တိ.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ အာနန္ဒ၊ ဣမသ္မိံ ပဒေသေ နဂရံ အဟောသိ ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဖီတဉ္စ ဗဟုဇနံ အာကိဏ္ဏမနုဿံ. တံ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ နဂရံ ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥပနိဿာယ ဝိဟာသိ. ကဿပဿ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဂဝေသီ နာမ ဥပါသကော အဟောသိ သီလေသု အပရိပူရကာရီ. ဂဝေသိနာ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဥပါသကေန ပဉ္စမတ္တာနိ ဥပါသကသတာနိ ပဋိဒေသိတာနိ သမာဒပိတာနိ [သမာဒါပိတာနိ (?)] အဟေသုံ သီလေသု အပရိပူရကာရိနော. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသိဿ ဥပါသကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဗဟူပကာရော [ဗဟုကာရော (ကတ္ထစိ)] ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ [သမာဒါပေတာ (?)]၊ အဟဉ္စမှိ သီလေသု အပရိပူရကာရီ၊ ဣမာနိ စ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ သီလေသု အပရိပူရကာရိနော. ဣစ္စေတံ သမသမံ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စိ အတိရေကံ၊ ဟန္ဒာဟံ အတိရေကာယာ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဥပါသကော ယေန တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဧတဒဝေါစ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ မံ အာယသ္မန္တော သီလေသု ပရိပူရကာရိံ ဓာရေထာ’တိ! အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယျော ခေါ ဂဝေသီ အမှာကံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အယျော ဟိ နာမ ဂဝေသီ သီလေသု ပရိပူရကာရီ ဘဝိဿတိ. ကိမင်္ဂံ [ကိမင်္ဂ (သီ. ပီ.)] ပန မယ’န္တိ [ပန န မယန္တိ (သီ.) အ. နိ. ၄.၁၅၉၊ စူဠဝ. ၃၃၀၊ သံ. နိ. ၅.၁၀၂၀ ပါဠိယာ သံသန္ဒေတဗ္ဗံ]! အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ယေန ဂဝေသီ ဥပါသကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂဝေသိံ ဥပါသကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ အယျော ဂဝေသီ ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ သီလေသု ပရိပူရကာရိနော ဓာရေတူ’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသိဿ ဥပါသကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ၊ အဟဉ္စမှိ သီလေသု ပရိပူရကာရီ၊ ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ သီလေသု ပရိပူရကာရိနော. ဣစ္စေတံ သမသမံ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စိ အတိရေကံ၊ ဟန္ဒာဟံ အတိရေကာယာ’’’တိ!

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဥပါသကော ယေန တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဧတဒဝေါစ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ မံ အာယသ္မန္တော ဗြဟ္မစာရိံ ဓာရေထ အာရာစာရိ [အနာစာရိံ (ပီ.)] ဝိရတံ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယျော ခေါ ဂဝေသီ အမှာကံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အယျော ဟိ နာမ ဂဝေသီ ဗြဟ္မစာရီ ဘဝိဿတိ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ကိမင်္ဂံ ပန မယ’န္တိ! အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ယေန ဂဝေသီ ဥပါသကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂဝေသိံ ဥပါသကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ အယျော ဂဝေသီ ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဗြဟ္မစာရိနော ဓာရေတု အာရာစာရိနော ဝိရတာ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသိဿ ဥပါသကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အဟဉ္စမှိ သီလေသု ပရိပူရကာရီ. ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ သီလေသု ပရိပူရကာရိနော. အဟဉ္စမှိ ဗြဟ္မစာရီ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဗြဟ္မစာရိနော အာရာစာရိနော ဝိရတာ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣစ္စေတံ သမသမံ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စိ အတိရေကံ၊ ဟန္ဒာဟံ အတိရေကာယာ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဥပါသကော ယေန တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဧတဒဝေါစ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ မံ အာယသ္မန္တော ဧကဘတ္တိကံ ဓာရေထ ရတ္တူပရတံ ဝိရတံ ဝိကာလဘောဇနာ’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယျော ခေါ ဂဝေသီ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အယျော ဟိ နာမ ဂဝေသီ ဧကဘတ္တိကော ဘဝိဿတိ ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ. ကိမင်္ဂံ ပန မယ’န္တိ! အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ယေန ဂဝေသီ ဥပါသကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂဝေသိံ ဥပါသကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ အယျော ဂဝေသီ ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဧကဘတ္တိကေ ဓာရေတု ရတ္တူပရတေ ဝိရတေ ဝိကာလဘောဇနာ’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသိဿ ဥပါသကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အဟဉ္စမှိ သီလေသု ပရိပူရကာရီ. ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ သီလေသု ပရိပူရကာရိနော. အဟဉ္စမှိ ဗြဟ္မစာရီ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဗြဟ္မစာရိနော အာရာစာရိနော ဝိရတာ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. အဟဉ္စမှိ ဧကဘတ္တိကော ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ. ဣမာနိပိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ဧကဘတ္တိကာ ရတ္တူပရတာ ဝိရတာ ဝိကာလဘောဇနာ. ဣစ္စေတံ သမသမံ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စိ အတိရေကံ၊ ဟန္ဒာဟံ အတိရေကာယာ’’’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဥပါသကော ယေန ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ကဿပံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစ – ‘လဘေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’န္တိ. အလတ္ထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဥပါသကော ကဿပဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဘိက္ခု ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာနန္ဒ၊ ဂဝေသီ ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသိ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တေသ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယျော ခေါ ဂဝေသီ အမှာကံ ဗဟူပကာရော ပုဗ္ဗင်္ဂမော သမာဒပေတာ. အယျော ဟိ နာမ ဂဝေသီ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿတိ. ကိမင်္ဂံ ပန မယ’န္တိ! အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ယေန ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ကဿပံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘လဘေယျာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’န္တိ. အလဘိံသု ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ကဿပဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အလဘိံသု ဥပသမ္ပဒံ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဂဝေသိဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါ ဣမဿ အနုတ္တရဿ ဝိမုတ္တိသုခဿ နိကာမလာဘီ ဟောမိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. အဟော ဝတိမာနိပိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဣမဿ အနုတ္တရဿ ဝိမုတ္တိသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော’တိ. အထ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဝူပကဋ္ဌာ [ဘိက္ခုသတာနိ ဧကေကာ ဝူပကဋ္ဌာ (သျာ. ကံ.)] အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရန္တာ နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိံသု. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညိံသု’’.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တာနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဂဝေသီပမုခါနိ ဥတ္တရုတ္တရိ [ဥတ္တရုတ္တရိံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ပဏီတပဏီတံ ဝါယမမာနာ အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ သစ္ဆာကံသု. တသ္မာတိဟ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥတ္တရုတ္တရိ ပဏီတပဏီတံ ဝါယမမာနာ အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ သစ္ဆိကရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ၊ အာနန္ဒ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဒသမံ.

ဥပါသကဝဂ္ဂေါ တတိယော.