൯. ചീവരവിപ്പവാസവിനിച്ഛയകഥാ

൫൧. ചീവരേനവിനാവാസോതി തിചീവരാധിട്ഠാനേന അധിട്ഠിതാനം തിണ്ണം ചീവരാനം അഞ്ഞതരേന വിപ്പവാസോ. ഏവം അധിട്ഠിതേസു ഹി തീസു ചീവരേസു ഏകേനപി വിനാ വസിതും ന വട്ടതി, വസന്തസ്സ സഹ അരുണുഗ്ഗമനാ ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, തസ്മാ അരുണുഗ്ഗമനസമയേ ചീവരം അഡ്ഢതേയ്യരതനപ്പമാണേ ഹത്ഥപാസേ കത്വാ വസിതബ്ബം. ഗാമനിവേസനഉദോസിതഅഡ്ഡമാളപാസാദഹമ്മിയനാവാസത്ഥഖേത്തധഞ്ഞകരണആരാമവിഹാരരുക്ഖമൂലഅജ്ഝോകാസേസു പന അയം വിസേസോ (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൪൭൭-൮) – സചേ ഏകസ്സ രഞ്ഞോ ഗാമഭോജകസ്സ വാ സന്തകോ ഗാമോ ഹോതി, യേന കേനചി പാകാരേന വാ വതിയാ വാ പരിഖായ വാ പരിക്ഖിത്തോ ച, ഏവരൂപേ ഗാമേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ഗാമബ്ഭന്തരേ യത്ഥ കത്ഥചി യഥാരുചിതട്ഠാനേ അരുണം ഉട്ഠാപേതും വട്ടതി. സചേ പന അപരിക്ഖിത്തോ ഹോതി, ഏവരൂപേ ഗാമേ യസ്മിം ഘരേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തസ്മിം വത്ഥബ്ബം, തസ്സ വാ ഘരസ്സ ഹത്ഥപാസേ സമന്താ അഡ്ഢതേയ്യരതനബ്ഭന്തരേ വസിതബ്ബം. തം പമാണം അതിക്കമിത്വാ സചേപി ഇദ്ധിമാ ഭിക്ഖു ആകാസേ അരുണം ഉട്ഠാപേതി, ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയമേവ ഹോതി.

സചേ നാനാരാജൂനം വാ ഭോജകാനം വാ ഗാമോ ഹോതി വേസാലീകുസിനാരാദിസദിസോ പരിക്ഖിത്തോ ച, ഏവരൂപേ ഗാമേ യസ്മിം ഘരേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തത്ഥ വാ വത്ഥബ്ബം, തത്ഥ സദ്ദസങ്ഘട്ടനേന വാ ജനസമ്ബാധേന വാ വസിതും അസക്കോന്തേന സഭായേ വാ വത്ഥബ്ബം നഗരദ്വാരമൂലേ വാ. തത്രാപി വസിതും അസക്കോന്തേന യത്ഥ കത്ഥചി ഫാസുകട്ഠാനേ വസിത്വാ അന്തോഅരുണേ ആഗമ്മ തേസംയേവ സഭായനഗരദ്വാരമൂലാനം ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. ഘരസ്സ പന ചീവരസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി.

സചേ ഘരേ അട്ഠപേത്വാ ‘‘സഭായേ ഠപേസ്സാമീ’’തി സഭായം ഗച്ഛന്തോ ഹത്ഥം പസാരേത്വാ ‘‘ഹന്ദിമം ചീവരം ഠപേഹീ’’തി ഏവം നിക്ഖേപസുഖേ ഹത്ഥപാസഗതേ കിസ്മിഞ്ചി ആപണേ ചീവരം നിക്ഖിപതി, തേന പുരിമനയേനേവ സഭായേ വാ വത്ഥബ്ബം, ദ്വാരമൂലേ വാ തേസം ഹത്ഥപാസേ വാ വസിതബ്ബം.

