൭. മഹാപജാപതിഗോതമീഥേരീഅപദാനം

൯൭. ‘‘ഏകദാ ലോകപജ്ജോതോ, വേസാലിയം മഹാവനേ;

കൂടാഗാരേ സുസാലായം, വസതേ നരസാരഥി.

൯൮. ‘‘തദാ ജിനസ്സ മാതുച്ഛാ, മഹാഗോതമി ഭിക്ഖുനീ;

തഹിം കതേ [തഹിംയേവ (സ്യാ.)] പുരേ രമ്മേ, വസീ ഭിക്ഖുനുപസ്സയേ.

൯൯. ‘‘ഭിക്ഖുനീഹി വിമുത്താഹി, സതേഹി സഹ പഞ്ചഹി;

രഹോഗതായ തസ്സേവം, ചിതസ്സാസി [ചിത്തസ്സാപി (സ്യാ.)] വിതക്കിതം.

൧൦൦. ‘‘ബുദ്ധസ്സ പരിനിബ്ബാനം, സാവകഗ്ഗയുഗസ്സ വാ;

രാഹുലാനന്ദനന്ദാനം, നാഹം ലച്ഛാമി പസ്സിതും.

൧൦൧. ‘‘ബുദ്ധസ്സ പരിനിബ്ബാനാ, സാവകഗ്ഗയുഗസ്സ വാ;

മഹാകസ്സപനന്ദാനം, ആനന്ദരാഹുലാന ച.

൧൦൨. ‘‘പടികച്ചായുസങ്ഖാരം [പടിഗച്ചായുസങ്ഖാരേ (സീ.)], ഓസജ്ജിത്വാന നിബ്ബുതിം;

ഗച്ഛേയ്യം ലോകനാഥേന, അനുഞ്ഞാതാ മഹേസിനാ.

൧൦൩. ‘‘തഥാ പഞ്ചസതാനമ്പി, ഭിക്ഖുനീനം വിതക്കിതം;

ആസി ഖേമാദികാനമ്പി, ഏതദേവ വിതക്കിതം.

൧൦൪. ‘‘ഭൂമിചാലോ തദാ ആസി, നാദിതാ ദേവദുന്ദുഭീ;

ഉപസ്സയാധിവത്ഥായോ, ദേവതാ സോകപീളിതാ.

൧൦൫. ‘‘വിലപന്താ സുകരുണം [സകരുണം (സീ. സ്യാ. പീ.)], തത്ഥസ്സൂനി പവത്തയും;

മിത്താ [സബ്ബാ (സ്യാ. പീ.)] ഭിക്ഖുനിയോ താഹി, ഉപഗന്ത്വാന ഗോതമിം.

൧൦൬. ‘‘നിപച്ച സിരസാ പാദേ, ഇദം വചനമബ്രവും;

‘തത്ഥ തോയലവാസിത്താ, മയമയ്യേ രഹോഗതാ.

൧൦൭. ‘‘‘സാ ചലാ ചലിതാ ഭൂമി, നാദിതാ ദേവദുന്ദുഭീ;

പരിദേവാ ച സുയ്യന്തേ, കിമത്ഥം നൂന ഗോതമീ’.

൧൦൮. ‘‘തദാ അവോച സാ സബ്ബം, യഥാപരിവിതക്കിതം;

തായോപി സബ്ബാ ആഹംസു, യഥാപരിവിതക്കിതം.

൧൦൯. ‘‘‘യദി തേ രുചിതം അയ്യേ, നിബ്ബാനം പരമം സിവം;

നിബ്ബായിസ്സാമ സബ്ബാപി, ബുദ്ധാനുഞ്ഞായ സുബ്ബതേ.

൧൧൦. ‘‘‘മയം സഹാവ നിക്ഖന്താ, ഘരാപി ച ഭവാപി ച;

സഹായേവ ഗമിസ്സാമ, നിബ്ബാനം പദമുത്തമം’.

൧൧൧. ‘‘‘നിബ്ബാനായ വജന്തീനം, കിം വക്ഖാമീ’തി സാ വദം;

സഹ സബ്ബാഹി നിഗ്ഗഞ്ഛി, ഭിക്ഖുനീനിലയാ തദാ.

