၁. အဝိဇ္ဇာသုတ္တံ

၆၁. ‘‘ပုရိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာယ – ‘ဣတော ပုဗ္ဗေ အဝိဇ္ဇာ နာဟောသိ၊ အထ ပစ္ဆာ သမဘဝီ’တိ. ဧဝဉ္စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝုစ္စတိ၊ အထ စ ပန ပညာယတိ – ‘ဣဒပ္ပစ္စယာ အဝိဇ္ဇာ’တိ.

‘‘အဝိဇ္ဇမ္ပာဟံ [အဝိဇ္ဇမ္ပဟံ (သီ. သျာ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော အဝိဇ္ဇာယ? ‘ပဉ္စ နီဝရဏာ’တိဿ ဝစနီယံ. ပဉ္စပါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နီဝရဏေ သာဟာရေ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရေ. ကော စာဟာရော ပဉ္စန္နံ နီဝရဏာနံ? ‘တီဏိ ဒုစ္စရိတာနီ’တိဿ ဝစနီယံ. တီဏိပါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုစ္စရိတာနိ သာဟာရာနိ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရာနိ. ကော စာဟာရော တိဏ္ဏံ ဒုစ္စရိတာနံ? ‘ဣန္ဒြိယအသံဝရော’တိဿ ဝစနီယံ. ဣန္ဒြိယအသံဝရမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော ဣန္ဒြိယအသံဝရဿ? ‘အသတာသမ္ပဇည’န္တိဿ ဝစနီယံ. အသတာသမ္ပဇညမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော အသတာသမ္ပဇညဿ? ‘အယောနိသောမနသိကာရော’တိဿ ဝစနီယံ. အယောနိသောမနသိကာရမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော အယောနိသောမနသိကာရဿ? ‘အဿဒ္ဓိယ’န္တိဿ ဝစနီယံ. အဿဒ္ဓိယမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော အဿဒ္ဓိယဿ? ‘အသဒ္ဓမ္မဿဝန’န္တိဿ ဝစနီယံ. အသဒ္ဓမ္မဿဝနမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော အသဒ္ဓမ္မဿဝနဿ? ‘အသပ္ပုရိသသံသေဝေါ’တိဿ ဝစနီယံ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသသံသေဝေါ ပရိပူရော အသဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရေတိ၊ အသဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရံ အဿဒ္ဓိယံ ပရိပူရေတိ၊ အဿဒ္ဓိယံ ပရိပူရံ အယောနိသောမနသိကာရံ ပရိပူရေတိ၊ အယောနိသောမနသိကာရော ပရိပူရော အသတာသမ္ပဇညံ ပရိပူရေတိ၊ အသတာသမ္ပဇညံ ပရိပူရံ ဣန္ဒြိယအသံဝရံ ပရိပူရေတိ၊ ဣန္ဒြိယအသံဝရော ပရိပူရော တီဏိ ဒုစ္စရိတာနိ ပရိပူရေတိ၊ တီဏိ ဒုစ္စရိတာနိ ပရိပူရာနိ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပရိပူရေန္တိ၊ ပဉ္စ နီဝရဏာ ပရိပူရာ အဝိဇ္ဇံ ပရိပူရေန္တိ. ဧဝမေတိဿာ အဝိဇ္ဇာယ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပရိပဗ္ဗတေ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ( ) [(ဂလဂလာယန္တေ) (သီ.)၊ (ဂဠဂဠာယန္တေ) (သျာ.)] တံ ဥဒကံ ယထာနိန္နံ ပဝတ္တမာနံ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရေတိ၊ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရာ ကုသောဗ္ဘေ [ကုဿုဗ္ဘေ (သီ.)၊ ကုသုဗ္ဘေ (သျာ.)၊ ကုသောမ္ဘေ (က.) အ. နိ. ၃.၉၆] ပရိပူရေန္တိ. ကုသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ မဟာသောဗ္ဘေ [မဟာသောမ္ဘေ (က.)] ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ ကုန္နဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ ကုန္နဒိယော ပရိပူရာ မဟာနဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာနဒိယော ပရိပူရာ မဟာသမုဒ္ဒံ သာဂရံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေတဿ မဟာသမုဒ္ဒဿ သာဂရဿ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရိ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသပ္ပုရိသသံသေဝေါ ပရိပူရော အသဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရေတိ၊ အသဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရံ အဿဒ္ဓိယံ ပရိပူရေတိ၊ အဿဒ္ဓိယံ ပရိပူရံ အယောနိသောမနသိကာရံ ပရိပူရေတိ၊ အယောနိသောမနသိကာရော ပရိပူရော အသတာသမ္ပဇညံ ပရိပူရေတိ၊ အသတာသမ္ပဇညံ ပရိပူရံ ဣန္ဒြိယအသံဝရံ ပရိပူရေတိ၊ ဣန္ဒြိယအသံဝရော ပရိပူရော တီဏိ ဒုစ္စရိတာနိ ပရိပူရေတိ၊ တီဏိ ဒုစ္စရိတာနိ ပရိပူရာနိ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပရိပူရေန္တိ၊ ပဉ္စ နီဝရဏာ ပရိပူရာ အဝိဇ္ဇံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေတိဿာ အဝိဇ္ဇာယ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရိ.

