൧൨. ദ്വാദസകനിപാതോ

൪൬൪. ചൂളകുണാലജാതകം (൧)

൧. ലുദ്ധാനം [ഖുദ്ദാനം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ലഹുചിത്താനം, അകതഞ്ഞൂന ദുബ്ഭിനം;

നാദേവസത്തോ പുരിസോ, ഥീനം സദ്ധാതുമരഹതി.

൨. ന താ പജാനന്തി കതം ന കിച്ചം, ന മാതരം പിതരം ഭാതരം വാ;

അനരിയാ സമതിക്കന്തധമ്മാ, സസ്സേവ ചിത്തസ്സ വസം വജന്തി.

൩. ചിരാനുവുട്ഠമ്പി [ചിരാനുവുത്ഥമ്പി (സീ. പീ.)] പിയം മനാപം, അനുകമ്പകം പാണസമമ്പി ഭത്തും [സന്തം (സീ. സ്യാ. പീ.)];

ആവാസു കിച്ചേസു ച നം ജഹന്തി, തസ്മാഹമിത്ഥീനം ന വിസ്സസാമി.

൪. ഥീനഞ്ഹി ചിത്തം യഥാ വാനരസ്സ, കന്നപ്പകന്നം യഥാ രുക്ഖഛായാ;

ചലാചലം ഹദയമിത്ഥിയാനം, ചക്കസ്സ നേമി വിയ പരിവത്തതി.

൫. യദാ താ പസ്സന്തി സമേക്ഖമാനാ, ആദേയ്യരൂപം പുരിസസ്സ വിത്തം;

സണ്ഹാഹി വാചാഹി നയന്തി മേനം, കമ്ബോജകാ ജലജേനേവ അസ്സം.

൬. യദാ ന പസ്സന്തി സമേക്ഖമാനാ, ആദേയ്യരൂപം പുരിസസ്സ വിത്തം;

സമന്തതോ നം പരിവജ്ജയന്തി, തിണ്ണോ നദീപാരഗതോവ കുല്ലം.

൭. സിലേസൂപമാ സിഖിരിവ സബ്ബഭക്ഖാ, തിക്ഖമായാ നദീരിവ സീഘസോതാ;

സേവന്തി ഹേതാ പിയമപ്പിയഞ്ച, നാവാ യഥാ ഓരകൂലം പരഞ്ച.

൮. ന താ ഏകസ്സ ന ദ്വിന്നം, ആപണോവ പസാരിതോ;

യോ താ മയ്ഹന്തി മഞ്ഞേയ്യ, വാതം ജാലേന ബാധയേ [ബന്ധയേ (സ്യാ. ക.)].

൯. യഥാ നദീ ച പന്ഥോ ച, പാനാഗാരം സഭാ പപാ;

ഏവം ലോകിത്ഥിയോ നാമ, വേലാ താസം ന വിജ്ജതി [ഇമിസ്സാ ഗാഥായ പുബ്ബദ്ധാപരദ്ധം വിപരിയായേന ദിസ്സതി (ക.)].

൧൦. ഘതാസനസമാ ഏതാ, കണ്ഹസപ്പസിരൂപമാ;

ഗാവോ ബഹിതിണസ്സേവ, ഓമസന്തി വരം വരം.

൧൧. ഘതാസനം കുഞ്ജരം കണ്ഹസപ്പം, മുദ്ധാഭിസിത്തം പമദാ ച സബ്ബാ;

ഏതേ നരോ നിച്ചയതോ [നിച്ചയത്തോ (സീ. പീ.)] ഭജേഥ, തേസം ഹവേ ദുബ്ബിദു സബ്ബഭാവോ [സച്ചഭാവോ (സ്യാ.)].

൧൨. നച്ചന്തവണ്ണാ ന ബഹൂനം കന്താ, ന ദക്ഖിണാ പമദാ സേവിതബ്ബാ;

ന പരസ്സ ഭരിയാ ന ധനസ്സ ഹേതു, ഏതിത്ഥിയോ പഞ്ച ന സേവിതബ്ബാതി.

ചൂളകുണാലജാതകം പഠമം.

