൮. മാനപരിഞ്ഞാസുത്തവണ്ണനാ

൮. അട്ഠമേ അപുബ്ബം നത്ഥി, കേവലം മാനവസേന ദേസനാ പവത്താ. ഗാഥാസു പന മാനുപേതാ അയം പജാതി കമ്മകിലേസേഹി പജായതീതി പജാതി ലദ്ധനാമാ ഇമേ സത്താ മഞ്ഞനലക്ഖണേന മാനേന ഉപേതാ ഉപഗതാ. മാനഗന്ഥാ ഭവേ രതാതി കിമികീടപടങ്ഗാദിഅത്തഭാവേപി മാനേന ഗന്ഥിതാ മാനസംയോജനേന സംയുത്താ. തതോ ഏവ ദീഘരത്തം പരിഭാവിതാഹംകാരവസേന ‘‘ഏതം മമാ’’തി സങ്ഖാരേസു അജ്ഝോസാനബഹുലത്താ തത്ഥ നിച്ചസുഖഅത്താദിവിപല്ലാസവസേന ച കാമാദിഭവേ രതാ. മാനം അപരിജാനന്താതി മാനം തീഹി പരിഞ്ഞാഹി ന പരിജാനന്താ. അരഹത്തമഗ്ഗഞാണേന വാ അനതിക്കമന്താ, ‘‘മാനം അപരിഞ്ഞായാ’’തി കേചി പഠന്തി. ആഗന്താരോ പുനബ്ഭവന്തി പുന ആയാതിം ഉപപത്തിഭവം. പുനപ്പുനം ഭവനതോ വാ പുനബ്ഭവസങ്ഖാതം സംസാരം അപരാപരം പരിവത്തനവസേന ഗന്താരോ ഉപഗന്താരോ ഹോന്തി, ഭവതോ ന പരിമുച്ചന്തീതി അത്ഥോ. യേ ച മാനം പഹന്ത്വാന, വിമുത്താ മാനസങ്ഖയേതി യേ പന അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബസോ മാനം പജഹിത്വാ മാനസ്സ അച്ചന്തസങ്ഖയഭൂതേ അരഹത്തഫലേ നിബ്ബാനേ വാ തദേകട്ഠസബ്ബകിലേസവിമുത്തിയാ വിമുത്താ സുട്ഠു മുത്താ. തേ മാനഗന്ഥാഭിഭുനോ, സബ്ബദുക്ഖമുപച്ചഗുന്തി തേ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനാ അരഹന്തോ സബ്ബസോ മാനഗന്ഥം മാനസംയോജനം സമുച്ഛേദപ്പഹാനേന അഭിഭവിത്വാ ഠിതാ, അനവസേസം വട്ടദുക്ഖം അതിക്കമിംസൂതി അത്ഥോ. ഏവമേതസ്മിം സത്തമസുത്തേ ച അരഹത്തം കഥിതന്തി.

അട്ഠമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.