൧൧൨. ‘‘ഉപസ്സയേ യാധിവത്ഥാ, ദേവതാ താ ഖമന്തു മേ;

ഭിക്ഖുനീനിലയസ്സേദം, പച്ഛിമം ദസ്സനം മമ.

൧൧൩. ‘‘ന ജരാ മച്ചു വാ യത്ഥ, അപ്പിയേഹി സമാഗമോ;

പിയേഹി ന വിയോഗോത്ഥി, തം വജിസ്സം [തം വജ്ജിയം (സ്യാ.)] അസങ്ഖതം.

൧൧൪. ‘‘അവീതരാഗാ തം സുത്വാ, വചനം സുഗതോരസാ;

സോകട്ടാ പരിദേവിംസു, അഹോ നോ അപ്പപുഞ്ഞതാ.

൧൧൫. ‘‘ഭിക്ഖുനീനിലയോ സുഞ്ഞോ, ഭൂതോ താഹി വിനാ അയം;

പഭാതേ വിയ താരായോ, ന ദിസ്സന്തി ജിനോരസാ.

൧൧൬. ‘‘നിബ്ബാനം ഗോതമീ യാതി, സതേഹി സഹ പഞ്ചഹി;

നദീസതേഹിവ സഹ, ഗങ്ഗാ പഞ്ചഹി സാഗരം.

൧൧൭. ‘‘രഥിയായ വജന്തിയോ [വജന്തിം തം (സീ.), വജന്തി തം (സ്യാ.), വജന്താനം (പീ.)], ദിസ്വാ സദ്ധാ ഉപാസികാ;

ഘരാ നിക്ഖമ്മ പാദേസു, നിപച്ച ഇദമബ്രവും.

൧൧൮. ‘‘‘പസീദസ്സു മഹാഭോഗേ, അനാഥായോ വിഹായ നോ;

തയാ ന യുത്താ [യുത്തം (സീ. സ്യാ. പീ.)] നിബ്ബാതും, ഇച്ഛട്ടാ വിലപിംസു താ’.

൧൧൯. ‘‘താസം സോകപഹാനത്ഥം, അവോച മധുരം ഗിരം;

‘രുദിതേന അലം പുത്താ, ഹാസകാലോയമജ്ജ വോ.

൧൨൦. ‘‘‘പരിഞ്ഞാതം മയാ ദുക്ഖം, ദുക്ഖഹേതു വിവജ്ജിതോ;

നിരോധോ മേ സച്ഛികതോ, മഗ്ഗോ ചാപി സുഭാവിതോ.

പഠമം ഭാണവാരം.

൧൨൧. ‘‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം;

ഓഹിതോ ഗരുകോ ഭാരോ, ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

൧൨൨. ‘‘‘യസ്സത്ഥായ പബ്ബജിതാ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

സോ മേ അത്ഥോ അനുപ്പത്തോ, സബ്ബസംയോജനക്ഖയോ.

൧൨൩. ‘‘‘ബുദ്ധോ തസ്സ ച സദ്ധമ്മോ, അനൂനോ യാവ തിട്ഠതി;

നിബ്ബാതും താവ കാലോ മേ, മാ മം സോചഥ പുത്തികാ.

൧൨൪. ‘‘‘കോണ്ഡഞ്ഞാനന്ദനന്ദാദീ, തിട്ഠന്തി രാഹുലോ ജിനോ;

സുഖിതോ സഹിതോ സങ്ഘോ, ഹതദബ്ബാ ച തിത്ഥിയാ.

൧൨൫. ‘‘‘ഓക്കാകവംസസ്സ യസോ, ഉസ്സിതോ മാരമദ്ദനോ;

നനു സമ്പതി കാലോ മേ, നിബ്ബാനത്ഥായ പുത്തികാ.

൧൨൬. ‘‘‘ചിരപ്പഭുതി യം മയ്ഹം, പത്ഥിതം അജ്ജ സിജ്ഝതേ;

ആനന്ദഭേരികാലോയം, കിം വോ അസ്സൂഹി പുത്തികാ.

