൧൫. ചത്താലീസനിപാതോ

൧. ഇസിദാസീഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ

ചത്താലീസനിപാതേ നഗരമ്ഹി കുസുമനാമേതിആദികാ ഇസിദാസിയാ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ പുരിസത്തഭാവേ ഠത്വാ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തീ ചരിമഭവതോ സത്തമേ ഭവേ അകല്യാണസന്നിസ്സയേന പരദാരികകമ്മം കത്വാ, കായസ്സ ഭേദാ നിരയേ നിബ്ബത്തിത്വാ തത്ഥ ബഹൂനി വസ്സസതാനി നിരയേ പച്ചിത്വാ, തതോ ചുതാ തീസു ജാതീസു തിരച്ഛാനയോനിയം നിബ്ബത്തിത്വാ തതോ ചുതാ ദാസിയാ കുച്ഛിസ്മിം നപുംസകോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. തതോ പന ചുതാ ഏകസ്സ ദലിദ്ദസ്സ സാകടികസ്സ ധീതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. തം വയപ്പത്തം ഗിരിദാസോ നാമ അഞ്ഞതരസ്സ സത്ഥവാഹസ്സ പുത്തോ അത്തനോ ഭരിയം കത്വാ ഗേഹം ആനേസി. തസ്സ ച ഭരിയാ അത്ഥി സീലവതീ കല്യാണധമ്മാ. തസ്സം ഇസ്സാപകതാ സാമിനോ തസ്സാ വിദ്ദേസനകമ്മം അകാസി. സാ തത്ഥ യാവജീവം ഠത്വാ കായസ്സ ഭേദാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഉജ്ജേനിയം കുലപദേസസീലാചാരാദിഗുണേഹി അഭിസമ്മതസ്സ വിഭവസമ്പന്നസ്സ സേട്ഠിസ്സ ധീതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി, ഇസിദാസീതിസ്സാ നാമം അഹോസി.

തം വയപ്പത്തകാലേ മാതാപിതരോ കുലരൂപവയവിഭവാദിസദിസസ്സ അഞ്ഞതരസ്സ സേട്ഠിപുത്തസ്സ അദംസു. സാ തസ്സ ഗേഹേ പതിദേവതാ ഹുത്വാ മാസമത്തം വസി. അഥസ്സാ കമ്മബലേന സാമികോ വിരത്തരൂപോ ഹുത്വാ തം ഘരതോ നീഹരി. തം സബ്ബം പാളിതോ ഏവ വിഞ്ഞായതി. തേസം തേസം പന സാമികാനം അരുച്ചനേയ്യതായ സംവേഗജാതാ പിതരം അനുജാനാപേത്വാ, ജിനദത്തായ ഥേരിയാ സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ വിപസ്സനായ കമ്മം കരോന്തീ നചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്വാ, ഫലസുഖേന നിബ്ബാനസുഖേന ച വീതിനാമേന്തീ ഏകദിവസം പാടലിപുത്തനഗരേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ മഹാഗങ്ഗായം വാലുകപുലിനേ നിസീദിത്വാ ബോധിത്ഥേരിയാ നാമ അത്തനോ സഹായത്ഥേരിയാ പുബ്ബപടിപത്തിം പുച്ഛിതാ തമത്ഥം ഗാഥാബന്ധവസേന വിസ്സജ്ജേസി ‘‘ഉജ്ജേനിയാ പുരവരേ’’തിആദിനാ. തേസം പന പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനാനം സമ്ബന്ധം ദസ്സേതും –

൪൦൨. ‘‘നഗരമ്ഹി കുസുമനാമേ, പാടലിപുത്തമ്ഹി പഥവിയാ മണ്ഡേ;

സക്യകുലകുലീനായോ, ദ്വേ ഭിക്ഖുനിയോ ഹി ഗുണവതിയോ.

൪൦൩. ‘‘ഇസിദാസീ തത്ഥ ഏകാ, ദുതിയാ ബോധീതി സീലസമ്പന്നാ ച;

ഝാനജ്ഝായനരതായോ, ബഹുസ്സുതായോ ധുതകിലേസായോ.

൪൦൪. ‘‘താ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ, ഭത്തത്ഥം കരിയ ധോതപത്തായോ;

രഹിതമ്ഹി സുഖനിസിന്നാ, ഇമാ ഗിരാ അബ്ഭുദീരേസു’’ന്തി. –

ഇമാ തിസ്സോ ഗാഥാ സങ്ഗീതികാരേഹി ഠപിതാ.

൪൦൫. ‘‘പാസാദികാസി അയ്യേ, ഇസിദാസി വയോപി തേ അപരിഹീനോ;

കിം ദിസ്വാന ബ്യാലികം, അഥാസി നേക്ഖമ്മമനുയുത്താ.

