၇. စောဒနာသုတ္တံ

၁၆၇. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘စောဒကေန၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ပရံ စောဒေတုကာမေန ပဉ္စ ဓမ္မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ ပရော စောဒေတဗ္ဗော’’.

‘‘ကတမေ ပဉ္စ? ကာလေန ဝက္ခာမိ၊ နော အကာလေန၊ ဘူတေန ဝက္ခာမိ၊ နော အဘူတေန၊ သဏှေန ဝက္ခာမိ၊ နော ဖရုသေန၊ အတ္ထသံဟိတေန ဝက္ခာမိ၊ နော အနတ္ထသံဟိတေန၊ မေတ္တစိတ္တော [မေတ္တစိတ္တေန (သီ. ပီ. က.) စူဠဝ. ၄၀၀ ပဿိတဗ္ဗံ] ဝက္ခာမိ၊ နော ဒေါသန္တရော [ဒေါသန္တရေန (သီ. ပီ. က.)]. စောဒကေန၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ပရံ စောဒေတုကာမေန ဣမေ ပဉ္စ ဓမ္မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ ပရော စောဒေတဗ္ဗော.

‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဿာမိ အကာလေန စောဒိယမာနံ နော ကာလေန ကုပိတံ၊ အဘူတေန စောဒိယမာနံ နော ဘူတေန ကုပိတံ၊ ဖရုသေန စောဒိယမာနံ နော သဏှေန ကုပိတံ၊ အနတ္ထသံဟိတေန စောဒိယမာနံ နော အတ္ထသံဟိတေန ကုပိတံ၊ ဒေါသန္တရေန စောဒိယမာနံ နော မေတ္တစိတ္တေန ကုပိတံ.

‘‘အဓမ္မစုဒိတဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော [ဥပဒဟိတဗ္ဗော (သီ. သျာ. ပီ.)] – ‘အကာလေနာယသ္မာ စုဒိတော နော ကာလေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အဘူတေနာယသ္မာ စုဒိတော နော ဘူတေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဖရုသေနာယသ္မာ စုဒိတော နော သဏှေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အနတ္ထသံဟိတေနာယသ္မာ စုဒိတော နော အတ္ထသံဟိတေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဒေါသန္တရေနာယသ္မာ စုဒိတော နော မေတ္တစိတ္တေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယာ’တိ. အဓမ္မစုဒိတဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ဣမေဟိ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော.

‘‘အဓမ္မစောဒကဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟာကာရေဟိ ဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော – ‘အကာလေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော [စုဒိတော (သီ. သျာ. ပီ.)] နော ကာလေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အဘူတေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော ဘူတေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဖရုသေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော သဏှေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အနတ္ထသံဟိတေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော အတ္ထသံဟိတေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဒေါသန္တရေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော မေတ္တစိတ္တေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယာ’တိ. အဓမ္မစောဒကဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ဣမေဟိ ပဉ္စဟာကာရေဟိ ဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော. တံ ကိဿ ဟေတု? ယထာ န အညောပိ ဘိက္ခု အဘူတေန စောဒေတဗ္ဗံ မညေယျာတိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ပဿာမိ ကာလေန စောဒိယမာနံ နော အကာလေန ကုပိတံ၊ ဘူတေန စောဒိယမာနံ နော အဘူတေန ကုပိတံ၊ သဏှေန စောဒိယမာနံ နော ဖရုသေန ကုပိတံ၊ အတ္ထသံဟိတေန စောဒိယမာနံ နော အနတ္ထသံဟိတေန ကုပိတံ၊ မေတ္တစိတ္တေန စောဒိယမာနံ နော ဒေါသန္တရေန ကုပိတံ.

‘‘ဓမ္မစုဒိတဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟာကာရေဟိ ဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော – ‘ကာလေနာယသ္မာ စုဒိတော နော အကာလေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဘူတေနာယသ္မာ စုဒိတော နော အဘူတေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ သဏှေနာယသ္မာ စုဒိတော နော ဖရုသေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အတ္ထသံဟိတေနာယသ္မာ စုဒိတော နော အနတ္ထသံဟိတေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ မေတ္တစိတ္တေနာယသ္မာ စုဒိတော နော ဒေါသန္တရေန၊ အလံ တေ ဝိပ္ပဋိသာရာယာ’တိ. ဓမ္မစုဒိတဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ဣမေဟိ ပဉ္စဟာကာရေဟိ ဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော.

‘‘ဓမ္မစောဒကဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော – ‘ကာလေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော အကာလေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ ဘူတေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော အဘူတေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ သဏှေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော ဖရုသေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ အတ္ထသံဟိတေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော အနတ္ထသံဟိတေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယ၊ မေတ္တစိတ္တေန တေ၊ အာဝုသော၊ စောဒိတော နော ဒေါသန္တရေန၊ အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယာ’တိ. ဓမ္မစောဒကဿ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုနော ဣမေဟိ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗော. တံ ကိဿ ဟေတု? ယထာ အညောပိ ဘိက္ခု ဘူတေန စောဒိတဗ္ဗံ မညေယျာတိ.