൪൬൫. ഭദ്ദസാലജാതകം (൨)

൧൩. കാ ത്വം സുദ്ധേഹി വത്ഥേഹി, അഘേ വേഹായസം [വേഹാസയം (സീ. പീ.)] ഠിതാ;

കേന ത്യാസ്സൂനി വത്തന്തി, കുതോ തം ഭയമാഗതം.

൧൪. തവേവ ദേവ വിജിതേ, ഭദ്ദസാലോതി മം വിദൂ;

സട്ഠി [സട്ഠിം (സീ. പീ.)] വസ്സസഹസ്സാനി, തിട്ഠതോ പൂജിതസ്സ മേ.

൧൫. കാരയന്താ നഗരാനി, അഗാരേ ച ദിസമ്പതി;

വിവിധേ ചാപി പാസാദേ, ന മം തേ അച്ചമഞ്ഞിസും;

യഥേവ മം തേ പൂജേസും, തഥേവ ത്വമ്പി പൂജയ.

൧൬. തം ഇവാഹം [തഞ്ച അഹം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ന പസ്സാമി, ഥൂലം കായേന തേ ദുമം;

ആരോഹപരിണാഹേന, അഭിരൂപോസി ജാതിയാ.

൧൭. പാസാദം കാരയിസ്സാമി, ഏകത്ഥമ്ഭം മനോരമം;

തത്ഥ തം ഉപനേസ്സാമി, ചിരം തേ യക്ഖ ജീവിതം.

൧൮. ഏവം ചിത്തം ഉദപാദി, സരീരേന വിനാഭാവോ;

പുഥുസോ മം വികന്തിത്വാ, ഖണ്ഡസോ അവകന്തഥ.

൧൯. അഗ്ഗേ ച ഛേത്വാ മജ്ഝേ ച, പച്ഛാ മൂലമ്ഹി ഛിന്ദഥ [മൂലഞ്ച ഛിന്ദഥ (സീ.), മൂലം വിഛിന്ദഥ (പീ.)];

ഏവം മേ ഛിജ്ജമാനസ്സ, ന ദുക്ഖം മരണം സിയാ.

൨൦. ഹത്ഥപാദം [ഹത്ഥപാദേ (ക.)] യഥാ ഛിന്ദേ [ഛിന്നേ (ക.)], കണ്ണനാസഞ്ച ജീവതോ;

തതോ പച്ഛാ സിരോ ഛിന്ദേ, തം ദുക്ഖം മരണം സിയാ.

൨൧. സുഖം നു ഖണ്ഡസോ ഛിന്നം, ഭദ്ദസാലവനപ്പതി;

കിം ഹേതു കിം ഉപാദായ, ഖണ്ഡസോ ഛിന്നമിച്ഛസി.

൨൨. യഞ്ച ഹേതുമുപാദായ, ഹേതും ധമ്മൂപസംഹിതം;

ഖണ്ഡസോ ഛിന്നമിച്ഛാമി, മഹാരാജ സുണോഹി മേ.

൨൩. ഞാതീ മേ സുഖസംവദ്ധാ, മമ പസ്സേ നിവാതജാ;

തേപിഹം ഉപഹിംസേയ്യം, പരേസം അസുഖോചിതം.

൨൪. ചേതേയ്യരൂപം [ചേതബ്ബരൂപം (സീ. പീ.)] ചേതേസി, ഭദ്ദസാലവനപ്പതി;

ഹിതകാമോസി ഞാതീനം, അഭയം സമ്മ ദമ്മി തേതി.

ഭദ്ദസാലജാതകം ദുതിയം.

൪൬൬. സമുദ്ദവാണിജജാതകം (൩)

൨൫. കസന്തി വപന്തി തേ ജനാ, മനുജാ കമ്മഫലൂപജീവിനോ;

നയിമസ്സ ദീപകസ്സ ഭാഗിനോ, ജമ്ബുദീപാ ഇദമേവ നോ വരം.

൨൬. തിപഞ്ചരത്തൂപഗതമ്ഹി ചന്ദേ, വേഗോ മഹാ ഹേഹിതി സാഗരസ്സ;

ഉപ്ലവിസ്സം ദീപമിമം ഉളാരം, മാ വോ വധീ ഗച്ഛഥ ലേണമഞ്ഞം.