൪൦൬. ‘‘ഏവമനുയുഞ്ജിയമാനാ സാ, രഹിതേ ധമ്മദേസനാകുസലാ;

ഇസിദാസീ വചനമബ്രവി, സുണ ബോധി യഥാമ്ഹി പബ്ബജിതാ.

ഇതോ പരം വിസ്സജ്ജനഗാഥാ.

൪൦൭. ‘‘ഉജ്ജേനിയാ പുരവരേ, മയ്ഹം പിതാ സീലസംവുതോ സേട്ഠി;

തസ്സമ്ഹി ഏകധീതാ, പിയാ മനാപാ ച ദയിതാ ച.

൪൦൮. ‘‘അഥ മേ സാകേതതോ വരകാ, ആഗച്ഛുമുത്തമകുലീനാ;

സേട്ഠീ പഹൂതരതനോ, തസ്സ മമം സുണുമദാസി താതോ.

൪൦൯. ‘‘സസ്സുയാ സസുരസ്സ ച, സായം പാതം പണാമമുപഗമ്മ;

സിരസാ കരോമി പാദേ, വന്ദാമി യഥാമ്ഹി അനുസിട്ഠാ.

൪൧൦. ‘‘യാ മയ്ഹം സാമികസ്സ, ഭഗിനിയോ ഭാതുനോ പരിജനോ വാ;

തമേകവരകമ്പി ദിസ്വാ, ഉബ്ബിഗ്ഗാ ആസനം ദേമി.

൪൧൧. ‘‘അന്നേന ച പാനേന ച, ഖജ്ജേന ച യഞ്ച തത്ഥ സന്നിഹിതം;

ഛാദേമി ഉപനയാമി ച, ദേമി ച യം യസ്സ പതിരൂപം.

൪൧൨. ‘‘കാലേന ഉപട്ഠഹിത്വാ, ഘരം സമുപഗമാമി ഉമ്മാരേ;

ധോവന്തീ ഹത്ഥപാദേ, പഞ്ജലികാ സാമികമുപേമി.

൪൧൩. ‘‘കോച്ഛം പസാദം അഞ്ജനിഞ്ച, ആദാസകഞ്ച ഗണ്ഹിത്വാ;

പരികമ്മകാരികാ വിയ, സയമേവ പതിം വിഭൂസേമി.

൪൧൪. ‘‘സയമേവ ഓദനം സാധയാമി, സയമേവ ഭാജനം ധോവന്തീ;

മാതാവ ഏകപുത്തകം, തഥാ ഭത്താരം പരിചരാമി.

൪൧൫. ‘‘ഏവം മം ഭത്തികതം, അനുരത്തം കാരികം നിഹതമാനം;

ഉട്ഠായികം അനലസം, സീലവതിം ദുസ്സതേ ഭത്താ.

൪൧൬. ‘‘സോ മാതരഞ്ച പിതരഞ്ച, ഭണതി ആപുച്ഛഹം ഗമിസ്സാമി;

ഇസിദാസിയാ ന സഹ വച്ഛം, ഏകാഗാരേഹം സഹ വത്ഥും.

൪൧൭. ‘‘മാ ഏവം പുത്ത അവച, ഇസിദാസീ പണ്ഡിതാ പരിബ്യത്താ;

ഉട്ഠായികാ അനലസാ, കിം തുയ്ഹം ന രോചതേ പുത്ത.

൪൧൮. ‘‘ന ച മേ ഹിംസതി കിഞ്ചി, ന ചഹം ഇസിദാസിയാ സഹ വച്ഛം;

ദേസ്സാവ മേ അലം മേ, അപുച്ഛാഹം ഗമിസ്സാമി.

൪൧൯. ‘‘തസ്സ വചനം സുണിത്വാ, സസ്സു സസുരോ ച മം അപുച്ഛിംസു;

കിസ്സ തയാ അപരദ്ധം, ഭണ വിസ്സട്ഠാ യഥാഭൂതം.

൪൨൦. ‘‘നപിഹം അപരജ്ഝം കിഞ്ചി, നപി ഹിംസേമി ന ഭണാമി ദുബ്ബചനം;

കിം സക്കാ കാതുയ്യേ, യം മം വിദ്ദേസ്സതേ ഭത്താ.

൪൨൧. ‘‘തേ മം പിതുഘരം പടിനയിംസു, വിമനാ ദുഖേന അധിഭൂതാ;

പുത്തമനുരക്ഖമാനാ, ജിതാമ്ഹസേ രൂപിനിം ലക്ഖിം.

൪൨൨. ‘‘അഥ മം അദാസി താതോ, അഡ്ഢസ്സ ഘരമ്ഹി ദുതിയകുലികസ്സ;

തതോ ഉപഡ്ഢസുങ്കേന, യേന മം വിന്ദഥ സേട്ഠി.