സചേ നഗരസ്സ ബഹൂനിപി ദ്വാരാനി ഹോന്തി ബഹൂനി ച സഭായാനി, സബ്ബത്ഥ വസിതും ന വട്ടതി. യസ്സാ പന വീഥിയാ ചീവരം ഠപിതം, യം തസ്സാ സമ്മുഖട്ഠാനേ സഭായഞ്ച ദ്വാരഞ്ച, തസ്സ സഭായസ്സ ച ദ്വാരസ്സ ച ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. ഏവഞ്ഹി സതി സക്കാ ചീവരസ്സ പവത്തിം ജാനിതും. സഭായം പന ഗച്ഛന്തേന യസ്സ ആപണികസ്സ ഹത്ഥേ നിക്ഖിത്തം, സചേ സോ തം ചീവരം അതിഹരിത്വാ ഘരേ നിക്ഖിപതി, വീഥിഹത്ഥപാസോ ന രക്ഖതി, ഘരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വത്ഥബ്ബം. സചേ മഹന്തം ഘരം ഹോതി ദ്വേ വീഥിയോ ഫരിത്വാ ഠിതം, പുരതോ വാ പച്ഛതോ വാ ഹത്ഥപാസേയേവ അരുണം ഉട്ഠാപേതബ്ബം. സഭായേ നിക്ഖിപിത്വാ പന സഭായേ വാ തസ്സ സമ്മുഖേ നഗരദ്വാരമൂലേ വാ തേസംയേവ ഹത്ഥപാസേ വാ അരുണം ഉട്ഠാപേതബ്ബം. സചേ പന ഗാമോ അപരിക്ഖിത്തോ ഹോതി, യസ്മിം ഘരേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തസ്മിം ഘരേ തസ്സ ഘരസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ വത്ഥബ്ബം.

സചേ (പാരാ. ൪൮൦) ഏകകുലസ്സ സന്തകം നിവേസനം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച നാനാഗബ്ഭം നാനാഓവരകം, അന്തോനിവേസനേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോനിവേസനേ വത്ഥബ്ബം. സചേ അപരിക്ഖിത്തം, യസ്മിം ഗബ്ഭേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം ഹോതി, തസ്മിം ഗബ്ഭേ വത്ഥബ്ബം ഗബ്ഭസ്സ ഹത്ഥപാസേ വാ. സചേ നാനാകുലസ്സ നിവേസനം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച നാനാഗബ്ഭം നാനാഓവരകം, യസ്മിം ഗബ്ഭേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം ഹോതി, തസ്മിം ഗബ്ഭേ വത്ഥബ്ബം, സബ്ബേസം സാധാരണേ ഘരദ്വാരമൂലേ വാ ഗബ്ഭസ്സ വാ ഘരദ്വാരമൂലസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ. സചേ അപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, യസ്മിം ഗബ്ഭേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തസ്മിം ഗബ്ഭേ വത്ഥബ്ബം ഗബ്ഭസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ. ഉദോസിതഅഡ്ഡമാളപാസാദഹമ്മിയേസുപി നിവേസനേ വുത്തനയേനേവ വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോ.

സചേ ഏകകുലസ്സ നാവാ ഹോതി, അന്തോനാവായം ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോനാവായം വത്ഥബ്ബം. സചേ നാനാകുലസ്സ നാവാ ഹോതി നാനാഗബ്ഭാ നാനാഓവരകാ, യസ്മിം ഓവരകേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം ഹോതി, തസ്മിം ഓവരകേ വത്ഥബ്ബം ഓവരകസ്സ ഹത്ഥപാസേ വാ.

സചേ ഏകകുലസ്സ സത്ഥോ ഹോതി, തസ്മിം സത്ഥേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ പുരതോ വാ പച്ഛതോ വാ സത്തബ്ഭന്തരാ ന വിജഹിതബ്ബാ, പസ്സതോ അബ്ഭന്തരം ന വിജഹിതബ്ബം. ഏകം അബ്ഭന്തരം അട്ഠവീസതിഹത്ഥം ഹോതി. സചേ നാനാകുലസ്സ സത്ഥോ ഹോതി, സത്ഥേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. സചേ സത്ഥോ ഗച്ഛന്തോ ഗാമം വാ നദിം വാ പരിയാദിയിത്വാ തിട്ഠതി, അന്തോപവിട്ഠേന സദ്ധിം ഏകാബദ്ധോ ഹുത്വാ ഓരഞ്ച പാരഞ്ച ഫരിത്വാ ഠിതോ ഹോതി, സത്ഥപരിഹാരോ ലബ്ഭതി. അഥ ഗാമേ വാ നദിയാ വാ പരിയാപന്നോ ഹോതി, ഗാമപരിഹാരോ ചേവ നദീപരിഹാരോ ച ലബ്ഭതി. സചേ വിഹാരസീമം അതിക്കമിത്വാ തിട്ഠതി, അന്തോസീമായ ച ചീവരം ഹോതി, വിഹാരം ഗന്ത്വാ വസിതബ്ബം. സചേ ബഹിസീമായ ചീവരം ഹോതി, സത്ഥസമീപേയേവ വസിതബ്ബം. സചേ ഗച്ഛന്തോ സത്ഥോ സകടേ വാ ഭഗ്ഗേ ഗോണേ വാ നട്ഠേ അന്തരാ ഛിജ്ജതി, യസ്മിം കോട്ഠാസേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തത്ഥ വസിതബ്ബം.

