൫. നന്ദാഥേരീഅപദാനം

൧൬൬. ‘‘പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോ, സബ്ബധമ്മാന പാരഗൂ;

ഇതോ സതസഹസ്സമ്ഹി, കപ്പേ ഉപ്പജ്ജി നായകോ.

൧൬൭. ‘‘ഓവാദകോ വിഞ്ഞാപകോ, താരകോ സബ്ബപാണിനം;

ദേസനാകുസലോ ബുദ്ധോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

൧൬൮. ‘‘അനുകമ്പകോ കാരുണികോ, ഹിതേസീ സബ്ബപാണിനം;

സമ്പത്തേ തിത്ഥിയേ സബ്ബേ, പഞ്ചസീലേ പതിട്ഠപി.

൧൬൯. ‘‘ഏവം നിരാകുലം ആസി, സുഞ്ഞതം തിത്ഥിയേഹി ച;

വിചിത്തം അരഹന്തേഹി, വസീഭൂതേഹി താദിഭി.

൧൭൦. ‘‘രതനാനട്ഠപഞ്ഞാസം, ഉഗ്ഗതോവ മഹാമുനി;

കഞ്ചനഗ്ഘിയസങ്കാസോ, ബാത്തിംസവരലക്ഖണോ.

൧൭൧. ‘‘വസ്സസതസഹസ്സാനി, ആയു വിജ്ജതി താവദേ;

താവതാ തിട്ഠമാനോ സോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

൧൭൨. ‘‘തദാഹം ഹംസവതിയം, ജാതാ സേട്ഠികുലേ അഹും;

നാനാരതനപജ്ജോതേ, മഹാസുഖസമപ്പിതാ.

൧൭൩. ‘‘ഉപേത്വാ തം മഹാവീരം, അസ്സോസിം ധമ്മദേസനം;

അമതം പരമസ്സാദം, പരമത്ഥനിവേദകം.

൧൭൪. ‘‘തദാ നിമന്തയിത്വാന, സസങ്ഘം ലോകനായകം;

ദത്വാ തസ്സ മഹാദാനം, പസന്നാ സേഹി പാണിഭി.

൧൭൫. ‘‘ഝായിനീനം ഭിക്ഖുനീനം, അഗ്ഗട്ഠാനമപത്ഥയിം;

നിപച്ച സിരസാ ധീരം, സസങ്ഘം ലോകനായകം.

൧൭൬. ‘‘തദാ അദന്തദമകോ, തിലോകസരണോ പഭൂ;

ബ്യാകാസി നരസാരഥി, ‘ലച്ഛസേ തം സുപത്ഥിതം.

൧൭൭. ‘‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ഓക്കാകകുലസമ്ഭവോ;

ഗോതമോ നാമ ഗോത്തേന, സത്ഥാ ലോകേ ഭവിസ്സതി.

൧൭൮. ‘‘‘തസ്സ ധമ്മേസു ദായാദാ, ഓരസാ ധമ്മനിമ്മിതാ;

നന്ദാതി നാമ നാമേന, ഹേസ്സതി സത്ഥു സാവികാ’.

൧൭൯. ‘‘തം സുത്വാ മുദിതാ ഹുത്വാ, യാവജീവം തദാ ജിനം;

മേത്തചിത്താ പരിചരിം, പച്ചയേഹി വിനായകം.

൧൮൦. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൧൮൧. ‘‘തതോ ചുതാ യാമമഗം, തതോഹം തുസിതം ഗതാ [അഗം (സീ. പീ. ക.)];

തതോ ച നിമ്മാനരതിം, വസവത്തിപുരം തതോ [ഗതാ (സ്യാ.)].

൧൮൨. ‘‘യത്ഥ യത്ഥൂപപജ്ജാമി, തസ്സ കമ്മസ്സ വാഹസാ;

തത്ഥ തത്ഥേവ രാജൂനം, മഹേസിത്തമകാരയിം.

൧൮൩. ‘‘തതോ ചുതാ മനുസ്സത്തേ, രാജാനം ചക്കവത്തിനം;

മണ്ഡലീനഞ്ച രാജൂനം, മഹേസിത്തമകാരയിം.

൧൮൪. ‘‘സമ്പത്തിം അനുഭോത്വാന, ദേവേസു മനുജേസു ച;

സബ്ബത്ഥ സുഖിതാ ഹുത്വാ, നേകകപ്പേസു സംസരിം.

൧൮൫. ‘‘പച്ഛിമേ ഭവേ സമ്പത്തേ, സുരമ്മേ [പുരസ്മിം (സ്യാ.)] കപിലവ്ഹയേ;

രഞ്ഞോ സുദ്ധോദനസ്സാഹം, ധീതാ ആസിം അനിന്ദിതാ.

