൪൧. രാഹുലവത്ഥു

൧൦൫. അഥ ഖോ ഭഗവാ രാജഗഹേ യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന കപിലവത്ഥു തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന കപിലവത്ഥു തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന സുദ്ധോദനസ്സ സക്കസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ രാഹുലമാതാ ദേവീ രാഹുലം കുമാരം ഏതദവോച – ‘‘ഏസോ തേ, രാഹുല, പിതാ. ഗച്ഛസ്സു [ഗച്ഛസ്സ (സ്യാ.)], ദായജ്ജം യാചാഹീ’’തി. അഥ ഖോ രാഹുലോ കുമാരോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതോ പുരതോ, അട്ഠാസി – ‘‘സുഖാ തേ, സമണ, ഛായാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി. അഥ ഖോ രാഹുലോ കുമാരോ ഭഗവന്തം പിട്ഠിതോ പിട്ഠിതോ അനുബന്ധി – ‘‘ദായജ്ജം മേ, സമണ, ദേഹി; ദായജ്ജം മേ, സമണ, ദേഹീ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി ത്വം, സാരിപുത്ത, രാഹുലം കുമാരം പബ്ബാജേഹീ’’തി. ‘‘കഥാഹം, ഭന്തേ, രാഹുലം കുമാരം പബ്ബാജേമീ’’തി? അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തീഹി സരണഗമനേഹി സാമണേരപബ്ബജ്ജം. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, പബ്ബാജേതബ്ബോ – പഠമം കേസമസ്സും ഓഹാരാപേത്വാ കാസായാനി വത്ഥാനി അച്ഛാദാപേത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കാരാപേത്വാ ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദാപേത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദാപേത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗണ്ഹാപേത്വാ ഏവം വദേഹീതി വത്തബ്ബോ – ബുദ്ധം സരണം ഗച്ഛാമി, ധമ്മം സരണം ഗച്ഛാമി, സങ്ഘം സരണം ഗച്ഛാമി; ദുതിയമ്പി ബുദ്ധം സരണം ഗച്ഛാമി, ദുതിയമ്പി ധമ്മം സരണം ഗച്ഛാമി, ദുതിയമ്പി സങ്ഘം സരണം ഗച്ഛാമി; തതിയമ്പി ബുദ്ധം സരണം ഗച്ഛാമി, തതിയമ്പി ധമ്മം സരണം ഗച്ഛാമി, തതിയമ്പി സങ്ഘം സരണം ഗച്ഛാമീതി. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഇമേഹി തീഹി സരണഗമനേഹി സാമണേരപബ്ബജ്ജ’’ന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ രാഹുലം കുമാരം പബ്ബാജേസി.

അഥ ഖോ സുദ്ധോദനോ സക്കോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സുദ്ധോദനോ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഏകാഹം, ഭന്തേ, ഭഗവന്തം വരം യാചാമീ’’തി. ‘‘അതിക്കന്തവരാ ഖോ, ഗോതമ, തഥാഗതാ’’തി. ‘‘യഞ്ച, ഭന്തേ, കപ്പതി, യഞ്ച അനവജ്ജ’’ന്തി. ‘‘വദേഹി, ഗോതമാ’’തി. ‘‘ഭഗവതി മേ, ഭന്തേ, പബ്ബജിതേ അനപ്പകം ദുക്ഖം അഹോസി, തഥാ നന്ദേ, അധിമത്തം രാഹുലേ. പുത്തപേമം, ഭന്തേ, ഛവിം ഛിന്ദതി, ഛവിം ഛേത്വാ ചമ്മം ഛിന്ദതി, ചമ്മം ഛേത്വാ മംസം ഛിന്ദതി, മംസം ഛേത്വാ ന്ഹാരും ഛിന്ദതി, ന്ഹാരും ഛേത്വാ അട്ഠിം ഛിന്ദതി, അട്ഠിം ഛേത്വാ അട്ഠിമിഞ്ജം ആഹച്ച തിട്ഠതി. സാധു, ഭന്തേ, അയ്യാ അനനുഞ്ഞാതം മാതാപിതൂഹി പുത്തം ന പബ്ബാജേയ്യു’’ന്തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ സുദ്ധോദനം സക്കം ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേസി സമാദപേസി സമുത്തേജേസി സമ്പഹംസേസി. അഥ ഖോ സുദ്ധോദനോ സക്കോ ഭഗവതാ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സിതോ സമാദപിതോ സമുത്തേജിതോ സമ്പഹംസിതോ ഉട്ഠായാസനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, അനനുഞ്ഞാതോ മാതാപിതൂഹി പുത്തോ പബ്ബാജേതബ്ബോ. യോ പബ്ബാജേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ കപിലവത്ഥുസ്മിം യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന സാവത്ഥി തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന സാവത്ഥി തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഉപട്ഠാകകുലം ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ സന്തികേ ദാരകം പാഹേസി – ‘‘ഇമം ദാരകം ഥേരോ പബ്ബാജേതൂ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തം ‘ന ഏകേന ദ്വേ സാമണേരാ ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’തി. അയഞ്ച മേ രാഹുലോ സാമണേരോ. കഥം നു ഖോ മയാ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന ഏകേന ദ്വേ സാമണേരേ ഉപട്ഠാപേതും, യാവതകേ വാ പന ഉസ്സഹതി ഓവദിതും അനുസാസിതും താവതകേ ഉപട്ഠാപേതുന്തി.

രാഹുലവത്ഥു നിട്ഠിതം.