൫൨. ചേതോപരിയഞാണനിദ്ദേസോ

൧൦൪. കഥം തിണ്ണം ചിത്താനം വിപ്ഫാരത്താ ഇന്ദ്രിയാനം പസാദവസേന നാനത്തേകത്തവിഞ്ഞാണചരിയാപരിയോഗാഹണേ പഞ്ഞാ ചേതോപരിയഞാണം? ഇധ ഭിക്ഖു ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി, വീരിയസമാധി…പേ… ചിത്തസമാധി…പേ… വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി. സോ ഇമേസു ചതൂസു ഇദ്ധിപാദേസു ചിത്തം പരിഭാവേതി പരിദമേതി, മുദും കരോതി കമ്മനിയം. സോ ഇമേസു ചതൂസു ഇദ്ധിപാദേസു ചിത്തം പരിഭാവേത്വാ പരിദമേത്വാ, മുദും കരിത്വാ കമ്മനിയം ഏവം പജാനാതി – ‘‘ഇദം രൂപം സോമനസ്സിന്ദ്രിയസമുട്ഠിതം, ഇദം രൂപം ദോമനസ്സിന്ദ്രിയസമുട്ഠിതം, ഇദം രൂപം ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയസമുട്ഠിത’’ന്തി. സോ തഥാഭാവിതേന ചിത്തേന പരിസുദ്ധേന പരിയോദാതേന ചേതോപരിയഞാണായ ചിത്തം അഭിനീഹരതി അഭിനിന്നാമേതി. സോ പരസത്താനം പരപുഗ്ഗലാനം ചേതസാ ചേതോ പരിച്ച പജാനാതി – സരാഗം വാ ചിത്തം ‘‘സരാഗം ചിത്ത’’ന്തി പജാനാതി, വീതരാഗം വാ ചിത്തം ‘‘വീതരാഗം ചിത്ത’’ന്തി പജാനാതി, സദോസം വാ ചിത്തം…പേ… വീതദോസം വാ ചിത്തം… സമോഹം വാ ചിത്തം… വീതമോഹം വാ ചിത്തം… സംഖിത്തം വാ ചിത്തം… വിക്ഖിത്തം വാ ചിത്തം… മഹഗ്ഗതം വാ ചിത്തം… അമഹഗ്ഗതം വാ ചിത്തം… സഉത്തരം വാ ചിത്തം… അനുത്തരം വാ ചിത്തം… സമാഹിതം വാ ചിത്തം… അസമാഹിതം വാ ചിത്തം… വിമുത്തം വാ ചിത്തം… അവിമുത്തം വാ ചിത്തം ‘‘അവിമുത്തം ചിത്തന്തി പജാനാതി. തം ഞാതട്ഠേന ഞാണം, പജാനനട്ഠേന പഞ്ഞാ. തേന വുച്ചതി – ‘‘തിണ്ണം ചിത്താനം വിപ്ഫാരത്താ ഇന്ദ്രിയാനം പസാദവസേന നാനത്തേകത്തവിഞ്ഞാണചരിയാപരിയോഗാഹണേ പഞ്ഞാ ചേതോപരിയഞാണം’’.

ചേതോപരിയഞാണനിദ്ദേസോ ദ്വേപഞ്ഞാസമോ.