സചേ ഏകകുലസ്സ ഖേത്തം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച, അന്തോഖേത്തേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോഖേത്തേ വത്ഥബ്ബം. സചേ അപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. സചേ നാനാകുലസ്സ ഖേത്തം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച, അന്തോഖേത്തേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ദ്വാരമൂലേ വത്ഥബ്ബം ദ്വാരമൂലസ്സ ഹത്ഥപാസേ വാ. സചേ അപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം.

സചേ ഏകകുലസ്സ ധഞ്ഞകരണം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച, അന്തോധഞ്ഞകരണേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോധഞ്ഞകരണേ വത്ഥബ്ബം. സചേ അപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. സചേ നാനാകുലസ്സ ധഞ്ഞകരണം ഹോതി പരിക്ഖിത്തഞ്ച, അന്തോധഞ്ഞകരണേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ദ്വാരമൂലേ വാ വത്ഥബ്ബം ദ്വാരമൂലസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ. സചേ അപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം. പുപ്ഫാരാമഫലാരാമേസുപി ഖേത്തേ വുത്തനയേനേവ വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോ.

സചേ ഏകകുലസ്സ വിഹാരോ ഹോതി പരിക്ഖിത്തോ ച, അന്തോവിഹാരേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോവിഹാരേ വത്ഥബ്ബം. സചേ അപരിക്ഖിത്തോ ഹോതി, യസ്മിം വിഹാരേ ചീവരം നിക്ഖിത്തം, തസ്മിം വത്ഥബ്ബം തസ്സ വിഹാരസ്സ വാ ഹത്ഥപാസേ.

സചേ ഏകകുലസ്സ രുക്ഖമൂലം ഹോതി, യം മജ്ഝന്ഹികേ കാലേ സമന്താ ഛായാ ഫരതി, അന്തോഛായായ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ അന്തോഛായായ വത്ഥബ്ബം. വിരളസാഖസ്സ പന രുക്ഖസ്സ ആതപേന ഫുട്ഠോകാസേ ഠപിതം നിസ്സഗ്ഗിയമേവ ഹോതി, തസ്മാ താദിസസ്സ രുക്ഖസ്സ സാഖച്ഛായായ വാ ഖന്ധച്ഛായായ വാ ഠപേതബ്ബം. സചേ സാഖായ വാ വിടപേ വാ ഠപേതി, ഉപരി അഞ്ഞസാഖച്ഛായായ ഫുട്ഠോകാസേയേവ ഠപേതബ്ബം. ഖുജ്ജരുക്ഖസ്സ ഛായാ ദൂരം ഗച്ഛതി, ഛായായ ഗതട്ഠാനേ ഠപേതും വട്ടതിയേവ. സചേ നാനാകുലസ്സ രുക്ഖമൂലം ഹോതി, ചീവരസ്സ ഹത്ഥപാസേ വസിതബ്ബം.

അജ്ഝോകാസേ പന അഗാമകേ അരഞ്ഞേ ചീവരം ഠപേത്വാ തസ്സ സമന്താ സത്തബ്ഭന്തരേ വസിതബ്ബം. അഗാമകം നാമ അരഞ്ഞം വിഞ്ഝാടവീആദീസു വാ സമുദ്ദമജ്ഝേ വാ മച്ഛബന്ധാനം അഗമനപഥേ ദീപകേസു ലബ്ഭതി. താദിസേ അരഞ്ഞേ മജ്ഝേ ഠിതസ്സ സമന്താ സത്തബ്ഭന്തരപരിച്ഛേദോ, വിനിബ്ബേധേന ചുദ്ദസ ഹോന്തി. മജ്ഝേ നിസിന്നോ പുരത്ഥിമായ വാ പച്ഛിമായ വാ ദിസായ പരിയന്തേ ഠപിതചീവരം രക്ഖതി. സചേ പന അരുണുഗ്ഗമനസമയേ കേസഗ്ഗമത്തമ്പി പുരത്ഥിമം ദിസം ഗച്ഛതി, പച്ഛിമായ ദിസായ ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. ഏസ നയോ ഇതരസ്മിം. നിസ്സഗ്ഗിയം പന ചീവരം അനിസ്സജ്ജിത്വാ പരിഭുഞ്ജന്തോ ദുക്കടം ആപജ്ജതി.