൨൭. ന ജാതുയം സാഗരവാരിവേഗോ, ഉപ്ലവിസ്സം ദീപമിമം ഉളാരം;

തം മേ നിമിത്തേഹി ബഹൂഹി ദിട്ഠം, മാ ഭേഥ കിം സോചഥ മോദഥവ്ഹോ [മോദഥ വോ (ക.) ൬.൩൮ മോഗ്ഗല്ലാനസുത്തം പസ്സിതബ്ബം].

൨൮. പഹൂതഭക്ഖം ബഹുഅന്നപാനം, പത്തത്ഥ ആവാസമിമം ഉളാരം;

ന വോ ഭയം പടിപസ്സാമി കിഞ്ചി, ആപുത്തപുത്തേഹി പമോദഥവ്ഹോ.

൨൯. യോ ദേവോയം ദക്ഖിണായം [ദക്ഖിണസ്സം (സീ.)] ദിസായം, ഖേമന്തി പക്കോസതി തസ്സ സച്ചം;

ന ഉത്തരോ വേദി ഭയാഭയസ്സ, മാ ഭേഥ കിം സോചഥ മോദഥവ്ഹോ.

൩൦. യഥാ ഇമേ വിപ്പവദന്തി യക്ഖാ, ഏകോ ഭയം സംസതി ഖേമമേകോ;

തദിങ്ഘ മയ്ഹം വചനം സുണാഥ, ഖിപ്പം ലഹും മാ വിനസ്സിമ്ഹ സബ്ബേ.

൩൧. സബ്ബേ സമാഗമ്മ കരോമ നാവം, ദോണിം ദള്ഹം സബ്ബയന്തൂപപന്നം;

സചേ അയം ദക്ഖിണോ സച്ചമാഹ, മോഘം പടിക്കോസതി ഉത്തരോയം;

സാ ചേവ നോ ഹേഹിതി ആപദത്ഥാ, ഇമഞ്ച ദീപം ന പരിച്ചജേമ.

൩൨. സചേ ച ഖോ ഉത്തരോ സച്ചമാഹ, മോഘം പടിക്കോസതി ദക്ഖിണോയം;

തമേവ നാവം അഭിരുയ്ഹ സബ്ബേ, ഏവം മയം സോത്ഥി തരേമു പാരം.

൩൩. ന വേ സുഗണ്ഹം പഠമേന സേട്ഠം, കനിട്ഠമാപാഥഗതം ഗഹേത്വാ;

യോ ചീധ തച്ഛം [മജ്ഝം (സീ. സ്യാ. പീ.)] പവിചേയ്യ ഗണ്ഹതി [ഗണ്ഹി (ക.)], സ വേ നരോ സേട്ഠമുപേതി ഠാനം.

൩൪. യഥാപി തേ സാഗരവാരിമജ്ഝേ, സകമ്മുനാ സോത്ഥി വഹിംസു വാണിജാ;

അനാഗതത്ഥം പടിവിജ്ഝിയാന, അപ്പമ്പി നാച്ചേതി സ ഭൂരിപഞ്ഞോ.

൩൫. ബാലാ ച മോഹേന രസാനുഗിദ്ധാ, അനാഗതം അപ്പടിവിജ്ഝിയത്ഥം;

പച്ചുപ്പന്നേ സീദന്തി അത്ഥജാതേ, സമുദ്ദമജ്ഝേ യഥാ തേ മനുസ്സാ.

൩൬. അനാഗതം പടികയിരാഥ കിച്ചം, ‘‘മാ മം കിച്ചം കിച്ചകാലേ ബ്യധേസി’’;

തം താദിസം പടികത [പടികതം (ക.), പടിഗത (സീ. അട്ഠ.), പടികച്ച (?)] കിച്ചകാരിം, ന തം കിച്ചം കിച്ചകാലേ ബ്യധേതീതി.

സമുദ്ദവാണിജജാതകം തതിയം.

൪൬൭. കാമജാതകം (൪)

൩൭. കാമം കാമയമാനസ്സ, തസ്സ ചേ തം സമിജ്ഝതി;

അദ്ധാ പീതിമനോ ഹോതി, ലദ്ധാ മച്ചോ യദിച്ഛതി.

൩൮. കാമം കാമയമാനസ്സ, തസ്സ ചേ തം സമിജ്ഝതി;

തതോ നം അപരം കാമേ, ധമ്മേ തണ്ഹംവ വിന്ദതി.

