൧൪. പോസാലസുത്തവണ്ണനാ

൧൧൧൯-൨൦. യോ അതീതന്തി പോസാലസുത്തം. തത്ഥ യോ അതീതം ആദിസതീതി യോ ഭഗവാ അത്തനോ ച പരേസഞ്ച ‘‘ഏകമ്പി ജാതി’’ന്തിആദിഭേദം അതീതം ആദിസതി. വിഭൂതരൂപസഞ്ഞിസ്സാതി സമതിക്കന്തരൂപസഞ്ഞിസ്സ. സബ്ബകായപ്പഹായിനോതി തദങ്ഗവിക്ഖമ്ഭനവസേന സബ്ബരൂപകായപ്പഹായിനോ, പഹീനരൂപഭവപടിസന്ധികസ്സാതി അധിപ്പായോ. നത്ഥി കിഞ്ചീതി പസ്സതോതി വിഞ്ഞാണാഭാവവിപസ്സനേന ‘‘നത്ഥി കിഞ്ചീ’’തി പസ്സതോ, ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനലാഭിനോതി വുത്തം ഹോതി. ഞാണം സക്കാനുപുച്ഛാമീതി സക്കാതി ഭഗവന്തം ആലപന്തോ ആഹ. തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ഞാണം പുച്ഛാമി, കീദിസം പുച്ഛിതബ്ബന്തി. കഥം നേയ്യോതി കഥം സോ നേതബ്ബോ, കഥമസ്സ ഉത്തരിഞാണം ഉപ്പാദേതബ്ബന്തി.

൧൧൨൧. അഥസ്സ ഭഗവാ താദിസേ പുഗ്ഗലേ അത്തനോ അപ്പടിഹതഞാണതം പകാസേത്വാ തം ഞാണം ബ്യാകാതും ഗാഥാദ്വയമാഹ. തത്ഥ വിഞ്ഞാണട്ഠിതിയോ സബ്ബാ, അഭിജാനം തഥാഗതോതി അഭിസങ്ഖാരവസേന ചതസ്സോ പടിസന്ധിവസേന സത്താതി ഏവം സബ്ബാ വിഞ്ഞാണട്ഠിതിയോ അഭിജാനന്തോ തഥാഗതോ. തിട്ഠന്തമേനം ജാനാതീതി കമ്മാഭിസങ്ഖാരവസേന തിട്ഠന്തം ഏതം പുഗ്ഗലം ജാനാതി ‘‘ആയതിം അയം ഏവംഗതികോ ഭവിസ്സതീ’’തി. വിമുത്തന്തി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനാദീസു അധിമുത്തം. തപ്പരായണന്തി തമ്മയം.

൧൧൨൨. ആകിഞ്ചഞ്ഞസമ്ഭവം ഞത്വാതി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനജനകം കമ്മാഭിസങ്ഖാരം ഞത്വാ ‘‘കിന്തി പലിബോധോ അയ’’ന്തി. നന്ദീ സംയോജനം ഇതീതി യാ ച തത്ഥ അരൂപരാഗസങ്ഖാതാ നന്ദീ, തഞ്ച സംയോജനം ഇതി ഞത്വാ. തതോ തത്ഥ വിപസ്സതീതി തതോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിതോ വുട്ഠഹിത്വാ തം സമാപത്തിം അനിച്ചാദിവസേന വിപസ്സതി. ഏതം ഞാണം തഥം തസ്സാതി ഏതം തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ഏവം വിപസ്സതോ അനുക്കമേനേവ ഉപ്പന്നം അരഹത്തഞാണം അവിപരീതം. വുസീമതോതി വുസിതവന്തസ്സ. സേസം സബ്ബത്ഥ പാകടമേവ.

ഏവം ഭഗവാ ഇമമ്പി സുത്തം അരഹത്തനികൂടേനേവ ദേസേസി. ദേസനാപരിയോസാനേ ച പുബ്ബസദിസോ ഏവ ധമ്മാഭിസമയോ അഹോസീതി.

പരമത്ഥജോതികായ ഖുദ്ദക-അട്ഠകഥായ

സുത്തനിപാത-അട്ഠകഥായ പോസാലസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.