൪൨൩. ‘‘തസ്സപി ഘരമ്ഹി മാസം, അവസിം അഥ സോപി മം പടിച്ഛരയി;

ദാസീവ ഉപട്ഠഹന്തിം, അദൂസികം സീലസമ്പന്നം.

൪൨൪. ‘‘ഭിക്ഖായ ച വിചരന്തം, ദമകം ദന്തം മേ പിതാ ഭണതി;

ഹോഹിസി മേ ജാമാതാ, നിക്ഖിപ പോട്ഠിഞ്ച ഘടികഞ്ച.

൪൨൫. ‘‘സോപി വസിത്വാ പക്ഖം, അഥ താതം ഭണതി ‘ദേഹി മേ പോട്ഠിം;

ഘടികഞ്ച മല്ലകഞ്ച, പുനപി ഭിക്ഖം ചരിസ്സാമി’.

൪൨൬. ‘‘അഥ നം ഭണതീ താതോ, അമ്മാ സബ്ബോ ച മേ ഞാതിഗണവഗ്ഗോ;

കിം തേ ന കീരതി ഇധ, ഭണ ഖിപ്പം തം തേ കരിഹിതി.

൪൨൭. ‘‘ഏവം ഭണിതോ ഭണതി, യദി മേ അത്താ സക്കോതി അലം മയ്ഹം;

ഇസിദാസിയാ ന സഹ വച്ഛം, ഏകഘരേഹം സഹ വത്ഥും.

൪൨൮. ‘‘വിസ്സജ്ജിതോ ഗതോ സോ, അഹമ്പി ഏകാകിനീ വിചിന്തേമി;

ആപുച്ഛിതൂന ഗച്ഛം, മരിതുയേ വാ പബ്ബജിസ്സം വാ.

൪൨൯. ‘‘അഥ അയ്യാ ജിനദത്താ, ആഗച്ഛീ ഗോചരായ ചരമാനാ;

താത കുലം വിനയധരീ, ബഹുസ്സുതാ സീലസമ്പന്നാ.

൪൩൦. ‘‘തം ദിസ്വാന അമ്ഹാകം, ഉട്ഠായാസനം തസ്സാ പഞ്ഞാപയിം;

നിസിന്നായ ച പാദേ, വന്ദിത്വാ ഭോജനമദാസിം.

൪൩൧. ‘‘അന്നേന ച പാനേന ച, ഖജ്ജേന ച യഞ്ച തത്ഥ സന്നിഹിതം;

സന്തപ്പയിത്വാ അവചം, അയ്യേ ഇച്ഛാമി പബ്ബജിതും.

൪൩൨. ‘‘അഥ മം ഭണതീ താതോ, ഇധേവ പുത്തക ചരാഹി ത്വം ധമ്മം;

അന്നേന ച പാനേന ച, തപ്പയ സമണേ ദ്വിജാതീ ച.

൪൩൩. ‘‘അഥഹം ഭണാമി താതം, രോദന്തീ അഞ്ജലിം പണാമേത്വാ;

പാപഞ്ഹി മയാ പകതം, കമ്മം തം നിജ്ജരേസ്സാമി.

൪൩൪. ‘‘അഥ മം ഭണതീ താതോ, പാപുണ ബോധിഞ്ച അഗ്ഗധമ്മഞ്ച;

നിബ്ബാനഞ്ച ലഭസ്സു, യം സച്ഛികരീ ദ്വിപദസേട്ഠോ.

൪൩൫. ‘‘മാതാപിതൂ അഭിവാദ, യിത്വാ സബ്ബഞ്ച ഞാതിഗണവഗ്ഗം;

സത്താഹം പബ്ബജിതാ, തിസ്സോ വിജ്ജാ അഫസ്സയിം.

൪൩൬. ‘‘ജാനാമി അത്തനോ സത്ത, ജാതിയോ യസ്സയം ഫലവിപാകോ;

തം തവ ആചിക്ഖിസ്സം, തം ഏകമനാ നിസാമേഹി.

൪൩൭. ‘‘നഗരമ്ഹി ഏരകച്ഛേ, സുവണ്ണകാരോ അഹം പഹൂതധനോ;

യോബ്ബനമദേന മത്തോ, സോ പരദാരം അസേവിഹം.

൪൩൮. ‘‘സോഹം തതോ ചവിത്വാ, നിരയമ്ഹി അപച്ചിസം ചിരം;

പക്കോ തതോ ച ഉട്ഠഹിത്വാ, മക്കടിയാ കുച്ഛിമോക്കമിം.

൪൩൯. ‘‘സത്താഹജാതകം മം, മഹാകപി യൂഥപോ നില്ലച്ഛേസി;

തസ്സേതം കമ്മഫലം, യഥാപി ഗന്ത്വാന പരദാരം.

൪൪൦. ‘‘സോഹം തതോ ചവിത്വാ, കാലം കരിത്വാ സിന്ധവാരഞ്ഞേ;

കാണായ ച ഖഞ്ജായ ച, ഏളകിയാ കുച്ഛിമോക്കമിം.

