၃. တတိယပဏ္ဏာသကံ

(၁၁) ၁. သမဏသညာဝဂ္ဂေါ

၁. သမဏသညာသုတ္တံ

၁၀၁. ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သတ္တ ဓမ္မေ ပရိပူရေန္တိ. ကတမာ တိဿော? ဝေဝဏ္ဏိယမှိ အဇ္ဈုပဂတော၊ ပရပဋိဗဒ္ဓါ မေ ဇီဝိကာ၊ အညော မေ အာကပ္ပေါ ကရဏီယောတိ – ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော သမဏသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သတ္တ ဓမ္မေ ပရိပူရေန္တိ.

‘‘ကတမေ သတ္တ? သန္တတကာရီ [သတတကာရီ (သျာ. ပီ. က.)] ဟောတိ သန္တတဝုတ္တိ [သတတဝုတ္တိ (သျာ. ပီ.)] သီလေသု၊ အနဘိဇ္ဈာလု ဟောတိ၊ အဗျာပဇ္ဇော ဟောတိ၊ အနတိမာနီ ဟောတိ၊ သိက္ခာကာမော ဟောတိ၊ ဣဒမတ္ထံတိဿ ဟောတိ ဇီဝိတပရိက္ခာရေသု၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော စ [အာရဒ္ဓဝိရိယော စ (သီ. ပီ.)၊ အာရဒ္ဓဝိရိယော (သျာ.)] ဝိဟရတိ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော သမဏသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ဣမေ သတ္တ ဓမ္မေ ပရိပူရေန္တီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ္တံ

၁၀၂. ‘‘သတ္တိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ တိဿော ဝိဇ္ဇာ ပရိပူရေန္တိ. ကတမေ သတ္တ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ တိဿော ဝိဇ္ဇာ ပရိပူရေန္တိ. ကတမာ တိဿော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ၊ သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော။ပေ။ ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန။ပေ။ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ. အာသဝါနံ ခယာ။ပေ။ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ဣမာ တိဿော ဝိဇ္ဇာ ပရိပူရေန္တီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. မိစ္ဆတ္တသုတ္တံ

၁၀၃. ‘‘မိစ္ဆတ္တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဂမ္မ ဝိရာဓနာ ဟောတိ၊ နော အာရာဓနာ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆတ္တံ အာဂမ္မ ဝိရာဓနာ ဟောတိ၊ နော အာရာဓနာ? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဿ မိစ္ဆာဝါစာ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဝါစဿ မိစ္ဆာကမ္မန္တော ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တဿ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝဿ မိစ္ဆာဝါယာမော ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဝါယာမဿ မိစ္ဆာသတိ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသတိဿ မိစ္ဆာသမာဓိ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိဿ မိစ္ဆာဉာဏံ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဉာဏိဿ [မိစ္ဆာဉာဏဿ (ပီ. က.)] မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ပဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆတ္တံ အာဂမ္မ ဝိရာဓနာ ဟောတိ၊ နော အာရာဓနာ.

‘‘သမ္မတ္တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဂမ္မ အာရာဓနာ ဟောတိ၊ နော ဝိရာဓနာ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မတ္တံ အာဂမ္မ အာရာဓနာ ဟောတိ၊ နော ဝိရာဓနာ? သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ပဟောတိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ သမ္မာဝါစာ ပဟောတိ၊ သမ္မာဝါစဿ သမ္မာကမ္မန္တော ပဟောတိ၊ သမ္မာကမ္မန္တဿ သမ္မာအာဇီဝေါ ပဟောတိ၊ သမ္မာအာဇီဝဿ သမ္မာဝါယာမော ပဟောတိ၊ သမ္မာဝါယာမဿ သမ္မာသတိ ပဟောတိ၊ သမ္မာသတိဿ သမ္မာသမာဓိ ပဟောတိ၊ သမ္မာသမာဓိဿ သမ္မာဉာဏံ ပဟောတိ၊ သမ္မာဉာဏိဿ [သမ္မာဉာဏဿ (ပီ. က.)] သမ္မာဝိမုတ္တိ ပဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မတ္တံ အာဂမ္မ အာရာဓနာ ဟောတိ၊ နော ဝိရာဓနာ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဗီဇသုတ္တံ