൧൮൬. ‘‘സിരിയാ [സിരിംവ (സീ.), രംസിരിവ (സ്യാ.)] രൂപിനിം ദിസ്വാ, നന്ദിതം ആസി തം കുലം;

തേന നന്ദാതി മേ നാമം, സുന്ദരം പവരം അഹു.

൧൮൭. ‘‘യുവതീനഞ്ച സബ്ബാസം, കല്യാണീതി ച വിസ്സുതാ;

തസ്മിമ്പി നഗരേ രമ്മേ, ഠപേത്വാ തം യസോധരം.

൧൮൮. ‘‘ജേട്ഠോ ഭാതാ തിലോകഗ്ഗോ, പച്ഛിമോ [മജ്ഝിമോ (പീ.)] അരഹാ തഥാ;

ഏകാകിനീ ഗഹട്ഠാഹം, മാതരാ പരിചോദിതാ.

൧൮൯. ‘‘‘സാകിയമ്ഹി കുലേ ജാതാ, പുത്തേ ബുദ്ധാനുജാ തുവം;

നന്ദേനപി വിനാ ഭൂതാ, അഗാരേ കിം നു അച്ഛസി.

൧൯൦. ‘‘‘ജരാവസാനം യോബ്ബഞ്ഞം, രൂപം അസുചിസമ്മതം;

രോഗന്തമപിചാരോഗ്യം, ജീവിതം മരണന്തികം.

൧൯൧. ‘‘‘ഇദമ്പി തേ സുഭം രൂപം, സസീകന്തം മനോഹരം;

ഭൂസനാനം അലങ്കാരം, സിരിസങ്ഘാടസന്നിഭം.

൧൯൨. ‘‘‘പുഞ്ജിതം ലോകസാരംവ, നയനാനം രസായനം;

പുഞ്ഞാനം കിത്തിജനനം, ഉക്കാകകുലനന്ദനം.

൧൯൩. ‘‘‘ന ചിരേനേവ കാലേന, ജരാ സമധിസേസ്സതി [സമഭിഭോസ്സതി (സീ. സ്യാ.), സമധിഹേസ്സതി (പീ.)];

വിഹായ ഗേഹം കാരുഞ്ഞേ [കാരുഞ്ഞേ (സീ. പീ.), പാരയ്ഹിം (സ്യാ.)], ചര ധമ്മമനിന്ദിതേ’.

൧൯൪. ‘‘സുത്വാഹം മാതു വചനം, പബ്ബജിം അനഗാരിയം;

ദേഹേന ന തു ചിത്തേന, രൂപയോബ്ബനലാളിതാ.

൧൯൫. ‘‘മഹതാ ച പയത്തേന, ഝാനജ്ഝേന പരം മമ;

കാതുഞ്ച വദതേ മാതാ, ന ചാഹം തത്ഥ ഉസ്സുകാ.

൧൯൬. ‘‘തതോ മഹാകാരുണികോ, ദിസ്വാ മം കാമലാലസം [കമലാനനം (സ്യാ.)];

നിബ്ബിന്ദനത്ഥം രൂപസ്മിം, മമ ചക്ഖുപഥേ ജിനോ.

൧൯൭. ‘‘സകേന ആനുഭാവേന, ഇത്ഥിം മാപേസി സോഭിനിം;

ദസ്സനീയം സുരുചിരം, മമതോപി സുരൂപിനിം.

൧൯൮. ‘‘തമഹം വിമ്ഹിതാ ദിസ്വാ, അതിവിമ്ഹിതദേഹിനിം;

ചിന്തയിം സഫലം മേതി, നേത്തലാഭഞ്ച മാനുസം.

൧൯൯. ‘‘തമഹം ഏഹി സുഭഗേ, യേനത്ഥോ തം വദേഹി മേ;

കുലം തേ നാമഗോത്തഞ്ച, വദ മേ യദി തേ പിയം.

൨൦൦. ‘ന വഞ്ചകാലോ സുഭഗേ [പഞ്ഹകാലോ സുഭണേ (സീ. സ്യാ. പീ.)], ഉച്ഛങ്ഗേ മം നിവാസയ;

സീദന്തീവ മമങ്ഗാനി, പസുപ്പയ മുഹുത്തകം’.

൨൦൧. ‘‘തതോ സീസം മമങ്കേ സാ, കത്വാ സയി സുലോചനാ;

തസ്സാ നലാടേ പതിതാ, ലുദ്ധാ [ലൂതാ (സ്യാ.)] പരമദാരുണാ.

