၁၀. ပရိဗ္ဗာဇကသုတ္တံ

၃၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ပရိဗ္ဗာဇကာ သိပ္ပိနိကာတီရေ [သပ္ပိနိယာ တီရေ (သီ. ပီ.)၊ သိပ္ပိနိယာ တီရေ (သျာ. ကံ.)၊ သိပ္ပိနိယာ နဒိယာ တီရေ (က.)] ပရိဗ္ဗာဇကာရာမေ ပဋိဝသန္တိ၊ သေယျထိဒံ အန္နဘာရော ဝရဓရော သကုလုဒါယီ စ ပရိဗ္ဗာဇကော အညေ စ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ပရိဗ္ဗာဇကာ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန သိပ္ပိနိကာတီရံ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ တေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစ –

‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဓမ္မပဒါနိ အဂ္ဂညာနိ ရတ္တညာနိ ဝံသညာနိ ပေါရာဏာနိ အသံကိဏ္ဏာနိ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗာနိ၊ န သံကီယန္တိ န သံကီယိဿန္တိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌာနိ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? အနဘိဇ္ဈာ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဓမ္မပဒံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ၊ န သံကီယတိ န သံကီယိဿတိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. အဗျာပါဒေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဓမ္မပဒံ။ပေ။ သမ္မာသတိ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဓမ္မပဒံ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဓမ္မပဒံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ၊ န သံကီယတိ န သံကီယိဿတိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ စတ္တာရိ ဓမ္မပဒါနိ အဂ္ဂညာနိ ရတ္တညာနိ ဝံသညာနိ ပေါရာဏာနိ အသံကိဏ္ဏာနိ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗာနိ၊ န သံကီယန္တိ န သံကီယိဿန္တိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌာနိ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမေတံ အနဘိဇ္ဈံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ အဘိဇ္ဈာလုံ ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ တမဟံ တတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျံ – ‘ဧတု ဝဒတု ဗျာဟရတု ပဿာမိဿာနုဘာဝ’န္တိ. သော ဝတ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ အနဘိဇ္ဈံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ အဘိဇ္ဈာလုံ ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမေတံ အဗျာပါဒံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ ဗျာပန္နစိတ္တံ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ တမဟံ တတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျံ – ‘ဧတု ဝဒတု ဗျာဟရတု ပဿာမိဿာနုဘာဝ’န္တိ. သော ဝတ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ အဗျာပါဒံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ ဗျာပန္နစိတ္တံ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမေတံ သမ္မာသတိံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ မုဋ္ဌဿတိံ အသမ္ပဇာနံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ တမဟံ တတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျံ – ‘ဧတု ဝဒတု ဗျာဟရတု ပဿာမိဿာနုဘာဝ’န္တိ. သော ဝတ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ သမ္မာသတိံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ မုဋ္ဌဿတိံ အသမ္ပဇာနံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမေတံ သမ္မာသမာဓိံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ အသမာဟိတံ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ တမဟံ တတ္ထ ဧဝံ ဝဒေယျံ – ‘ဧတု ဝဒတု ဗျာဟရတု ပဿာမိဿာနုဘာဝ’န္တိ. သော ဝတ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ သမ္မာသမာဓိံ ဓမ္မပဒံ ပစ္စက္ခာယ အသမာဟိတံ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပညာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဣမာနိ စတ္တာရိ ဓမ္မပဒါနိ ဂရဟိတဗ္ဗံ ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ မညေယျ၊ တဿ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ စတ္တာရော သဟဓမ္မိကာ ဝါဒါနုပါတာ ဂါရယှာ ဌာနာ [ဝါဒါနုဝါဒါ ဂါရယှံ ဌာနံ (မ. နိ. ၃.၈)] အာဂစ္ဆန္တိ. ကတမေ စတ္တာရော? အနဘိဇ္ဈံ စေ ဘဝံ ဓမ္မပဒံ ဂရဟတိ ပဋိက္ကောသတိ၊ ယေ စ ဟိ [ယေ စ (မ. နိ. ၃.၁၄၂-၁၄၃)] အဘိဇ္ဈာလူ ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂါ သမဏဗြာဟ္မဏာ တေ ဘောတော ပုဇ္ဇာ တေ ဘောတော ပါသံသာ. အဗျာပါဒံ စေ ဘဝံ ဓမ္မပဒံ ဂရဟတိ ပဋိက္ကောသတိ၊ ယေ စ ဟိ ဗျာပန္နစိတ္တာ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပါ သမဏဗြာဟ္မဏာ တေ ဘောတော ပုဇ္ဇာ တေ ဘောတော ပါသံသာ. သမ္မာသတိံ စေ ဘဝံ ဓမ္မပဒံ ဂရဟတိ ပဋိက္ကောသတိ၊ ယေ စ ဟိ မုဋ္ဌဿတီ အသမ္ပဇာနာ သမဏဗြာဟ္မဏာ တေ ဘောတော ပုဇ္ဇာ တေ ဘောတော ပါသံသာ. သမ္မာသမာဓိံ စေ ဘဝံ ဓမ္မပဒံ ဂရဟတိ ပဋိက္ကောသတိ၊ ယေ စ ဟိ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ သမဏဗြာဟ္မဏာ တေ ဘောတော ပုဇ္ဇာ တေ ဘောတော ပါသံသာ.

‘‘ယော ခေါ၊ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ ဣမာနိ စတ္တာရိ ဓမ္မပဒါနိ ဂရဟိတဗ္ဗံ ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ မညေယျ၊ တဿ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဣမေ စတ္တာရော သဟဓမ္မိကာ ဝါဒါနုပါတာ ဂါရယှာ ဌာနာ အာဂစ္ဆန္တိ. ယေပိ တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ အဟေသုံ ဥက္ကလာ ဝဿဘညာ [ဝဿဘိညာ (က.) သံ. နိ. ၃.၆၂ ပဿိတဗ္ဗံ] အဟေတုကဝါဒါ အကိရိယဝါဒါ နတ္ထိကဝါဒါ၊ တေပိ ဣမာနိ စတ္တာရိ ဓမ္မပဒါနိ န ဂရဟိတဗ္ဗံ န ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ အမညိံသု. တံ ကိဿ ဟေတု? နိန္ဒာဗျာရောသနဥပါရမ္ဘဘယာ’’တိ [ဥပဝါဒဘယာတိ (က.) မ. နိ. ၃.၁၅၀၊ သံ. နိ. ၃.၆၂ ပဿိတဗ္ဗံ].

‘‘အဗျာပန္နော သဒါ သတော၊ အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော၊

အဘိဇ္ဈာဝိနယေ သိက္ခံ၊ အပ္ပမတ္တောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ဒသမံ၊

ဥရုဝေလဝဂ္ဂေါ တတိယော.