၁၀၄. [အ. နိ. ၁.၃၀၆၊ ကထာ. ၇၀၈] ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဿ မိစ္ဆာဝါစဿ မိစ္ဆာကမ္မန္တဿ မိစ္ဆာအာဇီဝဿ မိစ္ဆာဝါယာမဿ မိစ္ဆာသတိဿ မိစ္ဆာသမာဓိဿ မိစ္ဆာဉာဏိဿ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိဿ ယဉ္စ ကာယကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ [သမာဒိဏ္ဏံ (ပီ. က.)] ယဉ္စ ဝစီကမ္မံ။ ယဉ္စ မနောကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပတ္ထနာ ယော စ ပဏိဓိ ယေ စ သင်္ခါရာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ အနိဋ္ဌာယ အကန္တာယ အမနာပါယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဒိဋ္ဌိ ဟိဿ [ဒိဋ္ဌိ ဟိ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပိကာ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိမ္ဗဗီဇံ ဝါ ကောသာတကိဗီဇံ ဝါ တိတ္တကာလာဗုဗီဇံ ဝါ အလ္လာယ ပထဝိယာ နိက္ခိတ္တံ ယဉ္စေဝ ပထဝိရသံ ဥပါဒိယတိ ယဉ္စ အာပေါရသံ ဥပါဒိယတိ၊ သဗ္ဗံ တံ တိတ္တကတ္တာယ ကဋုကတ္တာယ အသာတတ္တာယ သံဝတ္တတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဗီဇဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပကံ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဿ မိစ္ဆာဝါစဿ မိစ္ဆာကမ္မန္တဿ မိစ္ဆာအာဇီဝဿ မိစ္ဆာဝါယာမဿ မိစ္ဆာသတိဿ မိစ္ဆာသမာဓိဿ မိစ္ဆာဉာဏိဿ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိဿ ယဉ္စေဝ ကာယကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယဉ္စ ဝစီကမ္မံ။ ယဉ္စ မနောကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပတ္ထနာ ယော စ ပဏိဓိ ယေ စ သင်္ခါရာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ အနိဋ္ဌာယ အကန္တာယ အမနာပါယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဒိဋ္ဌိ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပိကာ.

‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ သမ္မာဝါစဿ သမ္မာကမ္မန္တဿ သမ္မာအာဇီဝဿ သမ္မာဝါယာမဿ သမ္မာသတိဿ သမ္မာသမာဓိဿ သမ္မာဉာဏိဿ သမ္မာဝိမုတ္တိဿ ယဉ္စေဝ ကာယကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယဉ္စ ဝစီကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယဉ္စ မနောကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပတ္ထနာ ယော စ ပဏိဓိ ယေ စ သင်္ခါရာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဒိဋ္ဌိ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒိကာ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥစ္ဆုဗီဇံ ဝါ သာလိဗီဇံ ဝါ မုဒ္ဒိကာဗီဇံ ဝါ အလ္လာယ ပထဝိယာ နိက္ခိတ္တံ ယဉ္စ ပထဝိရသံ ဥပါဒိယတိ ယဉ္စ အာပေါရသံ ဥပါဒိယတိ သဗ္ဗံ တံ သာတတ္တာယ မဓုရတ္တာယ အသေစနကတ္တာယ သံဝတ္တတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဗီဇဉှိ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒကံ. ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ။ပေ. ။ သမ္မာဝိမုတ္တိဿ ယဉ္စေဝ ကာယကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယဉ္စ ဝစီကမ္မံ။ ယဉ္စ မနောကမ္မံ ယထာဒိဋ္ဌိ သမတ္တံ သမာဒိန္နံ ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပတ္ထနာ ယော စ ပဏိဓိ ယေ စ သင်္ခါရာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဒိဋ္ဌိ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒိကာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဝိဇ္ဇာသုတ္တံ

၁၀၅. ‘‘အဝိဇ္ဇာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ၊ အနွဒေဝ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ. အဝိဇ္ဇာဂတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိဒ္ဒသုနော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဿ မိစ္ဆာဝါစာ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဝါစဿ မိစ္ဆာကမ္မန္တော ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တဿ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝဿ မိစ္ဆာဝါယာမော ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဝါယာမဿ မိစ္ဆာသတိ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသတိဿ မိစ္ဆာသမာဓိ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိဿ မိစ္ဆာဉာဏံ ပဟောတိ၊ မိစ္ဆာဉာဏိဿ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ပဟောတိ.