൧൨൭. ‘‘‘സചേ മയി ദയാ അത്ഥി, യദി ചത്ഥി കതഞ്ഞുതാ;

സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ സബ്ബാ, കരോഥ വീരിയം ദള്ഹം.

൧൨൮. ‘‘‘ഥീനം അദാസി പബ്ബജ്ജം, സമ്ബുദ്ധോ യാചിതോ മയാ;

തസ്മാ യഥാഹം നന്ദിസ്സം, തഥാ തമനുതിട്ഠഥ’.

൧൨൯. ‘‘താ ഏവമനുസാസിത്വാ, ഭിക്ഖുനീഹി പുരക്ഖതാ;

ഉപേച്ച ബുദ്ധം വന്ദിത്വാ, ഇദം വചനമബ്രവി.

൧൩൦. ‘‘‘അഹം സുഗത തേ മാതാ, ത്വഞ്ച വീര പിതാ മമ;

സദ്ധമ്മസുഖദ [സദ്ധമ്മസുഖദോ (സീ. സ്യാ. പീ.)] നാഥ, തയാ ജാതാമ്ഹി ഗോതമ.

൧൩൧. ‘‘‘സംവദ്ധിതോയം സുഗത, രൂപകായോ മയാ തവ;

അനിന്ദിതോ [ആനന്ദിയോ (സ്യാ.), അനിന്ദിയോ (പീ.)] ധമ്മകായോ [ധമ്മതനു (സീ. പീ. ക.)], മമ സംവദ്ധിതോ തയാ.

൧൩൨. ‘‘‘മുഹുത്തം തണ്ഹാസമണം, ഖീരം ത്വം പായിതോ മയാ;

തയാഹം സന്തമച്ചന്തം, ധമ്മഖീരഞ്ഹി [ധമ്മഖീരമ്പി (സ്യാ., ക.)] പായിതാ.

൧൩൩. ‘‘‘ബന്ധനാരക്ഖനേ മയ്ഹം, അണണോ [അനണോ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ത്വം മഹാമുനേ;

പുത്തകാമാ ഥിയോ യാചം, ലഭന്തി താദിസം സുതം.

൧൩൪. ‘‘‘മന്ധാതാദിനരിന്ദാനം, യാ മാതാ സാ ഭവണ്ണവേ;

നിമുഗ്ഗാഹം തയാ പുത്ത, താരിതാ ഭവസാഗരാ.

൧൩൫. ‘‘‘രഞ്ഞോ മാതാ മഹേസീതി, സുലഭം നാമമിത്ഥിനം;

ബുദ്ധമാതാതി യം നാമം, ഏതം പരമദുല്ലഭം.

൧൩൬. ‘‘‘തഞ്ച ലദ്ധം മഹാവീര, പണിധാനം മമം തയാ;

അണുകം വാ മഹന്തം വാ, തം സബ്ബം പൂരിതം മയാ.

൧൩൭. ‘‘‘പരിനിബ്ബാതുമിച്ഛാമി, വിഹായേമം കളേവരം;

അനുജാനാഹി മേ വീര, ദുക്ഖന്തകര നായക.

൧൩൮. ‘‘‘ചക്കങ്കുസധജാകിണ്ണേ, പാദേ കമലകോമലേ;

പസാരേഹി പണാമം തേ, കരിസ്സം പുത്തഉത്തമേ [പുത്തപേമസാ (സീ. പീ.), പുത്തപേമഹം (സ്യാ.)].

൧൩൯. ‘‘‘സുവണ്ണരാസിസങ്കാസം, സരീരം കുരു പാകടം;

കത്വാ ദേഹം സുദിട്ഠം തേ, സന്തിം ഗച്ഛാമി നായക’.

൧൪൦. ‘‘ദ്വത്തിംസലക്ഖണൂപേതം, സുപ്പഭാലങ്കതം തനും;

സഞ്ഝാഘനാവ ബാലക്കം, മാതുച്ഛം ദസ്സയീ ജിനോ.

൧൪൧. ‘‘ഫുല്ലാരവിന്ദസംകാസേ, തരുണാദിച്ചസപ്പഭേ;

ചക്കങ്കിതേ പാദതലേ, തതോ സാ സിരസാ പതി.