൪൪൧. ‘‘ദ്വാദസ വസ്സാനി അഹം, നില്ലച്ഛിതോ ദാരകേ പരിവഹിത്വാ;

കിമിനാവട്ടോ അകല്ലോ, യഥാപി ഗന്ത്വാന പരദാരം.

൪൪൨. ‘‘സോഹം തതോ ചവിത്വാ, ഗോവാണിജകസ്സ ഗാവിയാ ജാതോ;

വച്ഛോ ലാഖാതമ്ബോ, നില്ലച്ഛിതോ ദ്വാദസേ മാസേ.

൪൪൩. ‘‘വോഢൂന നങ്ഗലമഹം, സകടഞ്ച ധാരയാമി;

അന്ധോവട്ടോ അകല്ലോ, യഥാപി ഗന്ത്വാന പരദാരം.

൪൪൪. ‘‘സോഹം തതോ ചവിത്വാ, വീഥിയാ ദാസിയാ ഘരേ ജാതോ;

നേവ മഹിലാ ന പുരിസോ, യഥാപി ഗന്ത്വാന പരദാരം.

൪൪൫. ‘‘തിംസതിവസ്സമ്ഹി മതോ, സാകടികകുലമ്ഹി ദാരികാ ജാതാ;

കപണമ്ഹി അപ്പഭോഗേ, ധനികപുരിസപാതബഹുലമ്ഹി.

൪൪൬. ‘‘തം മം തതോ സത്ഥവാഹോ, ഉസ്സന്നായ വിപുലായ വഡ്ഢിയാ;

ഓകഡ്ഢതി വിലപന്തിം, അച്ഛിന്ദിത്വാ കുലഘരസ്മാ.

൪൪൭. ‘‘അഥ സോളസമേ വസ്സേ, ദിസ്വാ മം പത്തയോബ്ബനം കഞ്ഞം;

ഓരുന്ധതസ്സ പുത്തോ, ഗിരിദാസോ നാമ നാമേന.

൪൪൮. ‘‘തസ്സപി അഞ്ഞാ ഭരിയാ, സീലവതീ ഗുണവതീ യസവതീ ച;

അനുരത്താ ഭത്താരം, തസ്സാഹം വിദ്ദേസനമകാസിം.

൪൪൯. ‘‘തസ്സേതം കമ്മഫലം, യം മം അപകീരിതൂന ഗച്ഛന്തി;

ദാസീവ ഉപട്ഠഹന്തിം, തസ്സപി അന്തോ കതോ മയാ’’തി.

തത്ഥ നഗരമ്ഹി കുസുമനാമേതി ‘‘കുസുമപുര’’ന്തി ഏവം കുസുമസദ്ദേന ഗഹിതനാമകേ നഗരേ, ഇദാനി തം നഗരം പാടലിപുത്തമ്ഹീതി സരൂപതോ ദസ്സേതി. പഥവിയാ മണ്ഡേതി സകലായ പഥവിയാ മണ്ഡഭൂതേ. സക്യകുലകുലീനായോതി സക്യകുലേ കുലധീതരോ, സക്യപുത്തസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ പബ്ബജിതതായ ഏവം വുത്തം.

തത്ഥാതി താസു ദ്വീസു ഭിക്ഖുനീസു. ബോധീതി ഏവംനാമികാ ഥേരീ. ഝാനജ്ഝായനരതായോതി ലോകിയലോകുത്തരസ്സ ഝാനസ്സ ഝായനേ അഭിരതാ. ബഹുസ്സുതായോതി പരിയത്തിബാഹുസച്ചേന ബഹുസ്സുതാ. ധുതകിലേസായോതി അഗ്ഗമഗ്ഗേന സബ്ബസോ സമുഗ്ഘാതിതകിലേസാ. ഭത്തത്ഥം കരിയാതി ഭത്തകിച്ചം നിട്ഠാപേത്വാ. രഹിതമ്ഹീതി ജനരഹിതമ്ഹി വിവിത്തട്ഠാനേ. സുഖനിസിന്നാതി പബ്ബജ്ജാസുഖേന വിവേകസുഖേന ച സുഖനിസിന്നാ. ഇമാ ഗിരാതി ഇദാനി വുച്ചമാനാ സുഖാ ലാപനാ. അബ്ഭുദീരേസുന്തി പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനവസേന കഥയിംസു.