‘‘ဝိဇ္ဇာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ၊ အနွဒေဝ ဟိရောတ္တပ္ပံ. ဝိဇ္ဇာဂတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဒ္ဒသုနော သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပဟောတိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ပဟောတိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ သမ္မာဝါစာ ပဟောတိ၊ သမ္မာဝါစဿ သမ္မာကမ္မန္တော ပဟောတိ၊ သမ္မာကမ္မန္တဿ သမ္မာအာဇီဝေါ ပဟောတိ၊ သမ္မာအာဇီဝဿ သမ္မာဝါယာမော ပဟောတိ၊ သမ္မာဝါယာမဿ သမ္မာသတိ ပဟောတိ၊ သမ္မာသတိဿ သမ္မာသမာဓိ ပဟောတိ၊ သမ္မာသမာဓိဿ သမ္မာဉာဏံ ပဟောတိ၊ သမ္မာဉာဏိဿ သမ္မာဝိမုတ္တိ ပဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. နိဇ္ဇရသုတ္တံ

၁၀၆. [ဒီ. နိ. ၃.၃၆၀] ‘‘ဒသယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဇ္ဇရဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ ဒသ? သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ နိဇ္ဇိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာဝါစဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါစာ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝါစာပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝါစာပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော နိဇ္ဇိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာကမ္မန္တပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာကမ္မန္တပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ နိဇ္ဇိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာအာဇီဝပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာအာဇီဝပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော နိဇ္ဇိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝါယာမပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝါယာမပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသတိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသတိ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာသတိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာသတိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသမာဓိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ နိဇ္ဇိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာသမာဓိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာသမာဓိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာဉာဏိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဉာဏပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဉာဏပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာဝိမုတ္တိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဇ္ဇိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒသ နိဇ္ဇရဝတ္ထူနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဓောဝနသုတ္တံ

၁၀၇. ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒက္ခိဏေသု ဇနပဒေသု ဓောဝနံ နာမ. တတ္ထ ဟောတိ အန္နမ္ပိ ပါနမ္ပိ ခဇ္ဇမ္ပိ ဘောဇ္ဇမ္ပိ လေယျမ္ပိ ပေယျမ္ပိ နစ္စမ္ပိ ဂီတမ္ပိ ဝါဒိတမ္ပိ. အတ္ထေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓောဝနံ၊ ‘နေတံ နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓောဝနံ ဟီနံ ဂမ္မံ ပေါထုဇ္ဇနိကံ အနရိယံ အနတ္ထသံဟိတံ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ.

‘‘အဟဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဓောဝနံ ဒေသေဿာမိ၊ ယံ ဓောဝနံ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ၊ ယံ ဓောဝနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကတမဉ္စ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဓောဝနံ၊ (ယံ ဓောဝနံ) [( ) နတ္ထိ သျာမပေါတ္ထကေ] ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ၊ ယံ ဓောဝနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ?

‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ နိဒ္ဓေါတာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဒ္ဓေါတာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ နိဒ္ဓေါတော ဟောတိ။ပေ။ သမ္မာဝါစဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါစာ နိဒ္ဓေါတာ ဟောတိ။ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော နိဒ္ဓေါတော ဟောတိ။ သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ နိဒ္ဓေါတော ဟောတိ။ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော နိဒ္ဓေါတော ဟောတိ။ သမ္မာသတိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသတိ နိဒ္ဓေါတာ ဟောတိ။ သမ္မာသမာဓိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ နိဒ္ဓေါတော ဟောတိ။ သမ္မာဉာဏိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ နိဒ္ဓေါတံ ဟောတိ။ပေ။.

‘‘သမ္မာဝိမုတ္တိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ နိဒ္ဓေါတာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဒ္ဓေါတာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣဒံ ခေါ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဓောဝနံ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ၊ ယံ ဓောဝနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. တိကိစ္ဆကသုတ္တံ

၁၀၈. ‘‘တိကိစ္ဆကာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိရေစနံ ဒေန္တိ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ၊ သေမှသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ. အတ္ထေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိရေစနံ၊ ‘နေတံ နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိရေစနံ သမ္ပဇ္ဇတိပိ ဝိပဇ္ဇတိပိ.

‘‘အဟဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝိရေစနံ ဒေသေဿာမိ၊ ယံ ဝိရေစနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝိရေစနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကတမဉ္စ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝိရေစနံ၊ ယံ ဝိရေစနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝိရေစနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ?

‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝိရိတ္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ ဝိရိတ္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ဝိရိတ္တော ဟောတိ။ပေ။ သမ္မာဝါစဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါစာ ဝိရိတ္တာ ဟောတိ။ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော ဝိရိတ္တော ဟောတိ။ သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ ဝိရိတ္တော ဟောတိ။ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော ဝိရိတ္တော ဟောတိ။ သမ္မာသတိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသတိ ဝိရိတ္တာ ဟောတိ။ သမ္မာသမာဓိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ ဝိရိတ္တော ဟောတိ။ သမ္မာဉာဏိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ ဝိရိတ္တံ ဟောတိ။ပေ။.

‘‘သမ္မာဝိမုတ္တိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ဝိရိတ္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ ဝိရိတ္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣဒံ ခေါ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝိရေစနံ ယံ ဝိရေစနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝိရေစနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ။ပေ။ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဝမနသုတ္တံ

၁၀၉. ‘‘တိကိစ္ဆကာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝမနံ ဒေန္တိ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ၊ သေမှသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနမ္ပိ အာဗာဓာနံ ပဋိဃာတာယ. အတ္ထေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝမနံ၊ ‘နေတံ နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝမနံ သမ္ပဇ္ဇတိပိ ဝိပဇ္ဇတိပိ.

‘‘အဟဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝမနံ ဒေသေဿာမိ၊ ယံ ဝမနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝမနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ. တံ သုဏာထ။ပေ။.

‘‘ကတမဉ္စ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝမနံ၊ ယံ ဝမနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝမနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ။ပေ။ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ?

‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝန္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ ဝန္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ဝန္တော ဟောတိ။ပေ။ သမ္မာဝါစဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါစာ ဝန္တာ ဟောတိ။ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော ဝန္တော ဟောတိ။ သမ္မာအာဇီဝဿ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ ဝန္တော ဟောတိ။ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော ဝန္တော ဟောတိ။ သမ္မာသတိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသတိ ဝန္တာ ဟောတိ။ သမ္မာသမာဓိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ ဝန္တော ဟောတိ။ သမ္မာဉာဏိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ ဝန္တံ ဟောတိ ။ပေ။.

‘‘သမ္မာဝိမုတ္တိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ဝန္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ ဝန္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣဒံ ခေါ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယံ ဝမနံ ယံ ဝမနံ သမ္ပဇ္ဇတိယေဝ နော ဝိပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝမနံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ။ပေ။ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. နိဒ္ဓမနီယသုတ္တံ

၁၁၀. ‘‘ဒသယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဒ္ဓမနီယာ ဓမ္မာ. ကတမေ ဒသ? သမ္မာဒိဋ္ဌိကဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ နိဒ္ဓန္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဒ္ဓန္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

‘‘သမ္မာသင်္ကပ္ပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ နိဒ္ဓန္တော ဟောတိ။ပေ။ သမ္မာဝါစဿ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါစာ နိဒ္ဓန္တာ ဟောတိ။ သမ္မာကမ္မန္တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော နိဒ္ဓန္တော ဟောတိ။ သမ္မာအာဇီဝဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ နိဒ္ဓန္တော ဟောတိ။ သမ္မာဝါယာမဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော နိဒ္ဓန္တော ဟောတိ။ သမ္မာသတိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသတိ နိဒ္ဓန္တာ ဟောတိ။ သမ္မာသမာဓိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ နိဒ္ဓန္တော ဟောတိ။ သမ္မာဉာဏိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ နိဒ္ဓန္တံ ဟောတိ။.

‘‘သမ္မာဝိမုတ္တိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ နိဒ္ဓန္တာ ဟောတိ၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ တေ စဿ နိဒ္ဓန္တာ ဟောန္တိ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒသ နိဒ္ဓမနီယာ ဓမ္မာ’’တိ. ဒသမံ.