൩൯. ഗവംവ സിങ്ഗിനോ സിങ്ഗം, വഡ്ഢമാനസ്സ വഡ്ഢതി;

ഏവം മന്ദസ്സ പോസസ്സ, ബാലസ്സ അവിജാനതോ;

ഭിയ്യോ തണ്ഹാ പിപാസാ ച, വഡ്ഢമാനസ്സ വഡ്ഢതി.

൪൦. പഥബ്യാ സാലിയവകം, ഗവസ്സം [ഗവാസം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ദാസപോരിസം;

ദത്വാ ച [ദത്വാപി (സീ. സ്യാ.), ദത്വാ വാ (പീ.)] നാലമേകസ്സ, ഇതി വിദ്വാ [വിദ്ധാ (സ്യാ.)] സമം ചരേ.

൪൧. രാജാ പസയ്ഹ പഥവിം വിജിത്വാ, സസാഗരന്തം മഹിമാവസന്തോ;

ഓരം സമുദ്ദസ്സ അതിത്തരൂപോ [അതിത്തിരൂപോ (ക.)], പാരം സമുദ്ദസ്സപി പത്ഥയേഥ.

൪൨. യാവ അനുസ്സരം കാമേ, മനസാ തിത്തി നാജ്ഝഗാ;

തതോ നിവത്താ പടികമ്മ ദിസ്വാ, തേ വേ സുതിത്താ യേ [തിത്താ (സീ. സ്യാ. പീ.)] പഞ്ഞായ തിത്താ.

൪൩. പഞ്ഞായ തിത്തിനം [തിത്തീനം (സീ. സ്യാ.)] സേട്ഠം, ന സോ കാമേഹി തപ്പതി;

പഞ്ഞായ തിത്തം പുരിസം, തണ്ഹാ ന കുരുതേ വസം.

൪൪. അപചിനേഥേവ കാമാനം [കാമാനി (സീ. സ്യാ. പീ.)], അപ്പിച്ഛസ്സ അലോലുപോ;

സമുദ്ദമത്തോ പുരിസോ, ന സോ കാമേഹി തപ്പതി.

൪൫. രഥകാരോവ ചമ്മസ്സ, പരികന്തം ഉപാഹനം;

യം യം ചജതി [ജഹതി (സ്യാ. ക.)] കാമാനം, തം തം സമ്പജ്ജതേ സുഖം;

സബ്ബം ചേ സുഖമിച്ഛേയ്യ, സബ്ബേ കാമേ പരിച്ചജേ.

൪൬. അട്ഠ തേ ഭാസിതാ ഗാഥാ, സബ്ബാ ഹോന്തി സഹസ്സിയോ [സഹസ്സിയാ (?) ഉപരി സുതസോമജാതകേ തഥാ ദിസ്സതി];

പടിഗണ്ഹ മഹാബ്രഹ്മേ, സാധേതം തവ ഭാസിതം.

൪൭. ന മേ അത്ഥോ സഹസ്സേഹി, സതേഹി നഹുതേഹി വാ;

പച്ഛിമം ഭാസതോ ഗാഥം, കാമേ മേ ന രതോ മനോ.

൪൮. ഭദ്രകോ [സദ്ദോ (സീ.)] വതായം മാണവകോ, സബ്ബലോകവിദൂ മുനി;

യോ ഇമം തണ്ഹം [യോ തണ്ഹം (സീ. സ്യാ.)] ദുക്ഖജനനിം, പരിജാനാതി പണ്ഡിതോതി.

കാമജാതകം ചതുത്ഥം.

൪൬൮. ജനസന്ധജാതകം (൫)

൪൯. ദസ ഖലു ഇമാനി [ഖലുമാനി (സ്യാ.)] ഠാനാനി, യാനി പുബ്ബേ അകരിത്വാ;

സ പച്ഛാ മനുതപ്പതി, ഇച്ചേവാഹ [ഇച്ചാഹ രാജാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ജനസന്ധോ.

