൩. ചിത്തിദ്ധിപാദോ

൪൩൮. കഥഞ്ച ഭിക്ഖു ചിത്തസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി? ചിത്തം ചേ ഭിക്ഖു അധിപതിം കരിത്വാ ലഭതി സമാധിം ലഭതി ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതം – അയം വുച്ചതി ‘‘ചിത്തസമാധി’’. സോ അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി, ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ…പേ… അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപ്പാദായ…പേ… ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘പധാനസങ്ഖാരാ’’. ഇതി അയഞ്ച ചിത്തസമാധി, ഇമേ ച പധാനസങ്ഖാരാ; തദേകജ്ഝം അഭിസഞ്ഞൂഹിത്വാ അഭിസങ്ഖിപിത്വാ ചിത്തസമാധിപധാനസങ്ഖാരോത്വേവ സങ്ഖ്യം ഗച്ഛതി.

൪൩൯. തത്ഥ കതമം ചിത്തം? യം ചിത്തം മനോ മാനസം…പേ… തജ്ജാമനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇദം വുച്ചതി ‘‘ചിത്തം’’.

തത്ഥ കതമോ സമാധി? യാ ചിത്തസ്സ ഠിതി സണ്ഠിതി…പേ… സമ്മാസമാധി – അയം വുച്ചതി ‘‘സമാധി’’.

തത്ഥ കതമോ പധാനസങ്ഖാരോ? യോ ചേതസികോ വീരിയാരമ്ഭോ…പേ… സമ്മാവായാമോ – അയം വുച്ചതി ‘‘പധാനസങ്ഖാരോ’’. ഇതി ഇമിനാ ച ചിത്തേന, ഇമിനാ ച സമാധിനാ, ഇമിനാ ച പധാനസങ്ഖാരേന ഉപേതോ ഹോതി…പേ… സമന്നാഗതോ. തേന വുച്ചതി ‘‘ചിത്തസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതോ’’തി.

൪൪൦. ഇദ്ധീതി. യാ തേസം ധമ്മാനം ഇദ്ധി സമിദ്ധി ഇജ്ഝനാ സമിജ്ഝനാ ലാഭോ പടിലാഭോ പത്തി സമ്പത്തി ഫുസനാ സച്ഛികിരിയാ ഉപസമ്പദാ.

ഇദ്ധിപാദോതി. തഥാഭൂതസ്സ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ.

ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതീതി. തേ ധമ്മേ ആസേവതി ഭാവേതി ബഹുലീകരോതി. തേന വുച്ചതി ‘‘ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതീ’’തി.