၁၁. ပဌမအသေခသုတ္တံ

၁၁၁. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘‘အသေခေါ အသေခေါ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု အသေခေါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု အသေခါယ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာသင်္ကပ္ပေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခါယ သမ္မာဝါစာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာကမ္မန္တေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာအာဇီဝေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာဝါယာမေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခါယ သမ္မာသတိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာသမာဓိနာ သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခေန သမ္မာဉာဏေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေခါယ သမ္မာဝိမုတ္တိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု အသေခေါ ဟောတီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

၁၂. ဒုတိယအသေခသုတ္တံ

၁၁၂. ‘‘ဒသယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသေခိယာ ဓမ္မာ. ကတမေ ဒသ? အသေခါ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ အသေခေါ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ၊ အသေခါ သမ္မာဝါစာ၊ အသေခေါ သမ္မာကမ္မန္တော၊ အသေခေါ သမ္မာအာဇီဝေါ၊ အသေခေါ သမ္မာဝါယာမော၊ အသေခါ သမ္မာသတိ၊ အသေခေါ သမ္မာသမာဓိ၊ အသေခံ သမ္မာဉာဏံ၊ အသေခါ သမ္မာဝိမုတ္တိ – ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒသ အသေခိယာ ဓမ္မာ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

သမဏသညာဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သညာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မိစ္ဆတ္တံ၊ ဗီဇံ ဝိဇ္ဇာယ နိဇ္ဇရံ၊

ဓောဝနံ တိကိစ္ဆာ ဝမနံ နိဒ္ဓမနံ ဒွေ အသေခါတိ.

(၁၂) ၂. ပစ္စောရောဟဏိဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမအဓမ္မသုတ္တံ

၁၁၃. [အ. နိ. ၁၀.၁၇၁] ‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော အနတ္ထော စ၊ ဓမ္မော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ အနတ္ထဉ္စ၊ ဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော စ အနတ္ထော စ? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော စ အနတ္ထော စ.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မော စ အတ္ထော စ? သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တော၊ သမ္မာအာဇီဝေါ၊ သမ္မာဝါယာမော၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိ၊ သမ္မာဉာဏံ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မော စ အတ္ထော စ.

‘‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော အနတ္ထော စ၊ ဓမ္မော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ အနတ္ထဉ္စ၊ ဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ၊ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ၊ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယအဓမ္မသုတ္တံ

၁၁၄. ‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ ကတမော စ ဓမ္မော၊ ကတမော စ အနတ္ထော၊ ကတမော စ အတ္ထော?

‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာဝါစာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါစာ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝါစာပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဝါစာပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာကမ္မန္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာကမ္မန္တော ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာကမ္မန္တပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာကမ္မန္တပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာအာဇီဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာအာဇီဝေါ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာအာဇီဝပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာအာဇီဝပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာဝါယာမော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါယာမော ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝါယာမပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဝါယာမပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာသတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသတိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာသတိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာသတိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာသမာဓိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသမာဓိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာသမာဓိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာသမာဓိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာဉာဏံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဉာဏံ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဉာဏပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဉာဏပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ၊ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ၊ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ. ဒုတိယံ.

၃. တတိယအဓမ္မသုတ္တံ

၁၁၅. ‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – ‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ. ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာ’’တိ?

အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမ [ပုစ္ဆေယျာမ (သီ. သျာ. ပီ.) မ. နိ. ၁.၂၀၂ ပဿိတဗ္ဗံ]. ယထာ နော အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’’တိ.

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစုံ –

‘‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – ‘အဓမ္မော စ။ပေ။ တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ.

‘‘တေသံ နော၊ အာဝုသော၊ အမှာကံ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – အဓမ္မော စ။ပေ။ တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ. ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာ’တိ?

‘‘တေသံ နော၊ အာဝုသော၊ အမှာကံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမ. ယထာ နော အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’တိ. ဝိဘဇတု အာယသ္မာ အာနန္ဒော’’တိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ မူလံ အတိက္ကမ္မ ခန္ဓံ သာခါပလာသေ သာရံ ပရိယေသိတဗ္ဗံ မညေယျ၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ အာယသ္မန္တာနံ သတ္ထရိ သမ္မုခီဘူတေ တံ ဘဂဝန္တံ အတိသိတွာ အမှေ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆိတဗ္ဗံ မညထ. သော ဟာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတိ၊ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော. သော စေဝ ပနေတဿ ကာလော အဟောသိ ယံ တုမှေ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ. ယထာ ဝေါ ဘဂဝါ ဗျာကရေယျ တထာ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ.

‘‘အဒ္ဓါဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတိ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော. သော စေဝ ပနေတဿ ကာလော အဟောသိ ယံ မယံ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမ၊ ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရေယျ တထာ နံ ဓာရေယျာမ. အပိ စာယသ္မာ အာနန္ဒော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ဝိဘဇတာယသ္မာ အာနန္ဒော အဂရုံ ကတွာ’’တိ.