‘‘പാസാദികാസീ’’തി ഗാഥാ ബോധിത്ഥേരിയാ പുച്ഛാവസേന വുത്താ. ‘‘ഏവമനുയുഞ്ജിയമാനാ’’തി ഗാഥാ സങ്ഗീതികാരേഹേവ വുത്താ. ‘‘ഉജ്ജേനിയാ’’തിആദികാ ഹി സബ്ബാപി ഇസിദാസിയാവ വുത്താ. തത്ഥ പാസാദികാസീതി രൂപസമ്പത്തിയാ പസ്സന്താനം പസാദാവഹാ അസി. വയോപി തേ അപരിഹീനോതി തുയ്ഹം വയോപി ന പരിഹീനോ, പഠമവയേ ഠിതാസീതി അത്ഥോ. കിം ദിസ്വാന ബ്യാലികന്തി കീദിസം ബ്യാലികം ദോസം ഘരാവാസേ ആദീനവം ദിസ്വാ. അഥാസി നേക്ഖമ്മമനുയുത്താതി അഥാതി നിപാതമത്തം, നേക്ഖമ്മം പബ്ബജ്ജം അനുയുത്താ അസി.

അനുയുഞ്ജിയമാനാതി പുച്ഛിയമാനാ, സാ ഇസിദാസീതി യോജനാ. രഹിതേതി സുഞ്ഞട്ഠാനേ. സുണ ബോധി യഥാമ്ഹി പബ്ബജിതാതി ബോധിത്ഥേരി അഹം യഥാ പബ്ബജിതാ അമ്ഹി, തം തം പുരാണം സുണ സുണാഹി.

ഉജ്ജേനിയാ പുരവരേതി ഉജ്ജേനീനാമകേ അവന്തിരട്ഠേ ഉത്തമനഗരേ. പിയാതി ഏകധീതുഭാവേന പിയായിതബ്ബാ. മനാപാതി സീലാചാരഗുണേന മനവഡ്ഢനകാ. ദയിതാതി അനുകമ്പിതബ്ബാ.

അഥാതി പച്ഛാ മമ വയപ്പത്തകാലേ. മേ സാകേതതോ വരകാതി സാകേതനഗരതോ മമ വരകാ മം വാരേന്താ ആഗച്ഛും. ഉത്തമകുലീനാതി തസ്മിം നഗരേ അഗ്ഗകുലികാ, യേന തേ പേസിതാ, സോ സേട്ഠി പഹൂതരതനോ. തസ്സ മമം സുണ്ഹമദാസി താതോതി തസ്സ സാകേതസേട്ഠിനോ സുണിസം പുത്തസ്സ ഭരിയം കത്വാ മയ്ഹം പിതാ മം അദാസി.

സായം പാതന്തി സായന്ഹേ പുബ്ബണ്ഹേ ച. പണാമമുപഗമ്മ സിരസാ കരോമീതി സസ്സുയാ സസുരസ്സ ച സന്തികം ഉപഗന്ത്വാ സിരസാ പണാമം കരോമി, തേസം പാദേ വന്ദാമി. യഥാമ്ഹി അനുസിട്ഠാതി തേഹി യഥാ അനുസിട്ഠാ അമ്ഹി, തഥാ കരോമി, തേസം അനുസിട്ഠിം ന അതിക്കമാമി.

തമേകവരകമ്പീതി ഏകവല്ലഭമ്പി. ഉബ്ബിഗ്ഗാതി തസന്താ. ആസനം ദേമീതി യസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ യം അനുച്ഛവികം, തം തസ്സ ദേമി.

തത്ഥാതി പരിവേസനട്ഠാനേ. സന്നിഹിതന്തി സജ്ജിതം ഹുത്വാ വിജ്ജമാനം. ഛാദേമീതി ഉപച്ഛാദേമി, ഉപച്ഛാദേത്വാ ഉപനയാമി ച, ഉപനേത്വാ ദേമി, ദേന്തീപി യം യസ്സ പതിരൂപം, തദേവ ദേമീതി അത്ഥോ.

ഉമ്മാരേതി ദ്വാരേ. ധോവന്തീ ഹത്ഥപാദേതി ഹത്ഥപാദേ ധോവിനീ ആസിം, ധോവിത്വാ ഘരം സമുപഗമാമീതി യോജനാ.

കോച്ഛന്തി മസ്സൂനം കേസാനഞ്ച ഉല്ലിഖനകോച്ഛം. പസാദന്തി ഗന്ധചുണ്ണാദിമുഖവിലേപനം. ‘‘പസാധന’’ന്തിപി പാഠോ, പസാധനഭണ്ഡം. അഞ്ജനിന്തി അഞ്ജനനാളിം. പരികമ്മകാരികാ വിയാതി അഗ്ഗകുലികാ വിഭവസമ്പന്നാപി പതിപരിചാരികാ ചേടികാ വിയ.

സാധയാമീതി പചാമി. ഭാജനന്തി ലോഹഭാജനഞ്ച. ധോവന്തീ പരിചരാമീതി യോജനാ.

ഭത്തികതന്തി കതസാമിഭതികം. അനുരത്തന്തി അനുരത്തവന്തിം. കാരികന്തി തസ്സ തസ്സേവ ഇതി കത്തബ്ബസ്സ കാരികം. നിഹതമാനന്തി അപനീതമാനം. ഉട്ഠായികന്തി ഉട്ഠാനവീരിയസമ്പന്നം. അനലസന്തി തതോ ഏവ അകുസീതം. സീലവതിന്തി സീലാചാരസമ്പന്നം. ദുസ്സതേതി ദുസ്സതി, കുജ്ഝിത്വാ ഭണതി.

ഭണതി ആപുച്ഛഹം ഗമിസ്സാമീതി ‘‘അഹം തുമ്ഹേ ആപുച്ഛിത്വാ യത്ഥ കത്ഥചി ഗമിസ്സാമീ’’തി സോ മമ സാമികോ അത്തനോ മാതരഞ്ച പിതരഞ്ച ഭണതി. കിം ഭണതീതി ചേ ആഹ – ‘‘ഇസിദാസിയാ ന സഹ വച്ഛം, ഏകാഗാരേഹം സഹ വത്ഥു’’ന്തി. തത്ഥ വച്ഛന്തി വസിസ്സം.

ദേസ്സാതി അപ്പിയാ. അലം മേതി പയോജനം മേ തായ ഇത്ഥീതി അത്ഥോ. അപുച്ഛാഹം ഗമിസ്സാമീതി യദി മേ തുമ്ഹേ തായ സദ്ധിം സംവാസം ഇച്ഛഥ, അഹം തുമ്ഹേ അപുച്ഛിത്വാ വിദേസം പക്കമിസ്സാമി.

തസ്സാതി മമ ഭത്തുനോ. കിസ്സാതി കിം അസ്സ തവ സാമികസ്സ. തയാ അപരദ്ധം ബ്യാലികം കതം.

നപിഹം അപരജ്ഝന്തി നപി അഹം തസ്സ കിഞ്ചി അപരജ്ഝിം. അയമേവ വാ പാഠോ. നപി ഹിംസേമീതി നപി ബാധേമി. ദുബ്ബചനന്തി ദുരുത്തവചനം. കിം സക്കാ കാതുയ്യേതി കിം മയാ കാതും അയ്യേ സക്കാ. യം മം വിദ്ദേസ്സതേ ഭത്താതി യസ്മാ അകാരണേനേവ ഭത്താ മയ്ഹം വിദ്ദേസ്സതേ വിദ്ദേസ്സം ചിത്തപ്പകോപം കരോതി.

വിമനാതി ദോമനസ്സികാ. പുത്തമനുരക്ഖമാനാതി അത്തനോ പുത്തം മയ്ഹം സാമികം ചിത്തമനുരക്ഖണേന അനുരക്ഖന്താ. ജിതാമ്ഹസേ രൂപിനിം ലക്ഖിന്തി ജിതാ അമ്ഹസേ ജിതാ വതാമ്ഹ രൂപവതിം സിരിം, മനുസ്സവേസേന ചരന്തിയാ സിരിദേവതായ പരിഹീനാ വതാതി അത്ഥോ.

അഡ്ഢസ്സ ഘരമ്ഹി ദുതിയകുലികസ്സാതി പഠമസാമികം ഉപാദായ ദുതിയസ്സ അഡ്ഢസ്സ കുലപുത്തസ്സ ഘരമ്ഹി മം അദാസി, ദേന്തോ ച തതോ പഠമസുങ്കതോ ഉപഡ്ഢസുങ്കേന അദാസി. യേന മം വിന്ദഥ സേട്ഠീതി യേന സുങ്കേന മം പഠമം സേട്ഠി വിന്ദഥ പടിലഭി, തതോ ഉപഡ്ഢസുങ്കേനാതി യോജനാ.

സോപീതി ദുതിയസാമികോപി. മം പടിച്ഛരയീതി മം നീഹരി, സോ മം ഗേഹതോ നിക്കഡ്ഢി. ഉപട്ഠഹന്തിന്തി ദാസീ വിയ ഉപട്ഠഹന്തിം ഉപട്ഠാനം കരോന്തിം. അദൂസികന്തി അദുബ്ഭനകം.

ദമകന്തി കാരുഞ്ഞാധിട്ഠാനതായ പരേസം ചിത്തസ്സ ദമകം. യഥാ പരേ കിഞ്ചി ദസ്സന്തി, ഏവം അത്തനോ കായം വാചഞ്ച ദന്തം വൂപസന്തം കത്വാ പരദത്തഭിക്ഖായ വിചരണകം. ജാമാതാതി ദുഹിതുപതി. നിക്ഖിപ പോട്ഠിഞ്ച ഘടികഞ്ചാതി തയാ പരിദഹിതം പിലോതികാഖണ്ഡഞ്ച ഭിക്ഖാകപാലഞ്ച ഛഡ്ഡേഹി.

സോപി വസിത്വാ പക്ഖന്തി സോപി ഭിക്ഖകോ പുരിസോ മയാ സദ്ധിം അദ്ധമാസമത്തം വസിത്വാ പക്കാമി.

അഥ നം ഭണതീ താതോതി തം ഭിക്ഖകം മമ പിതാ മാതാ സബ്ബോ ച മേ ഞാതിഗണോ വഗ്ഗവഗ്ഗോ ഹുത്വാ ഭണതി. കഥം? കിം തേ ന കീരതി ഇധ തുയ്ഹം കിം നാമ ന കിരതി ന സാധിയതി, ഭണ ഖിപ്പം. തം തേ കരിഹിതീതി തം തുയ്ഹം കരിസ്സതി.

യദി മേ അത്താ സക്കോതീതി യദി മയ്ഹം അത്താ അത്താധീനോ ഭുജിസ്സോ ച ഹോതി, അലം മയ്ഹം ഇസിദാസിയാ തായ പയോജനം നത്ഥി, തസ്മാ ന സഹ വച്ഛം ന സഹ വസിസ്സം, ഏകഘരേ അഹം തായ സഹ വത്ഥുന്തി യോജനാ.

വിസ്സജ്ജിതോ ഗതോ സോതി സോ ഭിക്ഖകോ പിതരാ വിസ്സജ്ജിതോ യഥാരുചി ഗതോ. ഏകാകിനീതി ഏകികാവ. ആപുച്ഛിതൂന ഗച്ഛന്തി മയ്ഹം പിതരം വിസ്സജ്ജേത്വാ ഗച്ഛാമി. മരിതുയേതി മരിതും. വാതി വികപ്പത്ഥേ നിപാതോ.

ഗോചരായാതി ഭിക്ഖായ, താത-കുലം ആഗച്ഛീതി യോജനാ.

തന്തി തം ജിനദത്തത്ഥേരിം. ഉട്ഠായാസനം തസ്സാ പഞ്ഞാപയിന്തി ഉട്ഠഹിത്വാ ആസനം തസ്സാ ഥേരിയാ പഞ്ഞാപേസിം.

ഇധേവാതി ഇമസ്മിം ഏവ ഗേഹേ ഠിതാ. പുത്തകാതി സാമഞ്ഞവോഹാരേന ധീതരം അനുകമ്പേന്തോ ആലപതി. ചരാഹി ത്വം ധമ്മന്തി ത്വം പബ്ബജിത്വാ ചരിതബ്ബം ബ്രഹ്മചരിയാദിധമ്മം ചര. ദ്വിജാതീതി ബ്രാഹ്മണജാതീ.

നിജ്ജരേസ്സാമീതി ജീരാപേസ്സാമി വിനാസേസ്സാമി.

ബോധിന്തി സച്ചാഭിസമ്ബോധിം, മഗ്ഗഞാണന്തി അത്ഥോ. അഗ്ഗധമ്മന്തി ഫലധമ്മം, അരഹത്തം. യം സച്ഛികരീ ദ്വിപദസേട്ഠോതി യം മഗ്ഗഫലനിബ്ബാനസഞ്ഞിതം ലോകുത്തരധമ്മം ദ്വിപദാനം സേട്ഠോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ സച്ഛി അകാസി, തം ലഭസ്സൂതി യോജനാ.

സത്താഹം പബ്ബജിതാതി പബ്ബജിതാ ഹുത്വാ സത്താഹേന. അഫസ്സയിന്തി ഫുസിം സച്ഛാകാസിം.

യസ്സയം ഫലവിപാകോതി യസ്സ പാപകമ്മസ്സ, അയം സാമികസ്സ അമനാപഭാവസങ്ഖാതോ നിസ്സന്ദഫലഭൂതോ വിപാകോ. തം തവ ആചിക്ഖിസ്സന്തി തം കമ്മം തവ കഥേസ്സാമി. തന്തി ആചിക്ഖിയമാനം തമേവ കമ്മം, തം വാ മമ വചനം. ഏകമനാതി ഏകഗ്ഗമനാ. അയമേവ വാ പാഠോ.

നഗരമ്ഹി ഏരകച്ഛേതി ഏവംനാമകേ നഗരേ. സോ പരദാരം അസേവിഹന്തി സോ അഹം പരസ്സ ദാരം അസേവിം.

ചിരം പക്കോതി ബഹൂനി വസ്സസതസഹസ്സാനി നിരയഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢോ. തതോ ച ഉട്ഠഹിത്വാതി തതോ നിരയതോ വുട്ഠിതോ ചുതോ. മക്കടിയാ കുച്ഛിമോക്കമിന്തി വാനരിയാ കുച്ഛിമ്ഹി പടിസന്ധിം ഗണ്ഹിം.

യൂഥപോതി യൂഥപതി. നില്ലച്ഛേസീതി പുരിസഭാവസ്സ ലക്ഖണഭൂതാനി ബീജകാനി നില്ലച്ഛേസി നീഹരി. തസ്സേതം കമ്മഫലന്തി തസ്സ മയ്ഹം ഏതം അതീതേ കതസ്സ കമ്മസ്സ ഫലം. യഥാപി ഗന്ത്വാന പരദാരന്തി യഥാ തം പരദാരം അതിക്കമിത്വാ.

തതോതി മക്കടയോനിതോ. സിന്ധവാരഞ്ഞേതി സിന്ധവരട്ഠേ അരഞ്ഞട്ഠാനേ. ഏളകിയാതി അജിയാ.

ദാരകേ പരിവഹിത്വാതി പിട്ഠിം ആരുയ്ഹ കുമാരകേ വഹിത്വാ. കിമിനാവട്ടോതി അഭിജാതട്ഠാനേ കിമിപരിഗതോവ ഹുത്വാ അട്ടോ അട്ടിതോ. അകല്ലോതി ഗിലാനോ, അഹോസീതി വചനസേസോ.

ഗോവാണിജകസ്സാതി ഗാവിയോ വിക്കിണിത്വാ ജീവകസ്സ. ലാഖാതമ്ബോതി ലാഖാരസരത്തേഹി വിയ തമ്ബേഹി ലോമേഹി സമന്നാഗതോ.

വോഢൂനാതി വഹിത്വാ. നങ്ഗലന്തി സീരം, സകടഞ്ച ധാരയാമീതി അത്ഥോ. അന്ധോവട്ടോതി കാണോവ ഹുത്വാ അട്ടോ പീളിതോ.

വീഥിയാതി നഗരവീഥിയം. ദാസിയാ ഘരേ ജാതോതി ഘരദാസിയാ കുച്ഛിമ്ഹി ജാതോ. ‘‘വണ്ണദാസിയാ’’തിപി വദന്തി. നേവ മഹിലാ ന പുരിസോതി ഇത്ഥീപി പുരിസോപി ന ഹോമി, ജാതിനപുംസകോതി അത്ഥോ.

തിംസതിവസ്സമ്ഹി മതോതി നപുംസകോ ഹുത്വാ തിംസവസ്സകാലേ മതോ. സാകടികകുലമ്ഹീതി സൂതകകുലേ. ധനികപുരിസപാതബഹുലമ്ഹീതി ഇണായികാനം പുരിസാനം അധിപതനബഹുലേ ബഹൂഹി ഇണായികേഹി അഭിഭവിതബ്ബേ.

ഉസ്സന്നായാതി ഉപചിതായ. വിപുലായാതി മഹതിയാ. വഡ്ഢിയാതി ഇണവഡ്ഢിയാ. ഓകഡ്ഢതീതി അവകഡ്ഢതി. കുലഘരസ്മാതി മമ ജാതകുലഗേഹതോ.

ഓരുന്ധതസ്സ പുത്തോതി അസ്സ സത്ഥവാഹസ്സ പുത്തോ, മയി പടിബദ്ധചിത്തോ നാമേന ഗിരിദാസോ നാമ അവരുന്ധതി അത്തനോ പരിഗ്ഗഹഭാവേന ഗേഹേ കരോതി.

അനുരത്താ ഭത്താരന്തി ഭത്താരം അനുവത്തികാ. തസ്സാഹം വിദ്ദേസനമകാസിന്തി തസ്സ ഭത്തുനോ തം ഭരിയം സപത്തിം വിദ്ദേസനകമ്മം അകാസിം. യഥാ തം സോ കുജ്ഝതി, ഏവം പടിപജ്ജിം.

യം മം അപകീരിതൂന ഗച്ഛന്തീതി യം ദാസീ വിയ സക്കച്ചം ഉപട്ഠഹന്തിം മം തത്ഥ തത്ഥ പതിനോ അപകിരിത്വാ ഛഡ്ഡേത്വാ അനപേക്ഖാ അപഗച്ഛന്തി. ഏതം തസ്സാ മയ്ഹം തദാ കതസ്സ പരദാരികകമ്മസ്സ സപത്തിം വിദ്ദേസനകമ്മസ്സ ച നിസ്സന്ദഫലം. തസ്സപി അന്തോ കതോ മയാതി തസ്സപി തഥാ അനുനയപാപകകമ്മസ്സ ദാരുണസ്സ പരിയന്തോ ഇദാനി മയാ അഗ്ഗമഗ്ഗം അധിഗച്ഛന്തിയാ കതോ, ഇതോ പരം കിഞ്ചി ദുക്ഖം നത്ഥീതി. യം പനേത്ഥ അന്തരന്തരാ ന വിഭത്തം, തം വുത്തനയത്താ ഉത്താനത്ഥമേവ.

ഇസിദാസീഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചത്താലീസനിപാതവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.