൩. പുഗ്ഗലധമ്മവാരോ

(൧) ഉപ്പാദനിരോധകാലസമ്ഭേദവാരോ

൧൦൫. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി? ആമന്താ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതീതി? ആമന്താ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി നിരുജ്ഝതീതി? നത്ഥി.

(൨) ഉപ്പാദുപ്പന്നവാരോ

൧൦൬. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പന്നന്തി? ആമന്താ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ഉപ്പന്നം തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി?

ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ഉപ്പന്നം, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി. ഉപ്പാദക്ഖണേ ചിത്തം ഉപ്പന്നഞ്ചേവ ഉപ്പജ്ജതി ച.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നന്തി?

ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നം. അതീതാനാഗതം ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജതി ന ച ഉപ്പന്നം.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നം തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ.

(൩) നിരോധുപ്പന്നവാരോ

൧൦൭. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പന്നന്തി? ആമന്താ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ഉപ്പന്നം തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝതീതി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ ചിത്തം ഉപ്പന്നം, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝതി. ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ഉപ്പന്നഞ്ചേവ നിരുജ്ഝതി ച.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നന്തി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നം. അതീതാനാഗതം ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝതി ന ച ഉപ്പന്നം.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന ഉപ്പന്നം തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതീതി? ആമന്താ.

(൪) ഉപ്പാദവാരോ

൧൦൮. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിത്ഥാതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥാതി?

അതീതം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ. ഭങ്ഗക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജതി ന ച ഉപ്പജ്ജിത്ഥ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതീതി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി. ഭങ്ഗക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജിത്ഥ ന ച ഉപ്പജ്ജതി.

൧൦൯. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി?

അനാഗതം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. ഭങ്ഗക്ഖണേ അതീതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജതി ന ച ഉപ്പജ്ജിസ്സതി.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതീതി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി. ഭങ്ഗക്ഖണേ അതീതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജിസ്സതി ന ച ഉപ്പജ്ജതി.

൧൧൦. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജിത്ഥാതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി?

അനാഗതം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. പച്ചുപ്പന്നം ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജിത്ഥ ന ച ഉപ്പജ്ജിസ്സതി.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥാതി?

അതീതം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജിത്ഥ. പച്ചുപ്പന്നം ചിത്തം ന ചേവ ഉപ്പജ്ജിസ്സതി ന ച ഉപ്പജ്ജിത്ഥ.

(൫) നിരോധവാരോ

൧൧൧. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝിത്ഥാതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം നിരുജ്ഝിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝതീതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥാതി?

അതീതം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ. ഉപ്പാദക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝതി ന ച നിരുജ്ഝിത്ഥ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതീതി?

ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി. ഉപ്പാദക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝിത്ഥ ന ച നിരുജ്ഝതി.

൧൧൨. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതീതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝതീതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതീതി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി. അതീതം ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝതി ന ച നിരുജ്ഝിസ്സതി.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതീതി?

ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝതി. അതീതം ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ച നിരുജ്ഝതി.

൧൧൩. (ക) യസ്സ യം ചിത്തം നിരുജ്ഝിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതീതി? നോ.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം നിരുജ്ഝിത്ഥാതി? നോ.

(ക) യസ്സ യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതീതി?

ഉപ്പാദക്ഖണേ അനാഗതഞ്ച ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി. ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝിത്ഥ ന ച നിരുജ്ഝിസ്സതി.

(ഖ) യസ്സ വാ പന യം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥാതി?

അതീതം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിസ്സതി, നോ ച തസ്സ തം ചിത്തം ന നിരുജ്ഝിത്ഥ. ഭങ്ഗക്ഖണേ ചിത്തം ന ചേവ നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ച നിരുജ്ഝിത്ഥ.

(യസ്സ ചിത്തകേ സകഭാവേന നിദ്ദിട്ഠേ, യം ചിത്തകേ ച യസ്സ യം ചിത്തകേ ച ഏകത്തേന നിദ്ദിട്ഠേ.)

൨. സുത്തന്തചിത്തമിസ്സകവിസേസോ

൧൧൪. യസ്സ സരാഗം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ സരാഗം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി?

സരാഗപച്ഛിമചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ തേസം സരാഗം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി, നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. ഇതരേസം സരാഗചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ തേസം…പേ….

൩. അഭിധമ്മചിത്തമിസ്സകവിസേസോ

൧൧൫. യസ്സ കുസലം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി തസ്സ കുസലം ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി?

പച്ഛിമകുസലചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ തേസം കുസലം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി, നിരുജ്ഝിസ്സതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. ഇതരേസം കുസലചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ തേസം…പേ….

യസ്സ വാ പന…പേ…? ആമന്താ …പേ….

൧൧൬. യസ്സ അകുസലം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി…പേ…. യസ്സ അബ്യാകതം ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി…പേ….

(മൂലയമകം ചിത്തയമകം ധമ്മയമകന്തി തീണി യമകാനി യാവ സരണഅരണാ ഗച്ഛന്തി.)

ചിത്തയമകം നിട്ഠിതം.