၂. ဒုတိယဥရုဝေလသုတ္တံ

၂၂. ‘‘ဧကမိဒါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယံ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရာမိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗဟုလာ ဗြာဟ္မဏာ ဇိဏ္ဏာ ဝုဒ္ဓါ မဟလ္လကာ အဒ္ဓဂတာ ဝယောအနုပ္ပတ္တာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မယာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေ ဗြာဟ္မဏာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘သုတံ နေတံ [မေတံ (သီ. သျာ. ကံ. က.)]၊ ဘော ဂေါတမ – န သမဏော ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဒ္ဓေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတီတိ. တယိဒံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ တထေဝ. န ဟိ ဘဝံ ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဒ္ဓေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတိ. တယိဒံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ န သမ္ပန္နမေဝါ’’’တိ.

‘‘တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘နယိမေ [န ဝတ မေ (သီ. ပီ.)၊ န စယိမေ (သျာ. ကံ.)၊ န ဝတိမေ (?)] အာယသ္မန္တော ဇာနန္တိ ထေရံ ဝါ ထေရကရဏေ ဝါ ဓမ္မေ’တိ. ဝုဒ္ဓေါ စေပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟောတိ အာသီတိကော ဝါ နာဝုတိကော ဝါ ဝဿသတိကော ဝါ ဇာတိယာ. သော စ ဟောတိ အကာလဝါဒီ အဘူတဝါဒီ အနတ္ထဝါဒီ အဓမ္မဝါဒီ အဝိနယဝါဒီ၊ အနိဓာနဝတိံ ဝါစံ ဘာသိတာ အကာလေန အနပဒေသံ အပရိယန္တဝတိံ အနတ္ထသံဟိတံ. အထ ခေါ သော ‘ဗာလော ထေရော’တွေဝ [တေဝ (သီ. ပီ.)] သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ဒဟရော စေပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟောတိ ယုဝါ သုသုကာဠကေသော ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတော ပဌမေန ဝယသာ. သော စ ဟောတိ ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ နိဓာနဝတိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ကာလေန သာပဒေသံ ပရိယန္တဝတိံ အတ္ထသံဟိတံ. အထ ခေါ သော ‘ပဏ္ဍိတော ထေရော’တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရကရဏာ ဓမ္မာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော၊ ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ [သာတ္ထာ သဗျဉ္ဇနာ (သီ. ပီ.)] ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ [ကေဝလပရိပုဏ္ဏာ (သီ.)] ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ [ဓတာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ၊ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော ထေရကရဏာ ဓမ္မာ’’တိ.

‘‘ယော ဥဒ္ဓတေန စိတ္တေန၊ သမ္ဖဉ္စ ဗဟု ဘာသတိ၊

အသမာဟိတသင်္ကပ္ပေါ၊ အသဒ္ဓမ္မရတော မဂေါ၊

အာရာ သော ထာဝရေယျမှာ၊ ပါပဒိဋ္ဌိ အနာဒရော.

‘‘ယော စ သီလေန သမ္ပန္နော၊ သုတဝါ ပဋိဘာနဝါ၊

သညတော ဓီရော ဓမ္မေသု [သညတော ဓီရဓမ္မေသု (သီ.)၊ သံယုတ္တော ထိရဓမ္မေသု (သျာ. ကံ.)]၊ ပညာယတ္ထံ ဝိပဿတိ.

‘‘ပါရဂူ သဗ္ဗဓမ္မာနံ၊ အခိလော ပဋိဘာနဝါ၊

ပဟီနဇာတိမရဏော၊ ဗြဟ္မစရိယဿ ကေဝလီ.

‘‘တမဟံ ဝဒါမိ ထေရောတိ၊ ယဿ နော သန္တိ အာသဝါ၊

အာသဝါနံ ခယာ ဘိက္ခု၊ သော ထေရောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ. ဒုတိယံ၊