൧൪൨. ‘‘‘പണമാമി നരാദിച്ച, ആദിച്ചകുലകേതുകം;

പച്ഛിമേ മരണേ മയ്ഹം [സരണം മയ്ഹം (സ്യാ.)], ന തം ഇക്ഖാമഹം പുനോ.

൧൪൩. ‘‘‘ഇത്ഥിയോ നാമ ലോകഗ്ഗ, സബ്ബദോസാകരാ മതാ;

യദി കോ ചത്ഥി ദോസോ മേ, ഖമസ്സു കരുണാകര.

൧൪൪. ‘‘‘ഇത്ഥികാനഞ്ച പബ്ബജ്ജം, ഹം തം യാചിം പുനപ്പുനം;

തത്ഥ ചേ അത്ഥി ദോസോ മേ, തം ഖമസ്സു നരാസഭ.

൧൪൫. ‘‘‘മയാ ഭിക്ഖുനിയോ വീര, തവാനുഞ്ഞായ സാസിതാ;

തത്ര ചേ അത്ഥി ദുന്നീതം, തം ഖമസ്സു ഖമാധിപ [ഖമാധിതി (സ്യാ.), ഖമാപിതോ (ക.)].

൧൪൬. ‘‘‘അക്ഖന്തേ നാമ ഖന്തബ്ബം, കിം ഭവേ ഗുണഭൂസനേ;

കിമുത്തരം തേ വക്ഖാമി, നിബ്ബാനായ വജന്തിയാ.

൧൪൭. ‘‘‘സുദ്ധേ അനൂനേ മമ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ, ലോകാ ഇതോ നിസ്സരിതും ഖമന്തേ;

പഭാതകാലേ ബ്യസനങ്ഗതാനം, ദിസ്വാന നിയ്യാതിവ ചന്ദലേഖാ’.

൧൪൮. ‘‘‘തദേതരാ ഭിക്ഖുനിയോ ജിനഗ്ഗം, താരാവ ചന്ദാനുഗതാ സുമേരും;

പദക്ഖിണം കച്ച നിപച്ച പാദേ, ഠിതാ മുഖന്തം സമുദിക്ഖമാനാ.

൧൪൯. ‘‘‘ന തിത്തിപുബ്ബം തവ ദസ്സനേന, ചക്ഖും ന സോതം തവ ഭാസിതേന;

ചിത്തം മമം കേവലമേകമേവ, പപ്പുയ്യ തം ധമ്മരസേന തിത്തി.

൧൫൦. ‘‘‘നദതോ പരിസായം തേ, വാദിതബ്ബപഹാരിനോ;

യേ തേ ദക്ഖന്തി വദനം, ധഞ്ഞാ തേ നരപുങ്ഗവ.

൧൫൧. ‘‘‘ദീഘങ്ഗുലീ തമ്ബനഖേ, സുഭേ ആയതപണ്ഹികേ;

യേ പാദേ പണമിസ്സന്തി [പണമായന്തി (സ്യാ.)], തേപി ധഞ്ഞാ ഗുണന്ധര.

൧൫൨. ‘‘‘മധുരാനി പഹട്ഠാനി, ദോസഗ്ഘാനി ഹിതാനി ച;

യേ തേ വാക്യാനി സുയ്യന്തി, തേപി ധഞ്ഞാ നരുത്തമ.

൧൫൩. ‘‘‘ധഞ്ഞാഹം തേ മഹാവീര, പാദപൂജനതപ്പരാ [മാനപൂജനതപ്പരാ (ക.)];

തിണ്ണസംസാരകന്താരാ, സുവാക്യേന സിരീമതോ’.

൧൫൪. ‘‘തതോ സാ അനുസാവേത്വാ [അനുമാനേ ത്വാ (ക.)], ഭിക്ഖുസങ്ഘമ്പി സുബ്ബതാ;

രാഹുലാനന്ദനന്ദേ ച, വന്ദിത്വാ ഇദമബ്രവി.

൧൫൫. ‘‘‘ആസീവിസാലയസമേ, രോഗാവാസേ കളേവരേ;

നിബ്ബിന്ദാ ദുക്ഖസങ്ഘാടേ, ജരാമരണഗോചരേ.