൫൨. സചേ പധാനികോ ഭിക്ഖു സബ്ബരത്തിം പധാനമനുയുഞ്ജിത്വാ പച്ചൂസസമയേ ‘‘നഹായിസ്സാമീ’’തി തീണി ചീവരാനി തീരേ ഠപേത്വാ നദിം ഓതരതി, നഹായന്തസ്സേവ ചസ്സ അരുണം ഉട്ഠഹതി, കിം കാതബ്ബം? സോ ഹി യദി ഉത്തരിത്വാ ചീവരം നിവാസേതി, നിസ്സഗ്ഗിയം ചീവരം, അനിസ്സജ്ജിത്വാ പരിഭുഞ്ജനപച്ചയാ ദുക്കടം ആപജ്ജതി. അഥ നഗ്ഗോ ഗച്ഛതി, ഏവമ്പി ദുക്കടം ആപജ്ജതീതി? നാപജ്ജതി. സോ ഹി യാവ അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ വിനയകമ്മം ന കരോതി, താവ തേസം ചീവരാനം അപരിഭോഗാരഹത്താ നട്ഠചീവരട്ഠാനേ ഠിതോ ഹോതി, നട്ഠചീവരസ്സ ച അകപ്പിയം നാമ നത്ഥി, തസ്മാ ഏകം നിവാസേത്വാ ദ്വേ ഹത്ഥേന ഗഹേത്വാ വിഹാരം ഗന്ത്വാ വിനയകമ്മം കാതബ്ബം. സചേ ദൂരേ വിഹാരോ ഹോതി, അന്തരാമഗ്ഗേ മനുസ്സാ സഞ്ചരന്തി, ഏകം നിവാസേത്വാ ഏകം പാരുപിത്വാ ഏകം അംസകൂടേ ഠപേത്വാ ഗന്തബ്ബം. സചേ വിഹാരേ സഭാഗം ഭിക്ഖും ന പസ്സതി, ഭിക്ഖാചാരം ഗതാ ഹോന്തി, സങ്ഘാടിം ബഹിഗാമേ ഠപേത്വാ സന്തരുത്തരേന ആസനസാലം ഗന്ത്വാ വിനയകമ്മം കാതബ്ബം. സചേ ബഹിഗാമേ ചോരഭയം ഹോതി, പാരുപിത്വാ ഗന്തബ്ബം. സചേ ആസനസാലാ സമ്ബാധാ ഹോതി, ജനാകിണ്ണാ ന സക്കാ ഏകമന്തേ ചീവരം അപനേത്വാ വിനയകമ്മം കാതും, ഏകം ഭിക്ഖും ആദായ ബഹിഗാമം ഗന്ത്വാ വിനയകമ്മം കത്വാ ചീവരാനി പരിഭുഞ്ജിതബ്ബാനി.

