(၈) ၃. အပဏ္ဏကဝဂ္ဂေါ
၁. ပဓာနသုတ္တံ
၇၁. ‘‘စတူဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အပဏ္ဏကပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ၊ ပညဝါ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အပဏ္ဏကပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယာ’’တိ. ပဌမံ.
၂. သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ္တံ
၇၂. ‘‘စတူဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အပဏ္ဏကပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယ. ကတမေဟိ စတူဟိ? နေက္ခမ္မဝိတက္ကေန၊ အဗျာပါဒဝိတက္ကေန၊ အဝိဟိံသာဝိတက္ကေန၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အပဏ္ဏကပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယာ’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. သပ္ပုရိသသုတ္တံ
၇၃. ‘‘စတူဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အသပ္ပုရိသော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ ပရဿ အဝဏ္ဏော တံ အပုဋ္ဌောပိ ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော အဟာပေတွာ အလမ္ဗိတွာ ပရိပူရံ ဝိတ္ထာရေန ပရဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ ပရဿ ဝဏ္ဏော တံ ပုဋ္ဌောပိ န ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ အပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော ဟာပေတွာ လမ္ဗိတွာ အပရိပူရံ အဝိတ္ထာရေန ပရဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ အတ္တနော အဝဏ္ဏော တံ ပုဋ္ဌောပိ န ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ အပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော ဟာပေတွာ လမ္ဗိတွာ အပရိပူရံ အဝိတ္ထာရေန အတ္တနော အဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ အတ္တနော ဝဏ္ဏော တံ အပုဋ္ဌောပိ ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော အဟာပေတွာ အလမ္ဗိတွာ ပရိပူရံ ဝိတ္ထာရေန အတ္တနော ဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော အသပ္ပုရိသော ဝေဒိတဗ္ဗော.
‘‘စတူဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သပ္ပုရိသော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ ပရဿ အဝဏ္ဏော တံ ပုဋ္ဌောပိ န ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ အပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော ဟာပေတွာ လမ္ဗိတွာ အပရိပူရံ အဝိတ္ထာရေန ပရဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ ပရဿ ဝဏ္ဏော တံ အပုဋ္ဌောပိ ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော အဟာပေတွာ အလမ္ဗိတွာ ပရိပူရံ ဝိတ္ထာရေန ပရဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ အတ္တနော အဝဏ္ဏော တံ အပုဋ္ဌောပိ ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော အဟာပေတွာ အလမ္ဗိတွာ ပရိပူရံ ဝိတ္ထာရေန အတ္တနော အဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော ယော ဟောတိ အတ္တနော ဝဏ္ဏော တံ ပုဋ္ဌောပိ န ပါတု ကရောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ အပုဋ္ဌဿ! ပုဋ္ဌော ခေါ ပန ပဉှာဘိနီတော ဟာပေတွာ လမ္ဗိတွာ အပရိပူရံ အဝိတ္ထာရေန အတ္တနော ဝဏ္ဏံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသော အယံ ဘဝန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သပ္ပုရိသော ဝေဒိတဗ္ဗော.
‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဓုကာ ယညဒေဝ ရတ္တိံ ဝါ ဒိဝံ ဝါ အာနီတာ ဟောတိ၊ တာဝဒေဝဿာ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဿုယာပိ သသုရေပိ သာမိကေပိ အန္တမသော ဒါသကမ္မကရပေါရိသေသု. သာ အပရေန သမယေန သံဝါသမနွာယ ဝိဿာသမနွာယ သဿုမ္ပိ သသုရမ္ပိ သာမိကမ္ပိ ဧဝမာဟ – ‘အပေထ၊ ကိံ ပန တုမှေ ဇာနာထာ’တိ! ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ယညဒေဝ ရတ္တိံ ဝါ ဒိဝံ ဝါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ၊ တာဝဒေဝဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ဘိက္ခူသု ဘိက္ခုနီသု ဥပါသကေသု ဥပါသိကာသု အန္တမသော အာရာမိကသမဏုဒ္ဒေသေသု. သော အပရေန သမယေန သံဝါသမနွာယ ဝိဿာသမနွာယ အာစရိယမ္ပိ ဥပဇ္ဈာယမ္ပိ ဧဝမာဟ – ‘အပေထ၊ ကိံ ပန တုမှေ ဇာနာထာ’တိ! တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အဓုနာဂတဝဓုကာသမေန စေတသာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. တတိယံ.
၄. ပဌမအဂ္ဂသုတ္တံ
၇၄. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဂ္ဂါနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? သီလဂ္ဂံ၊ သမာဓိဂ္ဂံ [သမာဓဂ္ဂံ (သီ. သျာ. ကံ)]၊ ပညာဂ္ဂံ၊ ဝိမုတ္တဂ္ဂံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ အဂ္ဂါနီ’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဒုတိယအဂ္ဂသုတ္တံ
၇၅. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဂ္ဂါနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ရူပဂ္ဂံ၊ ဝေဒနာဂ္ဂံ၊ သညာဂ္ဂံ၊ ဘဝဂ္ဂံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ အဂ္ဂါနီ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ကုသိနာရသုတ္တံ
၇၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကုသိနာရာယံ ဝိဟရတိ ဥပဝတ္တနေ မလ္လာနံ သာလဝနေ အန္တရေန ယမကသာလာနံ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘သိယာ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ [ဒီ. နိ. ၂.၂၁၇]၊ ဧကဘိက္ခုဿပိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေ ဝါ ဓမ္မေ ဝါ သံဃေ ဝါ မဂ္ဂေ ဝါ ပဋိပဒါယ ဝါ၊ ပုစ္ဆထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထ – ‘သမ္မုခီဘူတော နော သတ္ထာ အဟောသိ၊ နာသက္ခိမှ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ ပဋိပုစ္ဆိတု’’’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ဘိက္ခူ တုဏှီ အဟေသုံ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သိယာ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကဘိက္ခုဿပိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေ ဝါ ဓမ္မေ ဝါ သံဃေ ဝါ မဂ္ဂေ ဝါ ပဋိပဒါယ ဝါ၊ ပုစ္ဆထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထ – ‘သမ္မုခီဘူတော နော သတ္ထာ အဟောသိ၊ နာသက္ခိမှ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ ပဋိပုစ္ဆိတု’’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တုဏှီ အဟေသုံ. တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သိယာ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကဘိက္ခုဿပိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေ ဝါ ဓမ္မေ ဝါ သံဃေ ဝါ မဂ္ဂေ ဝါ ပဋိပဒါယ ဝါ၊ ပုစ္ဆထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထ – ‘သမ္မုခီဘူတော နော သတ္ထာ အဟောသိ၊ နာသက္ခိမှ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ ပဋိပုစ္ဆိတု’’’န္တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တုဏှီ အဟေသုံ.
အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သိယာ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထုဂါရဝေနပိ န ပုစ္ဆေယျာထ၊ သဟာယကောပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဟာယကဿ အာရောစေတူ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ဘိက္ခူ တုဏှီ အဟေသုံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ! ဧဝံ ပသန္နော အဟံ၊ ဘန္တေ! နတ္ထိ ဣမသ္မိံ ဘိက္ခုသံဃေ ဧကဘိက္ခုဿပိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေ ဝါ ဓမ္မေ ဝါ သံဃေ ဝါ မဂ္ဂေ ဝါ ပဋိပဒါယ ဝါ’’တိ.
‘‘ပသာဒါ ခေါ တွံ၊ အာနန္ဒ၊ ဝဒေသိ. ဉာဏမေဝ ဟေတ္ထ၊ အာနန္ဒ၊ တထာဂတဿ – ‘နတ္ထိ ဣမသ္မိံ ဘိက္ခုသံဃေ ဧကဘိက္ခုဿပိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ ဗုဒ္ဓေ ဝါ ဓမ္မေ ဝါ သံဃေ ဝါ မဂ္ဂေ ဝါ ပဋိပဒါယ ဝါ’. ဣမေသဉှိ၊ အာနန္ဒ၊ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ယော ပစ္ဆိမကော ဘိက္ခု သော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. အစိန္တေယျသုတ္တံ
၇၇. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အစိန္တေယျာနိ၊ န စိန္တေတဗ္ဗာနိ၊ ယာနိ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗုဒ္ဓဝိသယော အစိန္တေယျော၊ န စိန္တေတဗ္ဗော၊ ယံ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ. ဈာယိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဈာနဝိသယော အစိန္တေယျော၊ န စိန္တေတဗ္ဗော၊ ယံ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ. ကမ္မဝိပါကော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အစိန္တေယျော၊ န စိန္တေတဗ္ဗော၊ ယံ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ. လောကစိန္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အစိန္တေယျာ၊ န စိန္တေတဗ္ဗာ၊ ယံ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ အစိန္တေယျာနိ၊ န စိန္တေတဗ္ဗာနိ၊ ယာနိ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿ ဝိဃာတဿ ဘာဂီ အဿာ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. ဒက္ခိဏသုတ္တံ
၇၈. ‘‘စတဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဝိသုဒ္ဓိယော. ကတမာ စတဿော? အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ပဋိဂ္ဂါဟကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ဒါယကတော၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ နေဝ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော၊ အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော စေဝ ဝိသုဇ္ဈတိ ပဋိဂ္ဂါဟကတော စ.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကော ဟောတိ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဟောန္တိ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ [ပဋိဂ္ဂါဟကော ဟောတိ ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော (သျာ. ကံ. က.) မ. နိ. ၃.၃၈၁ ဩလောကေတဗ္ဗံ]. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ပဋိဂ္ဂါဟကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ဒါယကတော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကော ဟောတိ ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဟောန္တိ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ပဋိဂ္ဂါဟကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ဒါယကတော.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ နေဝ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကော ဟောတိ ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာပိ ဟောန္တိ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ နေဝ ဒါယကတော ဝိသုဇ္ဈတိ၊ နော ပဋိဂ္ဂါဟကတော.
‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော စေဝ ဝိသုဇ္ဈတိ ပဋိဂ္ဂါဟကတော စ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါယကော ဟောတိ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာပိ ဟောန္တိ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏာ ဒါယကတော စေဝ ဝိသုဇ္ဈတိ ပဋိဂ္ဂါဟကတော စ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတဿော ဒက္ခိဏာ ဝိသုဒ္ဓိယော’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. ဝဏိဇ္ဇသုတ္တံ
၇၉. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ဆေဒဂါမိနီ ဟောတိ? ကော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ န ယထာဓိပ္ပါယာ [ယထာဓိပ္ပါယံ (သီ.)] ဟောတိ? ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ယထာဓိပ္ပါယာ [ယထာဓိပ္ပါယံ (သီ.)] ဟောတိ? ကော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ပရာဓိပ္ပါယာ ဟောတီ’’တိ?
‘‘ဣဓ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဝါရေတိ – ‘ဝဒတု၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စယေနာ’တိ. သော ယေန ပဝါရေတိ တံ န ဒေတိ. သော စေ တတော စုတော ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ၊ သော ယညဒေဝ ဝဏိဇ္ဇံ ပယောဇေတိ၊ သာဿ ဟောတိ ဆေဒဂါမိနီ.
‘‘ဣဓ ပန၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဝါရေတိ – ‘ဝဒတု၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စယေနာ’တိ. သော ယေန ပဝါရေတိ တံ န ယထာဓိပ္ပါယံ ဒေတိ. သော စေ တတော စုတော ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ၊ သော ယညဒေဝ ဝဏိဇ္ဇံ ပယောဇေတိ၊ သာဿ န ဟောတိ ယထာဓိပ္ပါယာ [ယထာဓိပ္ပါယံ (သီ. က.)].
‘‘ဣဓ ပန၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဝါရေတိ – ‘ဝဒတု၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စယေနာ’တိ. သော ယေန ပဝါရေတိ တံ ယထာဓိပ္ပါယံ ဒေတိ. သော စေ တတော စုတော ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ၊ သော ယညဒေဝ ဝဏိဇ္ဇံ ပယောဇေတိ၊ သာဿ ဟောတိ ယထာဓိပ္ပါယာ [ယထာဓိပ္ပါယံ (သီ. က.)].
‘‘ဣဓ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဝါရေတိ – ‘ဝဒတု၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စယေနာ’တိ. သော ယေန ပဝါရေတိ တံ ပရာဓိပ္ပါယံ ဒေတိ. သော စေ တတော စုတော ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ၊ သော ယညဒေဝ ဝဏိဇ္ဇံ ပယောဇေတိ၊ သာဿ ဟောတိ ပရာဓိပ္ပါယာ [ပရာဓိပ္ပါယံ (က.)].
‘‘အယံ ခေါ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ဆေဒဂါမိနီ ဟောတိ. အယံ ပန၊ သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ န ယထာဓိပ္ပါယာ ဟောတိ. အယံ ခေါ ပန၊ သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ယထာဓိပ္ပါယာ ဟောတိ. အယံ ပန၊ သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန မိဓေကစ္စဿ တာဒိသာဝ ဝဏိဇ္ဇာ ပယုတ္တာ ပရာဓိပ္ပါယာ ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ကမ္ဗောဇသုတ္တံ
၈၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော၊ ယေန မာတုဂါမော နေဝ သဘာယံ နိသီဒတိ၊ န ကမ္မန္တံ ပယောဇေတိ၊ န ကမ္ဗောဇံ ဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘ကောဓနော၊ အာနန္ဒ၊ မာတုဂါမော၊ ဣဿုကီ၊ အာနန္ဒ၊ မာတုဂါမော၊ မစ္ဆရီ၊ အာနန္ဒ၊ မာတုဂါမော၊ ဒုပ္ပညော၊ အာနန္ဒ၊ မာတုဂါမော – အယံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော၊ ယေန မာတုဂါမော နေဝ သဘာယံ နိသီဒတိ၊ န ကမ္မန္တံ ပယောဇေတိ၊ န ကမ္ဗောဇံ ဂစ္ဆတီ’’တိ. ဒသမံ.
အပဏ္ဏကဝဂ္ဂေါ တတိယော.