൧൫൬. ‘‘‘നാനാകലിമലാകിണ്ണേ [നാനാകുണപമലാകിണ്ണേ (സ്യാ.), നാനാകാളമലാകിണ്ണേ (ക.)], പരായത്തേ നിരീഹകേ;

തേന നിബ്ബാതുമിച്ഛാമി, അനുമഞ്ഞഥ പുത്തകാ’.

൧൫൭. ‘‘നന്ദോ രാഹുലഭദ്ദോ ച, വീതസോകാ നിരാസവാ;

ഠിതാചലട്ഠിതി ഥിരാ, ധമ്മതമനുചിന്തയും.

൧൫൮. ‘‘‘ധിരത്ഥു സങ്ഖതം ലോലം, അസാരം കദലൂപമം;

മായാമരീചിസദിസം, ഇതരം അനവട്ഠിതം.

൧൫൯. ‘‘‘യത്ഥ നാമ ജിനസ്സായം, മാതുച്ഛാ ബുദ്ധപോസികാ;

ഗോതമീ നിധനം യാതി, അനിച്ചം സബ്ബസങ്ഖതം’.

൧൬൦. ‘‘ആനന്ദോ ച തദാ സേഖോ, സോകട്ടോ [കനിട്ഠോ (സ്യാ.)] ജിനവച്ഛലോ;

തത്ഥസ്സൂനി കരോന്തോ സോ, കരുണം പരിദേവതി.

൧൬൧. ‘‘ഹാ സന്തിം [ഭാസന്തീ (സ്യാ.)] ഗോതമീ യാതി, നൂന ബുദ്ധോപി നിബ്ബുതിം;

ഗച്ഛതി ന ചിരേനേവ, അഗ്ഗിരിവ നിരിന്ധനോ.

൧൬൨. ‘‘ഏവം വിലാപമാനം തം, ആനന്ദം ആഹ ഗോതമീ;

സുതസാഗരഗമ്ഭീര, ബുദ്ധോപട്ഠാനതപ്പര.

൧൬൩. ‘‘‘ന യുത്തം സോചിതും പുത്ത, ഹാസകാലേ ഉപട്ഠിതേ;

തയാ മേ സരണം പുത്ത, നിബ്ബാനം തമുപാഗതം.

൧൬൪. ‘‘‘തയാ താത സമജ്ഝിട്ഠോ, പബ്ബജ്ജം അനുജാനി നോ;

മാ പുത്ത വിമനോ ഹോഹി, സഫലോ തേ പരിസ്സമോ.

൧൬൫. ‘‘‘യം ന ദിട്ഠം പുരാണേഹി, തിത്ഥികാചരിയേഹിപി;

തം പദം സുകുമാരീഹി, സത്തവസ്സാഹി വേദിതം.

൧൬൬. ‘‘‘ബുദ്ധസാസനപാലേത, പച്ഛിമം ദസ്സനം തവ;

തത്ഥ ഗച്ഛാമഹം പുത്ത, ഗതോ യത്ഥ ന ദിസ്സതേ.

൧൬൭. ‘‘‘കദാചി ധമ്മം ദേസേന്തോ, ഖിപീ ലോകഗ്ഗനായകോ;

തദാഹം ആസീസവാചം, അവോചം അനുകമ്പികാ.

൧൬൮. ‘‘‘ചിരം ജീവ മഹാവീര, കപ്പം തിട്ഠ മഹാമുനേ;

സബ്ബലോകസ്സ അത്ഥായ, ഭവസ്സു അജരാമരോ.

൧൬൯. ‘‘‘തം തഥാവാദിനിം ബുദ്ധോ, മമം സോ ഏതദബ്രവി;

‘ന ഹേവം വന്ദിയാ ബുദ്ധാ, യഥാ വന്ദസി ഗോതമീ.

൧൭൦. ‘‘‘കഥം ചരഹി സബ്ബഞ്ഞൂ, വന്ദിതബ്ബാ തഥാഗതാ;

കഥം അവന്ദിയാ ബുദ്ധാ, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ.