൪. നന്ദാപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ

കാളീ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസീതി ഇദം സത്ഥരി ജേതവനേ വിഹരന്തേ നന്ദം നാമ പേതിം ആരബ്ഭ വുത്തം. സാവത്ഥിയാ കിര അവിദൂരേ അഞ്ഞതരസ്മിം ഗാമകേ നന്ദിസേനോ നാമ ഉപാസകോ അഹോസി സദ്ധോ പസന്നോ. ഭരിയാ പനസ്സ നന്ദാ നാമ അസ്സദ്ധാ അപ്പസന്നാ മച്ഛരിനീ ചണ്ഡീ ഫരുസവചനാ സാമികേ അഗാരവാ അഗ്ഗതിസ്സാ സസ്സും ചോരിവാദേന അക്കോസതി പരിഭാസതി. സാ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ പേതയോനിയം നിബ്ബത്തിത്വാ തസ്സേവ ഗാമസ്സ അവിദൂരേ വിചരന്തീ ഏകദിവസം നന്ദിസേനസ്സ ഉപാസകസ്സ ഗാമതോ നിക്ഖമന്തസ്സ അവിദൂരേ അത്താനം ദസ്സേസി. സോ തം ദിസ്വാ –

൧൬൮. ‘‘കാളീ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസി, ഫരുസാ ഭീരുദസ്സനാ;

പിങ്ഗലാസി കളാരാസി, ന തം മഞ്ഞാമി മാനുസി’’ന്തി. –

ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി. തത്ഥ കാളീതി കാളവണ്ണാ, ഝാമങ്ഗാരസദിസോ ഹിസ്സാ വണ്ണോ അഹോസി. ഫരുസാതി ഖരഗത്താ. ഭീരുദസ്സനാതി ഭയാനകദസ്സനാ സപ്പടിഭയാകാരാ. ‘‘ഭാരുദസ്സനാ’’തി വാ പാഠോ, ഭാരിയദസ്സനാ, ദുബ്ബണ്ണതാദിനാ ദുദ്ദസികാതി അത്ഥോ. പിങ്ഗലാതി പിങ്ഗലലോചനാ. കളാരാതി കളാരദന്താ. ന തം മഞ്ഞാമി മാനുസിന്തി അഹം തം മാനുസിന്തി ന മഞ്ഞാമി, പേതിമേവ ച തം മഞ്ഞാമീതി അധിപ്പായോ. തം സുത്വാ പേതീ അത്താനം പകാസേന്തീ –

൧൬൯. ‘‘അഹം നന്ദാ നന്ദിസേന, ഭരിയാ തേ പുരേ അഹും;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’’തി. –

ഗാഥമാഹ. തത്ഥ അഹം നന്ദാ നന്ദിസേനാതി സാമി നന്ദിസേന അഹം നന്ദാ നാമ. ഭരിയാ തേ പുരേ അഹുന്തി പുരിമജാതിയം തുയ്ഹം ഭരിയാ അഹോസിം. ഇതോ പരം –

൧൭൦. ‘‘കിം നു കായേന വാചായ, മനസാ ദുക്കടം കതം;

കിസ്സ കമ്മവിപാകേന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’’തി. –

തസ്സ ഉപാസകസ്സ പുച്ഛാ. അഥസ്സ സാ –

൧൭൧. ‘‘ചണ്ഡീ ച ഫരുസാ ചാസിം, തയി ചാപി അഗാരവാ;

താഹം ദുരുത്തം വത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’’തി. –

വിസ്സജ്ജേസി. പുന സോ –

൧൭൨. ‘‘ഹന്ദുത്തരീയം ദദാമി തേ, ഇമം ദുസ്സം നിവാസയ;

ഇമം ദുസ്സം നിവാസേത്വാ, ഏഹി നേസ്സാമി തം ഘരം.

൧൭൩. ‘‘വത്ഥഞ്ച അന്നപാനഞ്ച, ലച്ഛസി ത്വം ഘരം ഗതാ;

പുത്തേ ച തേ പസ്സിസ്സസി, സുണിസായോ ച ദക്ഖസീ’’തി. – അഥസ്സ സാ –

൧൭൪. ‘‘ഹത്ഥേന ഹത്ഥേ തേ ദിന്നം, ന മയ്ഹം ഉപകപ്പതി;

ഭിക്ഖൂ ച സീലസമ്പന്നേ, വീതരാഗേ ബഹുസ്സുതേ.

൧൭൫. ‘‘തപ്പേഹി അന്നപാനേന, മമ ദക്ഖിണമാദിസ;

തദാഹം സുഖിതാ ഹേസ്സം, സബ്ബകാമസമിദ്ധിനീ’’തി. –

ദ്വേ ഗാഥാ അഭാസി. തതോ –

൧൭൬. ‘‘സാധൂതി സോ പടിസ്സുത്വാ, ദാനം വിപുലമാകിരി;

അന്നം പാനം ഖാദനീയം, വത്ഥസേനാസനാനി ച;

ഛത്തം ഗന്ധഞ്ച മാലഞ്ച, വിവിധാ ച ഉപാഹനാ.

൧൭൭. ‘‘ഭിക്ഖൂ ച സീലസമ്പന്നേ, വീതരാഗേ ബഹുസ്സുതേ;

തപ്പേത്വാ അന്നപാനേന, തസ്സാ ദക്ഖിണമാദിസീ.

൧൭൮. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, വിപാകോ ഉദപജ്ജഥ;

ഭോജനച്ഛാദനപാനീയം, ദക്ഖിണായ ഇദം ഫലം.

൧൭൯. ‘‘തതോ സുദ്ധാ സുചിവസനാ, കാസികുത്തമധാരിനീ;

വിചിത്തവത്ഥാഭരണാ, സാമികം ഉപസങ്കമീ’’തി. –

ചതസ്സോ ഗാഥാ സങ്ഗീതികാരേഹി വുത്താ. തതോ പരം –

൧൮൦. ‘‘അഭിക്കന്തേന വണ്ണേന, യാ ത്വം തിട്ഠസി ദേവതേ;

ഓഭാസേന്തീ ദിസാ സബ്ബാ, ഓസധീ വിയ താരകാ.

൧൮൧. ‘‘കേന തേതാദിസോ വണ്ണോ, കേന തേ ഇധ മിജ്ഝതി;

ഉപ്പജ്ജന്തി ച തേ ഭോഗാ, യേ കേചി മനസോ പിയാ.

൧൮൨. ‘‘പുച്ഛാമി തം ദേവി മഹാനുഭാവേ, മനുസ്സഭൂതാ കിമകാസി പുഞ്ഞം;

കേനാസി ഏവം ജലിതാനുഭാവാ, വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.

൧൮൩. ‘‘അഹം നന്ദാ നന്ദിസേന, ഭരിയാ തേ പുരേ അഹും;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.

൧൮൪. ‘‘തവ ദിന്നേന ദാനേന, മോദാമി അകുതോഭയാ;

ചിരം ജീവ ഗഹപതി, സഹ സബ്ബേഹി ഞാതിഭി;

അസോകം വിരജം ഖേമം, ആവാസം വസവത്തിനം.

൧൮൫. ‘‘ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, ദാനം ദത്വാ ഗഹപതി;

വിനേയ്യ മച്ഛേരമലം സമൂലം, അനിന്ദിതോ സഗ്ഗമുപേഹി ഠാന’’ന്തി. –

ഉപാസകസ്സ ച പേതിയാ ച വചനപടിവചനഗാഥാ.

൧൭൬. തത്ഥ ദാനം വിപുലമാകിരീതി ഉക്ഖിണേയ്യഖേത്തേ ദേയ്യധമ്മബീജം വിപ്പകിരന്തോ വിയ മഹാദാനം പവത്തേസി. സേസം അനന്തരവത്ഥുസദിസമേവ.

ഏവം സാ അത്തനോ ദിബ്ബസമ്പത്തിം തസ്സാ ച കാരണം നന്ദിസേനസ്സ വിഭാവേത്വാ അത്തനോ വസനട്ഠാനമേവ ഗതാ. ഉപാസകോ തം പവത്തിം ഭിക്ഖൂനം ആരോചേസി, ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ആരോചേസും. ഭഗവാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേസി. സാ ദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ അഹോസീതി.

നന്ദാപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.