൨൦൨. ‘‘സഹ തസ്സാ നിപാതേന, പിളകാ ഉപപജ്ജഥ;

പഗ്ഘരിംസു പഭിന്നാ ച, കുണപാ പുബ്ബലോഹിതാ.

൨൦൩. ‘‘പഭിന്നം വദനഞ്ചാപി, കുണപം പൂതിഗന്ധനം;

ഉദ്ധുമാതം വിനിലഞ്ച, പുബ്ബഞ്ചാപി സരീരകം.

൨൦൪. ‘‘സാ പവേദിതസബ്ബങ്ഗീ, നിസ്സസന്തീ മുഹും മുഹും;

വേദയന്തീ സകം ദുക്ഖം, കരുണം പരിദേവയി.

൨൦൫. ‘‘‘ദുക്ഖേന ദുക്ഖിതാ ഹോമി, ഫുസയന്തി ച വേദനാ;

മഹാദുക്ഖേ നിമുഗ്ഗമ്ഹി, സരണം ഹോഹി മേ സഖീ’.

൨൦൬. ‘‘‘കുഹിം വദനസോഭം തേ, കുഹിം തേ തുങ്ഗനാസികാ;

തമ്ബബിമ്ബവരോട്ഠം തേ, വദനം തേ കുഹിം ഗതം.

൨൦൭. ‘‘‘കുഹിം സസീനിഭം വണ്ണം, കമ്ബുഗീവാ കുഹിം ഗതാ;

ദോളാലോലാവ [ദാമാമാലഞ്ച (സ്യാ.), ദോലോലുല്ലാവ (ക.)] തേ കണ്ണാ, വേവണ്ണം സമുപാഗതാ.

൨൦൮. ‘‘‘മകുളഖാരകാകാരാ [മകുലമ്ബുരൂഹാകാരാ (സീ.), മകുളപദുമാകാരാ (സ്യാ.)], കലികാവ [കലസാവ (സീ. സ്യാ. പീ.)] പയോധരാ;

പഭിന്നാ പൂതികുണപാ, ദുട്ഠഗന്ധിത്തമാഗതാ.

൨൦൯. ‘‘‘വേദിമജ്ഝാവ സുസ്സോണീ [തനുമജ്ഝാ പുഥുസ്സോണീ (സീ. സ്യാ.), വേദിമജ്ഝാ പുഥുസ്സോണീ (പീ.)], സൂനാവ നീതകിബ്ബിസാ;

ജാതാ അമേജ്ഝഭരിതാ, അഹോ രൂപമസസ്സതം.

൨൧൦. ‘‘‘സബ്ബം സരീരസഞ്ജാതം, പൂതിഗന്ധം ഭയാനകം;

സുസാനമിവ ബീഭച്ഛം, രമന്തേ യത്ഥ ബാലിസാ’.

൨൧൧. ‘‘തദാ മഹാകാരുണികോ, ഭാതാ മേ ലോകനായകോ;

ദിസ്വാ സംവിഗ്ഗചിത്തം മം, ഇമാ ഗാഥാ അഭാസഥ.

൨൧൨. ‘‘‘ആതുരം കുണപം പൂതിം, പസ്സ നന്ദേ സമുസ്സയം;

അസുഭായ ചിത്തം ഭാവേഹി, ഏകഗ്ഗം സുസമാഹിതം.

൨൧൩. ‘‘‘യഥാ ഇദം തഥാ ഏതം, യഥാ ഏതം തഥാ ഇദം;

ദുഗ്ഗന്ധം പൂതികം വാതി, ബാലാനം അഭിനന്ദിതം.

൨൧൪. ‘‘‘ഏവമേതം അവേക്ഖന്തീ, രത്തിന്ദിവമതന്ദിതാ;

തതോ സകായ പഞ്ഞായ, അഭിനിബ്ബിജ്ഝ ദക്ഖസി’.

൨൧൫. ‘‘തതോഹം അതിസംവിഗ്ഗാ, സുത്വാ ഗാഥാ സുഭാസിതാ;

തത്രട്ഠിതാവഹം സന്തീ, അരഹത്തമപാപുണിം.

൨൧൬. ‘‘യത്ഥ യത്ഥ നിസിന്നാഹം, സദാ ഝാനപരായനാ;

ജിനോ തസ്മിം ഗുണേ തുട്ഠോ, ഏതദഗ്ഗേ ഠപേസി മം.

൨൧൭. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവാ.

൨൧൮. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൧൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം നന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ജനപദകല്യാണീ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

നന്ദാഥേരിയാപദാനം പഞ്ചമം.