၅. ပဌမယောဓာဇီဝသုတ္တံ

၇၅. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ ရဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ န သန္ထမ္ဘတိ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ. ဧဝရူပေါပိ [ဧဝရူပေါ (သီ.) ပု. ပ. ၁၉၃]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော [ဧကစ္စော (သီ.)] ယောဓာဇီဝေါ ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမော ယောဓာဇီဝေါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော လောကသ္မိံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဓဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယော ယောဓာဇီဝေါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော လောကသ္မိံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဥဿာရဏညေဝ [ဥဿာဒနံယေဝ (သီ. ပီ.)] သုတွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယော ယောဓာဇီဝေါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော လောကသ္မိံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ အပိ စ ခေါ သမ္ပဟာရေ ဟညတိ [အာဟညတိ (သီ.)] ဗျာပဇ္ဇတိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုတ္ထော ယောဓာဇီဝေါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော လောကသ္မိံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ သဟတိ သမ္ပဟာရံ. သော တံ သင်္ဂါမံ အဘိဝိဇိနိတွာ ဝိဇိတသင်္ဂါမော တမေဝ သင်္ဂါမသီသံ အဇ္ဈာဝသတိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ယောဓာဇီဝေါ ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စမော ယောဓာဇီဝေါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော လောကသ္မိံ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ယောဓာဇီဝါ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိမေ ယောဓာဇီဝူပမာ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ ဘိက္ခူသု. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ရဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ [သန္တာနေတုံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ကိမဿ ရဇဂ္ဂသ္မိံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သုဏာတိ – ‘အမုကသ္မိံ နာမ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ကုမာရီ ဝါ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတာ’တိ. သော တံ သုတွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ဣဒမဿ ရဇဂ္ဂသ္မိံ.

‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝေါ ရဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ၊ တထူပမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမော ယောဓာဇီဝူပမော ပုဂ္ဂလော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော ဘိက္ခူသု.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဓဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ကိမဿ ဓဇဂ္ဂသ္မိံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ သုဏာတိ – ‘အမုကသ္မိံ နာမ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ကုမာရီ ဝါ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတာ’တိ၊ အပိ စ ခေါ သာမံ ပဿတိ ဣတ္ထိံ ဝါ ကုမာရိံ ဝါ အဘိရူပံ ဒဿနီယံ ပါသာဒိကံ ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတံ. သော တံ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ဣဒမဿ ဓဇဂ္ဂသ္မိံ.

‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဓဇဂ္ဂညေဝ ဒိသွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ၊ တထူပမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယော ယောဓာဇီဝူပမော ပုဂ္ဂလော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော ဘိက္ခူသု.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဥဿာရဏညေဝ သုတွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ကိမဿ ဥဿာရဏာယ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ အရညဂတံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတံ ဝါ သုညာဂါရဂတံ ဝါ မာတုဂါမော ဥပသင်္ကမိတွာ ဦဟသတိ [ဥဟသတိ (က.)၊ ဩဟသတိ (သျာ. ကံ.) ပု. ပ. ၁၉၆] ဥလ္လပတိ ဥဇ္ဇဂ္ဃတိ ဥပ္ပဏ္ဍေတိ. သော မာတုဂါမေန ဦဟသိယမာနော ဥလ္လပိယမာနော ဥဇ္ဇဂ္ဃိယမာနော ဥပ္ပဏ္ဍိယမာနော သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ. သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. ဣဒမဿ ဥဿာရဏာယ.

‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ အပိ စ ခေါ ဥဿာရဏညေဝ သုတွာ သံသီဒတိ ဝိသီဒတိ၊ န သန္ထမ္ဘတိ၊ န သက္ကောတိ သင်္ဂါမံ ဩတရိတုံ၊ တထူပမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယော ယောဓာဇီဝူပမော ပုဂ္ဂလော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော ဘိက္ခူသု.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ အပိ စ ခေါ သမ္ပဟာရေ ဟညတိ ဗျာပဇ္ဇတိ. ကိမဿ သမ္ပဟာရသ္မိံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ အရညဂတံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတံ ဝါ သုညာဂါရဂတံ ဝါ မာတုဂါမော ဥပသင်္ကမိတွာ အဘိနိသီဒတိ အဘိနိပဇ္ဇတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ. သော မာတုဂါမေန အဘိနိသီဒိယမာနော အဘိနိပဇ္ဇိယမာနော အဇ္ဈောတ္ထရိယမာနော သိက္ခံ အပစ္စက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝတိ. ဣဒမဿ သမ္ပဟာရသ္မိံ.

‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ အပိ စ ခေါ သမ္ပဟာရေ ဟညတိ ဗျာပဇ္ဇတိ၊ တထူပမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုတ္ထော ယောဓာဇီဝူပမော ပုဂ္ဂလော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော ဘိက္ခူသု.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ သဟတိ သမ္ပဟာရံ၊ သော တံ သင်္ဂါမံ အဘိဝိဇိနိတွာ ဝိဇိတသင်္ဂါမော တမေဝ သင်္ဂါမသီသံ အဇ္ဈာဝသတိ. ကိမဿ သင်္ဂါမဝိဇယသ္မိံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရညဂတံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတံ ဝါ သုညာဂါရဂတံ ဝါ မာတုဂါမော ဥပသင်္ကမိတွာ အဘိနိသီဒတိ အဘိနိပဇ္ဇတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ. သော မာတုဂါမေန အဘိနိသီဒိယမာနော အဘိနိပဇ္ဇိယမာနော အဇ္ဈောတ္ထရိယမာနော ဝိနိဝေဌေတွာ ဝိနိမောစေတွာ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ. သော ဝိဝိတ္တံ သေနာသနံ ဘဇတိ အရညံ ရုက္ခမူလံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတ္ထံ အဗ္ဘောကာသံ ပလာလပုဉ္ဇံ.

‘‘သော အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. သော အဘိဇ္ဈံ လောကေ ပဟာယ ဝိဂတာဘိဇ္ဈေန စေတသာ ဝိဟရတိ၊ အဘိဇ္ဈာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ၊ ဗျာပါဒပဒေါသံ ပဟာယ အဗျာပန္နစိတ္တော ဝိဟရတိ၊ သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဗျာပါဒပဒေါသာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ၊ ထိနမိဒ္ဓံ ပဟာယ ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါ ဝိဟရတိ အာလောကသညီ သတော သမ္ပဇာနော၊ ထိနမိဒ္ဓါ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟာယ အနုဒ္ဓတော ဝိဟရတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝူပသန္တစိတ္တော၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆံ ပဟာယ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဟရတိ အကထံကထီ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ ဝိစိကိစ္ဆာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. သော ဣမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟာယ စေတသော ဥပက္ကိလေသေ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏေ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော၊ သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ၊ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ.

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ဣမေ အာသဝါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ အာသဝသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ အာသဝနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ဣဒမဿ သင်္ဂါမဝိဇယသ္မိံ.

‘‘သေယျထာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယောဓာဇီဝေါ သဟတိ ရဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဓဇဂ္ဂံ၊ သဟတိ ဥဿာရဏံ၊ သဟတိ သမ္ပဟာရံ၊ သော တံ သင်္ဂါမံ အဘိဝိဇိနိတွာ ဝိဇိတသင်္ဂါမော တမေဝ သင်္ဂါမသီသံ အဇ္ဈာဝသတိ၊ တထူပမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဟောတိ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စမော ယောဓာဇီဝူပမော ပုဂ္ဂလော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော ဘိက္ခူသု. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ယောဓာဇီဝူပမာ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ ဘိက္ခူသူ’’တိ. ပဉ္စမံ.