‘‘တေနဟာဝုသော၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပစ္စဿောသုံ. အထာယသ္မာ အာနန္ဒော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ယံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – ‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ.

ကတမော စာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ ကတမော စ ဓမ္မော၊ ကတမော စ အနတ္ထော၊ ကတမော စ အတ္ထော?

‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာဝါစာ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါစာ ဓမ္မော ။ မိစ္ဆာကမ္မန္တော၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာကမ္မန္တော ဓမ္မော။ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာအာဇီဝေါ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာဝါယာမော၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါယာမော ဓမ္မော။ မိစ္ဆာသတိ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသတိ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသမာဓိ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာဉာဏံ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဉာဏံ ဓမ္မော။.

မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ၊ အာဝုသော၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘အယံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – ‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ။ပေ။ တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ၊ ဣမဿ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ. အာကင်္ခမာနာ စ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ. ယထာ ဝေါ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ [ဗျာကရေယျ (သျာ.)] တထာ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ.

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ –

‘‘ယံ ခေါ နော ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – ‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော။ပေ။ တထာ ပဋိဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ.

‘‘တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော – အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော။ပေ။ တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ. ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာ’တိ?

‘‘တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမ. ယထာ နော အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’တိ.

‘‘အထ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိမှာ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတမတ္ထံ အပုစ္ဆိမှာ. တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ဣမေဟိ အာကာရေဟိ ဣမေဟိ ပဒေဟိ ဣမေဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ အတ္ထော သုဝိဘတ္တော’’တိ [ဝိဘတ္တောတိ (?) ဧဝမေဝ ဟိ အညေသု ဤဒိသသုတ္တေသု ဒိဿတိ].

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ! ပဏ္ဍိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနန္ဒော. မဟာပညော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနန္ဒော. မံ စေပိ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ၊ အဟမ္ပိ စေတံ ဧဝမေဝံ [အဟမ္ပိ တံ ဧဝမေဝံ (မ. နိ. ၁.၂၀၅)] ဗျာကရေယျံ ယထာ တံ အာနန္ဒေန ဗျာကတံ. ဧသော စေဝ တဿ [ဧသော စေဝေတဿ (မ. နိ. ၁.၂၀၅)] အတ္ထော ဧဝဉ္စ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ. တတိယံ.

၄. အဇိတသုတ္တံ

၁၁၆. အထ ခေါ အဇိတော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဇိတော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အမှာကံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ပဏ္ဍိတော နာမ သဗြဟ္မစာရီ. တေန ပဉ္စမတ္တာနိ စိတ္တဋ္ဌာနသတာနိ စိန္တိတာနိ၊ ယေဟိ အညတိတ္ထိယာ ဥပါရဒ္ဓါဝ ဇာနန္တိ [ဥပါရဒ္ဓါ ပဇာနန္တိ (သီ.)] ဥပါရဒ္ဓသ္မာ’’တိ [ဥပါရဒ္ဓမှာတိ (သီ. ပီ.)].

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဓာရေထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍိတဝတ္ထူနီ’’တိ? ‘‘ဧတဿ၊ ဘဂဝါ၊ ကာလော ဧတဿ၊ သုဂတ၊ ကာလော ယံ ဘဂဝါ ဘာသေယျ၊ ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော အဓမ္မိကေန ဝါဒေန အဓမ္မိကံ ဝါဒံ အဘိနိဂ္ဂဏှာတိ အဘိနိပ္ပီဠေတိ၊ တေန စ အဓမ္မိကံ ပရိသံ ရဉ္ဇေတိ. တေန သာ အဓမ္မိကာ ပရိသာ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ ဟောတိ – ‘ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော၊ ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော’တိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော အဓမ္မိကေန ဝါဒေန ဓမ္မိကံ ဝါဒံ အဘိနိဂ္ဂဏှာတိ အဘိနိပ္ပီဠေတိ၊ တေန စ အဓမ္မိကံ ပရိသံ ရဉ္ဇေတိ. တေန သာ အဓမ္မိကာ ပရိသာ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ ဟောတိ – ‘ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော၊ ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော’တိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော အဓမ္မိကေန ဝါဒေန ဓမ္မိကဉ္စ ဝါဒံ အဓမ္မိကဉ္စ ဝါဒံ အဘိနိဂ္ဂဏှာတိ အဘိနိပ္ပီဠေတိ၊ တေန စ အဓမ္မိကံ ပရိသံ ရဉ္ဇေတိ. တေန သာ အဓမ္မိကာ ပရိသာ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ ဟောတိ – ‘ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော၊ ပဏ္ဍိတော ဝတ၊ ဘော’တိ.

‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ ကတမော စ ဓမ္မော၊ ကတမော စ အနတ္ထော၊ ကတမော စ အတ္ထော? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာဝါစာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါစာ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာကမ္မန္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာကမ္မန္တော ဓမ္မော။ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာအာဇီဝေါ ဓမ္မော ။ မိစ္ဆာဝါယာမော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝါယာမော ဓမ္မော။ မိစ္ဆာသတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာသတိ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ ဘိက္ခဝေ အဓမ္မော၊ သမ္မာသမာဓိ ဓမ္မော။ မိစ္ဆာဉာဏံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဉာဏံ ဓမ္မော.

‘‘မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ ဓမ္မော၊ ယေ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိပစ္စယာ အနေကေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္ဘဝန္တိ၊ အယံ အနတ္ထော၊ သမ္မာဝိမုတ္တိပစ္စယာ စ အနေကေ ကုသလာ ဓမ္မာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အယံ အတ္ထော.

‘‘‘အဓမ္မော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော ဓမ္မော စ၊ အနတ္ထော စ ဝေဒိတဗ္ဗော အတ္ထော စ. အဓမ္မဉ္စ ဝိဒိတွာ ဓမ္မဉ္စ၊ အနတ္ထဉ္စ ဝိဒိတွာ အတ္ထဉ္စ ယထာ ဓမ္မော ယထာ အတ္ထော တထာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’န္တိ၊ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ၊ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သင်္ဂါရဝသုတ္တံ

၁၁၇. [အ. နိ. ၁၀.၁၆၉] အထ ခေါ သင်္ဂါရဝေါ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သင်္ဂါရဝေါ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဩရိမံ တီရံ၊ ကိံ ပါရိမံ တီရ’’န္တိ? ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာဝါစာ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဝါစာ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တော ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာကမ္မန္တော ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာအာဇီဝေါ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာဝါယာမော ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဝါယာမော ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာသတိ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာသတိ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာသမာဓိ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာဉာဏံ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဉာဏံ ပါရိမံ တီရံ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ ပါရိမံ တီရန္တိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဩရိမံ တီရံ၊ ဣဒံ ပါရိမံ တီရန္တိ.

‘‘အပ္ပကာ တေ မနုဿေသု၊ ယေ ဇနာ ပါရဂါမိနော၊

အထာယံ ဣတရာ ပဇာ၊ တီရမေဝါနုဓာဝတိ.

‘‘ယေ စ ခေါ သမ္မဒက္ခာတေ၊ ဓမ္မေ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော၊

တေ ဇနာ ပါရမေဿန္တိ၊ မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ.

‘‘ကဏှံ ဓမ္မံ ဝိပ္ပဟာယ၊ သုက္ကံ ဘာဝေထ ပဏ္ဍိတော၊

ဩကာ အနောကမာဂမ္မ၊ ဝိဝေကေ ယတ္ထ ဒူရမံ.

‘‘တတြာဘိရတိမိစ္ဆေယျ၊ ဟိတွာ ကာမေ အကိဉ္စနော၊

ပရိယောဒပေယျ အတ္တာနံ၊ စိတ္တက္လေသေဟိ ပဏ္ဍိတော.

‘‘ယေသံ သမ္ဗောဓိယင်္ဂေသု၊ သမ္မာ စိတ္တံ သုဘာဝိတံ၊

အာဒါနပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ အနုပါဒါယ ယေ ရတာ၊

ခီဏာသဝါ ဇုတိမန္တော [ဇုတီမန္တော (သီ.)]၊ တေ လောကေ ပရိနိဗ္ဗုတာ’’တိ. ပဉ္စမံ၊

၆. ဩရိမတီရသုတ္တံ

၁၁၈. ‘‘ဩရိမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီရံ ဒေသေဿာမိ ပါရိမဉ္စ တီရံ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩရိမံ တီရံ၊ ကတမဉ္စ ပါရိမံ တီရံ? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပါရိမံ တီရံ။ပေ။ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ဩရိမံ တီရံ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိ ပါရိမံ တီရံ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩရိမံ တီရံ၊ ဣဒံ ပါရိမံ တီရန္တိ.

‘‘အပ္ပကာ တေ မနုဿေသု၊ ယေ ဇနာ ပါရဂါမိနော၊

အထာယံ ဣတရာ ပဇာ၊ တီရမေဝါနုဓာဝတိ.

