၂. အာဇီဝကသုတ္တံ

၇၃. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ အညတရော အာဇီဝကသာဝကော ဂဟပတိ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော အာဇီဝကသာဝကော ဂဟပတိ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကေသံ နော၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ဓမ္မော သွာက္ခာတော? ကေ လောကေ သုပ္ပဋိပန္နာ? ကေ လောကေ သုကတာ’’တိ [သုဂတာတိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]? ‘‘တေန ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ၊ ယထာ တေ ခမေယျ တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ၊ ဂဟပတိ၊ ယေ ရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ တေသံ ဓမ္မော သွာက္ခာတော နော ဝါ? ကထံ ဝါ တေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယေ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ တေသံ ဓမ္မော သွာက္ခာတော. ဧဝံ မေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂဟပတိ၊ ယေ ရာဂဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ လောကေ သုပ္ပဋိပန္နာ နော ဝါ? ကထံ ဝါ တေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယေ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ လောကေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ဧဝံ မေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂဟပတိ၊ ယေသံ ရာဂေါ ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝံကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ ယေသံ ဒေါသော ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝင်္ကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ ယေသံ မောဟော ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝံကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ တေ လောကေ သုကတာ နော ဝါ? ကထံ ဝါ တေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယေသံ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂေါ ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝံကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ ယေသံ ဒေါသော ပဟီနော။ပေ။ ယေသံ မောဟော ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝံကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ တေ လောကေ သုကတာ. ဧဝံ မေ ဧတ္ထ ဟောတီ’’တိ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ တယာဝေတံ [တယာ စေတံ (သီ. ပီ. က.)] ဗျာကတံ – ‘ယေ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ တေသံ ဓမ္မော သွာက္ခာတော’တိ. တယာဝေတံ ဗျာကတံ – ‘ယေ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ ဒေါသဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ မောဟဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ လောကေ သုပ္ပဋိပန္နာ’တိ. တယာဝေတံ ဗျာကတံ – ‘ယေသံ၊ ဘန္တေ၊ ရာဂေါ ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝင်္ကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ ယေသံ ဒေါသော ပဟီနော။ပေ။ ယေသံ မောဟော ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝင်္ကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ တေ လောကေ သုကတာ’’’တိ.

‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ! န စေဝ နာမ သဓမ္မုက္ကံသနာ ဘဝိဿတိ၊ န စ ပရဓမ္မာပသာဒနာ [န ပရဓမ္မာပသာဒနာ (သီ. ပီ.)၊ န ပရဓမ္မဝမ္ဘနာ (မ. နိ. ၂.၂၃၆)]. အာယတနေဝ [အာယတနေ စ (မ. နိ. ၂.၂၃၆)] ဓမ္မဒေသနာ၊ အတ္ထော စ ဝုတ္တော၊ အတ္တာ စ အနုပနီတော. တုမှေ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ၊ ဒေါသဿ။ပေ။ မောဟဿ ပဟနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ. တုမှာကံ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ဓမ္မော သွာက္ခာတော. တုမှေ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ရာဂဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ၊ ဒေါသဿ။ပေ။ မောဟဿ ပဟာနာယ ပဋိပန္နာ. တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ လောကေ သုပ္ပဋိပန္နာ. တုမှာကံ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ရာဂေါ ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝင်္ကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော၊ တုမှာကံ ဒေါသော ပဟီနော။ပေ။ တုမှာကံ မောဟော ပဟီနော ဥစ္ဆိန္နမူလော တာလာဝတ္ထုကတော အနဘာဝင်္ကတော အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မော. တုမှေ လောကေ သုကတာ.

‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ! သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ၊ မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ၊ အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ၊ ဧဝမေဝံ အယျေန အာနန္ဒေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ တံ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ အယျော အာနန္ဒော ဓာရေတု၊ အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ဒုတိယံ.