൧. ചക്ഖുസുത്തം

൩൦൨. സാവത്ഥിനിദാനം. ‘‘ചക്ഖും, ഭിക്ഖവേ, അനിച്ചം വിപരിണാമി അഞ്ഞഥാഭാവി; സോതം അനിച്ചം വിപരിണാമി അഞ്ഞഥാഭാവി; ഘാനം അനിച്ചം വിപരിണാമി അഞ്ഞഥാഭാവി; ജിവ്ഹാ അനിച്ചാ വിപരിണാമീ അഞ്ഞഥാഭാവീ [വിപരിണാമിനീ അഞ്ഞഥാഭാവിനീ (?)]; കായോ അനിച്ചോ വിപരിണാമീ അഞ്ഞഥാഭാവീ; മനോ അനിച്ചോ വിപരിണാമീ അഞ്ഞഥാഭാവീ. യോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ധമ്മേ ഏവം സദ്ദഹതി അധിമുച്ചതി – അയം വുച്ചതി സദ്ധാനുസാരീ, ഓക്കന്തോ സമ്മത്തനിയാമം, സപ്പുരിസഭൂമിം ഓക്കന്തോ, വീതിവത്തോ പുഥുജ്ജനഭൂമിം; അഭബ്ബോ തം കമ്മം കാതും, യം കമ്മം കത്വാ നിരയം വാ തിരച്ഛാനയോനിം വാ പേത്തിവിസയം വാ ഉപപജ്ജേയ്യ; അഭബ്ബോ ച [അഭബ്ബോവ (സീ. സ്യാ. കം.)] താവ കാലം കാതും യാവ ന സോതാപത്തിഫലം സച്ഛികരോതി’’.

‘‘യസ്സ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ധമ്മാ ഏവം പഞ്ഞായ മത്തസോ നിജ്ഝാനം ഖമന്തി, അയം വുച്ചതി – ‘ധമ്മാനുസാരീ, ഓക്കന്തോ സമ്മത്തനിയാമം, സപ്പുരിസഭൂമിം ഓക്കന്തോ, വീതിവത്തോ പുഥുജ്ജനഭൂമിം; അഭബ്ബോ തം കമ്മം കാതും, യം കമ്മം കത്വാ നിരയം വാ തിരച്ഛാനയോനിം വാ പേത്തിവിസയം വാ ഉപപജ്ജേയ്യ; അഭബ്ബോ ച താവ കാലം കാതും യാവ ന സോതാപത്തിഫലം സച്ഛികരോതി’. യോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ധമ്മേ ഏവം പജാനാതി ഏവം പസ്സതി, അയം വുച്ചതി – ‘സോതാപന്നോ അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായനോ’’’തി. പഠമം.