സചേ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ദഹരാനം ഹത്ഥേ പത്തചീവരം ദത്വാ മഗ്ഗം ഗച്ഛന്താ പച്ഛിമയാമേ സയിതുകാമാ ഹോന്തി, അത്തനോ അത്തനോ ചീവരം ഹത്ഥപാസേ കത്വാവ സയിതബ്ബം. സചേ ഗച്ഛന്താനംയേവ അസമ്പത്തേസു ദഹരേസു അരുണം ഉഗ്ഗച്ഛതി, ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, നിസ്സയോ പന ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. ദഹരാനമ്പി പുരതോ ഗച്ഛന്താനം ഥേരേസു അസമ്പത്തേസു ഏസേവ നയോ. മഗ്ഗം വിരജ്ഝിത്വാ അരഞ്ഞേ അഞ്ഞമഞ്ഞം അപസ്സന്തേസുപി ഏസേവ നയോ. സചേ പന ദഹരാ ‘‘മയം, ഭന്തേ, മുഹുത്തം സയിത്വാ അസുകസ്മിം നാമ ഓകാസേ തുമ്ഹേ സമ്പാപുണിസ്സാമാ’’തി വത്വാ യാവ അരുണുഗ്ഗമനാ സയന്തി, ചീവരഞ്ച നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, നിസ്സയോ ച പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. ദഹരേ ഉയ്യോജേത്വാ ഥേരേസു സയന്തേസുപി ഏസേവ നയോ. ദ്വേധാപഥം ദിസ്വാ ഥേരാ ‘‘അയം മഗ്ഗോ’’, ദഹരാ ‘‘അയം മഗ്ഗോ’’തി വത്വാ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ വചനം അഗ്ഗഹേത്വാ ഗതാ, സഹ അരുണസ്സ ഉഗ്ഗമനാ ചീവരാനി ച നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ ച പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സചേ ദഹരാ മഗ്ഗതോ ഓക്കമ്മ ‘‘അന്തോഅരുണേയേവ നിവത്തിസ്സാമാ’’തി ഭേസജ്ജത്ഥായ ഗാമം പവിസിത്വാ ആഗച്ഛന്തി, അസമ്പത്താനംയേവ ച നേസം അരുണോ ഉഗ്ഗച്ഛതി, ചീവരാനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ പന ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സചേ പന ധേനുഭയേന വാ സുനഖഭയേന വാ മുഹുത്തം ഠത്വാ ‘‘ഗമിസ്സാമാ’’തി ഠത്വാ വാ നിസീദിത്വാ വാ ഗച്ഛന്തി, അന്തരാ അരുണേ ഉഗ്ഗതേ ചീവരാനി ച നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ ച പടിപ്പസ്സമ്ഭതി.

സചേ ‘‘അന്തോഅരുണേയേവ ആഗമിസ്സാമാ’’തി അന്തോസീമായം ഗാമം പവിട്ഠാനം അന്തരാ അരുണോ ഉഗ്ഗച്ഛതി, നേവ ചീവരാനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, ന നിസ്സയോ പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സചേ പന ‘‘വിഭായതു താവാ’’തി നിസീദന്തി, അരുണേ ഉഗ്ഗതേ ന ചീവരാനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ പന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സചേ യേപി ‘‘അന്തോഅരുണേയേവ ആഗമിസ്സാമാ’’തി സാമന്തവിഹാരം ധമ്മസ്സവനത്ഥായ സഉസ്സാഹാ ഗച്ഛന്തി, അന്തരാമഗ്ഗേയേവ ച നേസം അരുണോ ഉഗ്ഗച്ഛതി, ചീവരാനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ പന ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സചേ ധമ്മഗാരവേന ‘‘യാവപരിയോസാനം സുത്വാവ ഗമിസ്സാമാ’’തി നിസീദന്തി, സഹ അരുണസ്സ ഉഗ്ഗമനാ ചീവരാനിപി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, നിസ്സയോ ച പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. ഥേരേന ദഹരം ചീവരധോവനത്ഥായ ഗാമകം പേസേന്തേന അത്തനോ ചീവരം പച്ചുദ്ധരിത്വാവ ദാതബ്ബം, ദഹരസ്സപി ചീവരം പച്ചുദ്ധരാപേത്വാവ ഠപേതബ്ബം. സചേ അസതിയാ ഗച്ഛതി, അത്തനോ ചീവരം പച്ചുദ്ധരിത്വാ ദഹരസ്സ ചീവരം വിസ്സാസേന ഗഹേത്വാ ഠപേതബ്ബം. സചേ ഥേരോ ന സരതി, ദഹരോവ സരതി, ദഹരേന അത്തനോ ചീവരം പച്ചുദ്ധരിത്വാ ഥേരസ്സ ചീവരം വിസ്സാസേന ഗഹേത്വാ ഗന്ത്വാ വത്തബ്ബം ‘‘ഭന്തേ, തുമ്ഹാകം ചീവരം അധിട്ഠഹിത്വാ പരിഭുഞ്ജഥാ’’തി. അത്തനോപി ചീവരം അധിട്ഠാതബ്ബം. ഏവം ഏകസ്സ സതിയാപി ആപത്തിമോക്ഖോ ഹോതി.

ഇതി പാളിമുത്തകവിനയവിനിച്ഛയസങ്ഗഹേ

ചീവരവിപ്പവാസവിനിച്ഛയകഥാ സമത്താ.