‘‘စုဒိတေန၊ အာဝုသော၊ ပုဂ္ဂလေန ဒွီသု ဓမ္မေသု ပတိဋ္ဌာတဗ္ဗံ – သစ္စေ စ၊ အကုပ္ပေ စ. မံ စေပိ [ပဉ္စဟိ (သျာ. က.)]၊ အာဝုသော၊ ပရေ စောဒေယျုံ ကာလေန ဝါ အကာလေန ဝါ ဘူတေန ဝါ အဘူတေန ဝါ သဏှေန ဝါ ဖရုသေန ဝါ အတ္ထသံဟိတေန ဝါ အနတ္ထသံဟိတေန ဝါ မေတ္တစိတ္တာ [မေတ္တစိတ္တေန (သီ. ပီ. က.) မ. နိ. ၁.၂၂၇ ပဿိတဗ္ဗံ] ဝါ ဒေါသန္တရာ [ဒေါသန္တရေန (သီ. ပီ. က.)] ဝါ၊ အဟမ္ပိ ဒွီသုယေဝ ဓမ္မေသု ပတိဋ္ဌဟေယျံ – သစ္စေ စ၊ အကုပ္ပေ စ. သစေ ဇာနေယျံ – ‘အတ္ထေသော မယိ ဓမ္မော’တိ၊ ‘အတ္ထီ’တိ နံ ဝဒေယျံ – ‘သံဝိဇ္ဇတေသော မယိ ဓမ္မော’တိ. သစေ ဇာနေယျံ – ‘နတ္ထေသော မယိ ဓမ္မော’တိ၊ ‘နတ္ထီ’တိ နံ ဝဒေယျံ – ‘နေသော ဓမ္မော မယိ သံဝိဇ္ဇတီ’တိ.

‘‘ဧဝမ္ပိ ခေါ တေ [ဧဝမ္ပိ ခေါ (က.)]၊ သာရိပုတ္တ၊ ဝုစ္စမာနာ အထ စ ပနိဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ န ပဒက္ခိဏံ ဂဏှန္တီ’’တိ.

‘‘ယေ တေ၊ ဘန္တေ၊ ပုဂ္ဂလာ အဿဒ္ဓါ ဇီဝိကတ္ထာ န သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ သဌာ မာယာဝိနော ကေတဗိနော [ကေဋုဘိနော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဥဒ္ဓတာ ဥန္နဠာ စပလာ မုခရာ ဝိကိဏ္ဏဝါစာ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရာ ဘောဇနေ အမတ္တညုနော ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တာ သာမညေ အနပေက္ခဝန္တော သိက္ခာယ န တိဗ္ဗဂါရဝါ ဗာဟုလိကာ သာထလိကာ ဩက္ကမနေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ ပဝိဝေကေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ကုသီတာ ဟီနဝီရိယာ မုဋ္ဌဿတိနော အသမ္ပဇာနာ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ ဒုပ္ပညာ ဧဠမူဂါ၊ တေ မယာ ဧဝံ ဝုစ္စမာနာ န ပဒက္ခိဏံ ဂဏှန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ ဘန္တေ၊ ကုလပုတ္တာ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ အသဌာ အမာယာဝိနော အကေတဗိနော အနုဒ္ဓတာ အနုန္နဠာ အစပလာ အမုခရာ အဝိကိဏ္ဏဝါစာ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဘောဇနေ မတ္တညုနော ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တာ သာမညေ အပေက္ခဝန္တော သိက္ခာယ တိဗ္ဗဂါရဝါ န ဗာဟုလိကာ န သာထလိကာ ဩက္ကမနေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ပဝိဝေကေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ အာရဒ္ဓဝီရိယာ ပဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌိတဿတိနော သမ္ပဇာနာ သမာဟိတာ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ ပညဝန္တော အနေဠမူဂါ၊ တေ မယာ ဧဝံ ဝုစ္စမာနာ ပဒက္ခိဏံ ဂဏှန္တီတိ.

‘‘ယေ တေ၊ သာရိပုတ္တ၊ ပုဂ္ဂလာ အဿဒ္ဓါ ဇီဝိကတ္ထာ န သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ သဌာ မာယာဝိနော ကေတဗိနော ဥဒ္ဓတာ ဥန္နဠာ စပလာ မုခရာ ဝိကိဏ္ဏဝါစာ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရာ ဘောဇနေ အမတ္တညုနော ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တာ သာမညေ အနပေက္ခဝန္တော သိက္ခာယ န တိဗ္ဗဂါရဝါ ဗာဟုလိကာ သာထလိကာ ဩက္ကမနေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ ပဝိဝေကေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ကုသီတာ ဟီနဝီရိယာ မုဋ္ဌဿတိနော အသမ္ပဇာနာ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ ဒုပ္ပညာ ဧဠမူဂါ၊ တိဋ္ဌန္တု တေ.

‘‘ယေ ပန၊ တေ သာရိပုတ္တ၊ ကုလပုတ္တာ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ အသဌာ အမာယာဝိနော အကေတဗိနော အနုဒ္ဓတာ အနုန္နဠာ အစပလာ အမုခရာ အဝိကိဏ္ဏဝါစာ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဘောဇနေ မတ္တညုနော ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တာ သာမညေ အပေက္ခဝန္တော သိက္ခာယ တိဗ္ဗဂါရဝါ န ဗာဟုလိကာ န သာထလိကာ ဩက္ကမနေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ပဝိဝေကေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ အာရဒ္ဓဝီရိယာ ပဟိတတ္တာ ဥပဋ္ဌိတဿတိနော သမ္ပဇာနာ သမာဟိတာ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ ပညဝန္တော အနေဠမူဂါ၊ တေ တွံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဝဒေယျာသိ. ဩဝဒ၊ သာရိပုတ္တ၊ သဗြဟ္မစာရီ၊ အနုသာသ၊ သာရိပုတ္တ၊ သဗြဟ္မစာရီ – ‘အသဒ္ဓမ္မာ ဝုဋ္ဌာပေတွာ သဒ္ဓမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေဿာမိ သဗြဟ္မစာရီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ သာရိပုတ္တ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. သတ္တမံ.