‘‘ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိယာ? ‘သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’တိဿ ဝစနီယံ. သတ္တပါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ သာဟာရေ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရေ. ကော စာဟာရော သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ? ‘စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ’တိဿ ဝစနီယံ. စတ္တာရောပါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိပဋ္ဌာနေ သာဟာရေ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရေ. ကော စာဟာရော စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ? ‘တီဏိ သုစရိတာနီ’တိဿ ဝစနီယံ. တီဏိပါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုစရိတာနိ သာဟာရာနိ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရာနိ. ကော စာဟာရော တိဏ္ဏံ သုစရိတာနံ? ‘ဣန္ဒြိယသံဝရော’တိဿ ဝစနီယံ. ဣန္ဒြိယသံဝရမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော ဣန္ဒြိယသံဝရဿ? ‘သတိသမ္ပဇည’န္တိဿ ဝစနီယံ. သတိသမ္ပဇညမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော သတိသမ္ပဇညဿ? ‘ယောနိသောမနသိကာရော’တိဿ ဝစနီယံ. ယောနိသောမနသိကာရမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော ယောနိသောမနသိကာရဿ? ‘သဒ္ဓါ’တိဿ ဝစနီယံ. သဒ္ဓမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော သဒ္ဓါယ? ‘သဒ္ဓမ္မဿဝန’န္တိဿ ဝစနီယံ. သဒ္ဓမ္မဿဝနမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဟာရံ ဝဒါမိ၊ နော အနာဟာရံ. ကော စာဟာရော သဒ္ဓမ္မဿဝနဿ? ‘သပ္ပုရိသသံသေဝေါ’တိဿ ဝစနီယံ.

‘‘ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသသံသေဝေါ ပရိပူရော သဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရေတိ၊ သဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရံ သဒ္ဓံ ပရိပူရေတိ၊ သဒ္ဓါ ပရိပူရာ ယောနိသောမနသိကာရံ ပရိပူရေတိ၊ ယောနိသောမနသိကာရော ပရိပူရော သတိသမ္ပဇညံ ပရိပူရေတိ၊ သတိသမ္ပဇညံ ပရိပူရံ ဣန္ဒြိယသံဝရံ ပရိပူရေတိ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရော ပရိပူရော တီဏိ သုစရိတာနိ ပရိပူရေတိ၊ တီဏိ သုစရိတာနိ ပရိပူရာနိ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ပရိပူရေန္တိ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ပရိပူရာ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ပရိပူရေန္တိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ပရိပူရာ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေတိဿာ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိယာ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပရိပဗ္ဗတေ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ တံ ဥဒကံ ယထာနိန္နံ ပဝတ္တမာနံ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရေတိ၊ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရာ ကုသောဗ္ဘေ ပရိပူရေန္တိ၊ ကုသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ မဟာသောဗ္ဘေ ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ ကုန္နဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ ကုန္နဒိယော ပရိပူရာ မဟာနဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာနဒိယော ပရိပူရာ မဟာသမုဒ္ဒံ သာဂရံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေတဿ မဟာသမုဒ္ဒဿ သာဂရဿ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရိ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သပ္ပုရိသသံသေဝေါ ပရိပူရော သဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရေတိ၊ သဒ္ဓမ္မဿဝနံ ပရိပူရံ သဒ္ဓံ ပရိပူရေတိ၊ သဒ္ဓါ ပရိပူရာ ယောနိသောမနသိကာရံ ပရိပူရေတိ၊ ယောနိသောမနသိကာရော ပရိပူရော သတိသမ္ပဇညံ ပရိပူရေတိ၊ သတိသမ္ပဇညံ ပရိပူရံ ဣန္ဒြိယသံဝရံ ပရိပူရေတိ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရော ပရိပူရော တီဏိ သုစရိတာနိ ပရိပူရေတိ၊ တီဏိ သုစရိတာနိ ပရိပူရာနိ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ပရိပူရေန္တိ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ပရိပူရာ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ပရိပူရေန္တိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ပရိပူရာ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေတိဿာ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိယာ အာဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝဉ္စ ပါရိပူရီ’’တိ. ပဌမံ.