‘‘ယေ စ ခေါ သမ္မဒက္ခာတေ၊ ဓမ္မေ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော၊

တေ ဇနာ ပါရမေဿန္တိ၊ မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ.

‘‘ကဏှံ ဓမ္မံ ဝိပ္ပဟာယ၊ သုက္ကံ ဘာဝေထ ပဏ္ဍိတော၊

ဩကာ အနောက မာဂမ္မ၊ ဝိဝေကေ ယတ္ထ ဒူရမံ.

‘‘တတြာဘိရတိမိစ္ဆေယျ၊ ဟိတွာ ကာမေ အကိဉ္စနော၊

ပရိယောဒပေယျ အတ္တာနံ၊ စိတ္တက္လေသေဟိ ပဏ္ဍိတော.

‘‘ယေသံ သမ္ဗောဓိယင်္ဂေသု၊ သမ္မာ စိတ္တံ သုဘာဝိတံ၊

အာဒါနပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ အနုပါဒါယ ယေ ရတာ၊

ခီဏာသဝါ ဇုတိမန္တော၊ တေ လောကေ ပရိနိဗ္ဗုတာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ၊

၇. ပဌမပစ္စောရောဟဏီသုတ္တံ

၁၁၉. တေန ခေါ ပန သမယေန ဇာဏုဿောဏိ [ဇာနုဿောနိ (က. သီ.)၊ ဇာနုဿောဏိ (က. သီ.)၊ ဇာဏုသောဏိ (က.)] ဗြာဟ္မဏော တဒဟုပေါသထေ သီသံနှာတော [သီသံနဟာတော (သီ. ပီ.)၊ သီသနှာတော (သျာ.)] နဝံ ခေါမယုဂံ နိဝတ္ထော အလ္လကုသမုဋ္ဌိံ အာဒါယ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ဧကမန္တံ ဌိတော ဟောတိ.

အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဇာဏုဿောဏိံ ဗြာဟ္မဏံ တဒဟုပေါသထေ သီသံနှာတံ နဝံ ခေါမယုဂံ နိဝတ္ထံ အလ္လကုသမုဋ္ဌိံ အာဒါယ ဧကမန္တံ ဌိတံ. ဒိသွာန ဇာဏုဿောဏိံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တဒဟုပေါသထေ သီသံနှာတော နဝံ ခေါမယုဂံ နိဝတ္ထော အလ္လကုသမုဋ္ဌိံ အာဒါယ ဧကမန္တံ ဌိတော? ကိံ နွဇ္ဇ [ကိံ နု အဇ္ဇ (သျာ.)၊ ကိံ နု ခေါ အဇ္ဇ (ပီ.)၊ ကိံ နု ခွဇ္ဇ (က.)] ဗြာဟ္မဏကုလဿာ’’တိ [ဗြာဟ္မဏ ဗြဟ္မကုသလဿာတိ (က.)]? ‘‘ပစ္စောရောဟဏီ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အဇ္ဇ ဗြာဟ္မဏကုလဿာ’’တိ [ဗြဟ္မကုသလဿာတိ (က.)].

‘‘ယထာ ကထံ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဗြာဟ္မဏာနံ ပစ္စောရောဟဏီ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဗြာဟ္မဏာ တဒဟုပေါသထေ သီသံနှာတာ နဝံ ခေါမယုဂံ နိဝတ္ထာ အလ္လေန ဂေါမယေန ပထဝိံ ဩပုဉ္ဇိတွာ ဟရိတေဟိ ကုသေဟိ ပတ္ထရိတွာ [ပဝိတ္ထာရေတွာ (က.)] အန္တရာ စ ဝေလံ အန္တရာ စ အဂျာဂါရံ သေယျံ ကပ္ပေန္တိ. တေ တံ ရတ္တိံ တိက္ခတ္တုံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ပဉ္ဇလိကာ အဂ္ဂိံ နမဿန္တိ – ‘ပစ္စောရောဟာမ ဘဝန္တံ၊ ပစ္စောရောဟာမ ဘဝန္တ’န္တိ. ဗဟုကေန စ သပ္ပိတေလနဝနီတေန အဂ္ဂိံ သန္တပ္ပေန္တိ. တဿာ စ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ဗြာဟ္မဏေ သန္တပ္ပေန္တိ. ဧဝံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဗြာဟ္မဏာနံ ပစ္စောရောဟဏီ ဟောတီ’’တိ.