၁. ကာမဘောဂီသုတ္တံ

၉၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကံ ဂဟပတိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဒသယိမေ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ ဒသ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ [န အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ (သီ. သျာ. ပီ.) ဧဝမုပရိပိ] န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ၊ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ၊ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ၊ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ. တေ စ ဘောဂေ ဂထိတော [ဂဓိတော (က.) အ. နိ. ၃.၁၂၄ ပဿိတဗ္ဗံ] မုစ္ဆိတော အဇ္ဈောသန္နော [အဇ္ဈာပန္နော (သဗ္ဗတ္ထ) အ. နိ. ၃.၁၂၄ သုတ္တဝဏ္ဏနာ ဋီကာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] အနာဒီနဝဒဿာဝီ အနိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဂဟပတိ၊ ဧကစ္စော ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ. တေ စ ဘောဂေ အဂထိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေန၊ အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော၊ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ၊ ဓမ္မာဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ သာဟသေနပိ အသာဟသေနပိ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ သာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော. ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘န အတ္တာနံ သုခေတိ န ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ပါသံသော ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘န သံဝိဘဇတိ န ပုညာနိ ကရောတီ’တိ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ တေ စ ဘောဂေ ဂထိတော မုစ္ဆိတော အဇ္ဈောသန္နော အနာဒီနဝဒဿာဝီ အနိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘တေ စ ဘောဂေ ဂထိတော မုစ္ဆိတော အဇ္ဈောသန္နော အနာဒီနဝဒဿာဝီ အနိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော ဣမိနာ ဧကေန ဌာနေန ဂါရယှော.

‘‘တတြ၊ ဂဟပတိ၊ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ တေ စ ဘောဂေ အဂထိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ စတူဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော. ‘ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေနာ’တိ၊ ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတီ’တိ၊ ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတီ’တိ၊ ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ပါသံသော. ‘တေ စ ဘောဂေ အဂထိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတီ’တိ၊ ဣမိနာ စတုတ္ထေန ဌာနေန ပါသံသော. အယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာမဘောဂီ ဣမေဟိ စတူဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသော.

‘‘ဣမေ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဒသ ကာမဘောဂီ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဒသန္နံ ကာမဘောဂီနံ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ တေ စ ဘောဂေ အဂထိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒသန္နံ ကာမဘောဂီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ ပါမောက္ခော [မောက္ခော (က. သီ.) အ. နိ. ၄.၉၅၊ ၅.၁၈၁၊ သံ. နိ. ၃.၆၆၂] စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ၊ ဂဟပတိ၊ ဂဝါ ခီရံ၊ ခီရမှာ ဒဓိ၊ ဒဓိမှာ နဝနီတံ၊ နဝနီတမှာ သပ္ပိ၊ သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော. သပ္ပိမဏ္ဍော တတ္ထ အဂ္ဂမက္ခာယတိ.

ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ ဣမေသံ ဒသန္နံ ကာမဘောဂီနံ ယွာယံ ကာမဘောဂီ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသတိ အသာဟသေန၊ ဓမ္မေန ဘောဂေ ပရိယေသိတွာ အသာဟသေန အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ သံဝိဘဇတိ ပုညာနိ ကရောတိ၊ တေ စ ဘောဂေ အဂထိတော အမုစ္ဆိတော အနဇ္ဈောသန္နော အာဒီနဝဒဿာဝီ နိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒသန္နံ ကာမဘောဂီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ ပါမောက္ခော [မောက္ခော (က. သီ.) အ. နိ. ၅.၁၈၁] စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ပဌမံ.