൫൦. അലദ്ധാ വിത്തം തപ്പതി, പുബ്ബേ അസമുദാനിതം;

ന പുബ്ബേ ധനമേസിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൧. സക്യരൂപം പുരേ സന്തം, മയാ സിപ്പം ന സിക്ഖിതം;

കിച്ഛാ വുത്തി അസിപ്പസ്സ, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൨. കൂടവേദീ പുരേ ആസിം, പിസുണോ പിട്ഠിമംസികോ;

ചണ്ഡോ ച ഫരുസോ ചാപി [ചാസിം (സീ. സ്യാ. പീ.)], ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൩. പാണാതിപാതീ പുരേ ആസിം, ലുദ്ദോ ചാപി [ചാസിം (സീ. പീ.)] അനാരിയോ;

ഭൂതാനം നാപചായിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൪. ബഹൂസു വത സന്തീസു, അനാപാദാസു ഇത്ഥിസു;

പരദാരം അസേവിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൫. ബഹുമ്ഹി വത സന്തമ്ഹി, അന്നപാനേ ഉപട്ഠിതേ;

ന പുബ്ബേ അദദം [അദദിം (സീ.)] ദാനം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൬. മാതരം പിതരഞ്ചാപി, ജിണ്ണകം ഗതയോബ്ബനം [ജിണ്ണകേ ഗതയോബ്ബനേ (സീ. സ്യാ. പീ.)];

പഹു സന്തോ ന പോസിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൭. ആചരിയമനുസത്ഥാരം, സബ്ബകാമരസാഹരം;

പിതരം അതിമഞ്ഞിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൮. സമണേ ബ്രാഹ്മണേ ചാപി, സീലവന്തേ ബഹുസ്സുതേ;

ന പുബ്ബേ പയിരുപാസിസ്സം, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൫൯. സാധു ഹോതി തപോ ചിണ്ണോ, സന്തോ ച പയിരുപാസിതോ;

ന ച പുബ്ബേ തപോ ചിണ്ണോ, ഇതി പച്ഛാനുതപ്പതി.

൬൦. യോ ച ഏതാനി ഠാനാനി, യോനിസോ പടിപജ്ജതി;

കരം പുരിസകിച്ചാനി, സ പച്ഛാ നാനുതപ്പതീതി.

ജനസന്ധജാതകം പഞ്ചമം.

൪൬൯. മഹാകണ്ഹജാതകം (൬)

൬൧. കണ്ഹോ കണ്ഹോ ച ഘോരോ ച, സുക്കദാഠോ പഭാസവാ [പതാപവാ (സീ. സ്യാ. പീ.)];

ബദ്ധോ പഞ്ചഹി രജ്ജൂഹി, കിം രവി [ധീര (സീ. പീ.), വീര (സ്യാ.)] സുനഖോ തവ.

൬൨. നായം മിഗാനമത്ഥായ, ഉസീനക [ഉസീനര (സീ. പീ.), ഉസീന്നര (സ്യാ.)] ഭവിസ്സതി;

മനുസ്സാനം അനയോ ഹുത്വാ, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.

൬൩. പത്തഹത്ഥാ സമണകാ, മുണ്ഡാ സങ്ഘാടിപാരുതാ;

നങ്ഗലേഹി കസിസ്സന്തി, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.

൬൪. തപസ്സിനിയോ [തപനീയാ (ക.) ദുതിയന്തപദാനി ഹേതാനി] പബ്ബജിതാ, മുണ്ഡാ സങ്ഘാടിപാരുതാ;

യദാ ലോകേ ഗമിസ്സന്തി, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.

൬൫. ദീഘോത്തരോട്ഠാ ജടിലാ, പങ്കദന്താ രജസ്സിരാ;

ഇണം ചോദായ [വോദായ (സീ. പീ.), ചോദയ (സ്യാ.)] ഗച്ഛന്തി, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.

൬൬. അധിച്ച വേദേ [വേദം (ക.)] സാവിത്തിം, യഞ്ഞതന്തഞ്ച [തന്ത്രഞ്ച (സീ. സ്യാ. പീ.)] ബ്രാഹ്മണാ;

ഭതികായ യജിസ്സന്തി, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.

൬൭. മാതരം പിതരഞ്ചാപി, ജിണ്ണകം ഗതയോബ്ബനം;

പഹൂ സന്തോ [സന്താ (സീ.)] ന ഭരന്തി, തദാ കണ്ഹോ പമോക്ഖതി.