൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയോ

൩൬. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഹേതൂ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – അനിയതാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

ആരമ്മണപച്ചയോ

൩൭. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരിയാ മിച്ഛത്തനിയതേ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ കിലേസേ ജാനന്തി. മിച്ഛത്തനിയതേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ…പേ… വിപസ്സന്തി. ചേതോപരിയഞാണേന മിച്ഛത്തനിയതചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനന്തി. മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖന്തി. ചേതോപരിയഞാണേന സമ്മത്തനിയതചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനന്തി. സമ്മത്തനിയതാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

൩൮. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം ദത്വാ സീലം സമാദിയിത്വാ ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി പച്ചവേക്ഖതി, ഝാനാ വുട്ഠഹിത്വാ ഝാനം പച്ചവേക്ഖതി, അരിയാ ഫലം പച്ചവേക്ഖന്തി, നിബ്ബാനം പച്ചവേക്ഖന്തി, നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, ഫലസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അരിയാ അനിയതേ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിക്ഖമ്ഭിതേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി. പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ കിലേസേ ജാനന്തി. ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും… അനിയതേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി, തം ആരബ്ഭ അനിയതോ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, ചേതോപരിയഞാണേന അനിയതചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി, ആകാസാനഞ്ചായതനം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസ്സ…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അനിയതാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം മാതുഘാതികമ്മസ്സ… പിതുഘാതികമ്മസ്സ… അരഹന്തഘാതികമ്മസ്സ… രുഹിരുപ്പാദകമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. യം വത്ഥും പരാമസന്തസ്സ മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, തം വത്ഥു മിച്ഛത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – നിബ്ബാനം മഗ്ഗസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അധിപതിപച്ചയോ

൩൯. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – മിച്ഛത്തനിയതാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – മിച്ഛത്തനിയതാധിപതി ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – മിച്ഛത്തനിയതാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൪൦. സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – സമ്മത്തനിയതാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി. സഹജാതാധിപതി – സമ്മത്തനിയതാധിപതി ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – സമ്മത്തനിയതാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൪൧. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം ദത്വാ സീലം സമാദിയിത്വാ ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, ഝാനാ…പേ… അരിയാ ഫലം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, നിബ്ബാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, ഫലസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും…പേ… അനിയതേ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ അനിയതോ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. സഹജാതാധിപതി – അനിയതാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – നിബ്ബാനം മഗ്ഗസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനന്തരപച്ചയോ

൪൨. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ വുട്ഠാനസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – മഗ്ഗോ ഫലസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ അനിയതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം അനിയതാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ… അനുലോമം വോദാനസ്സ… ഫലം ഫലസ്സ… അനുലോമം ഫലസമാപത്തിയാ… നിരോധാ വുട്ഠഹന്തസ്സ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

൪൩. അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – അനിയതം ദോമനസ്സം മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ദോമനസ്സസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. അനിയതമിച്ഛാദിട്ഠി നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – ഗോത്രഭു മഗ്ഗസ്സ… വോദാനം മഗ്ഗസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

സമനന്തരപച്ചയാദി

൪൪. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ (അനന്തരസദിസം)… സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ (പടിച്ചവാരസദിസം, നവ പഞ്ഹാ)… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ (പടിച്ചവാരസദിസം, തിസ്സോ പഞ്ഹാ)… നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (കുസലത്തികസദിസാ, തേരസ പഞ്ഹാ).

ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

൪൫. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. പകതൂപനിസ്സയോ – മാതുഘാതികമ്മം മാതുഘാതികമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. മാതുഘാതികമ്മം…പേ… പിതുഘാതികമ്മം…പേ… അരഹന്തഘാതികമ്മം…പേ… രുഹിരുപ്പാദകമ്മം…പേ… സങ്ഘഭേദകമ്മം…പേ… നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (ചക്കം കാതബ്ബം). നിയതമിച്ഛാദിട്ഠി നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. നിയതമിച്ഛാദിട്ഠി മാതുഘാതികമ്മസ്സ…പേ… സങ്ഘഭേദകമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – മാതരം ജീവിതാ വോരോപേത്വാ തസ്സ പടിഘാതത്ഥായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതി, ഉപോസഥകമ്മം കരോതി. പിതരം ജീവിതാ വോരോപേത്വാ…പേ… അരഹന്തം ജീവിതാ വോരോപേത്വാ…പേ… ദുട്ഠേന ചിത്തേന തഥാഗതസ്സ ലോഹിതം ഉപ്പാദേത്വാ…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദിത്വാ തസ്സ പടിഘാതത്ഥായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതി, ഉപോസഥകമ്മം കരോതി. (൨)

൪൬. സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. പകതൂപനിസ്സയോ – പഠമോ മഗ്ഗോ ദുതിയസ്സ മഗ്ഗസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… തതിയോ മഗ്ഗോ ചതുത്ഥസ്സ മഗ്ഗസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – അരിയാ മഗ്ഗം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം സമാപത്തിം ഉപ്പാദേന്തി, ഉപ്പന്നം സമാപജ്ജന്തി, സങ്ഖാരേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി. മഗ്ഗോ അരിയാനം അത്ഥപ്പടിസമ്ഭിദായ…പേ… ഠാനാഠാനകോസല്ലസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. മഗ്ഗോ ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

൪൭. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – അനിയതം സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതി, ഉപോസഥകമ്മം…പേ… ഝാനം ഉപ്പാദേതി, വിപസ്സനം… അഭിഞ്ഞം… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, മാനം ജപ്പേതി, ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി. അനിയതം സീലം… സുതം… ചാഗം… പഞ്ഞം… രാഗം…പേ… പത്ഥനം… കായികം സുഖം… കായികം ദുക്ഖം… ഉതും… ഭോജനം… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… നിഗമഘാതം കരോതി. അനിയതാ സദ്ധാ…പേ… പഞ്ഞാ, രാഗോ…പേ… സേനാസനം അനിയതായ സദ്ധായ…പേ… കായികസ്സ സുഖസ്സ, കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. പഠമസ്സ ഝാനസ്സ പരികമ്മം തസ്സേവ…പേ… നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ പരികമ്മം തസ്സേവ…പേ… പഠമം ഝാനം ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ…പേ… പാണാതിപാതോ പാണാതിപാതസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (ചക്കം കാതബ്ബം). (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – അനിയതം രാഗം ഉപനിസ്സായ മാതരം ജീവിതാ വോരോപേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. അനിയതം ദോസം…പേ… പത്ഥനം… കായികം സുഖം…പേ… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ മാതരം ജീവിതാ വോരോപേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. അനിയതോ രാഗോ…പേ… സേനാസനം മാതുഘാതികമ്മസ്സ… പിതുഘാതികമ്മസ്സ… അരഹന്തഘാതികമ്മസ്സ… രുഹിരുപ്പാദകമ്മസ്സ… സങ്ഘഭേദകമ്മസ്സ… നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – പഠമസ്സ മഗ്ഗസ്സ പരികമ്മം പഠമസ്സ മഗ്ഗസ്സ…പേ… ചതുത്ഥസ്സ മഗ്ഗസ്സ പരികമ്മം ചതുത്ഥസ്സ മഗ്ഗസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പുരേജാതപച്ചയോ

൪൮. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… വിപസ്സതി, അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ അനിയതോ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥുപുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ… വത്ഥു അനിയതാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം മാതുഘാതികമ്മസ്സ… പിതുഘാതികമ്മസ്സ… അരഹന്തഘാതികമ്മസ്സ… രുഹിരുപ്പാദകമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു മിച്ഛത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു സമ്മത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പച്ഛാജാതപച്ചയോ

൪൯. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ സമ്മത്തനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ അനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ആസേവനപച്ചയോ

൫൦. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ അനിയതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം അനിയതാനം ഖന്ധാനം ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ… അനുലോമം വോദാനസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ – അനിയതം ദോമനസ്സം മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ദോമനസ്സസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. അനിയതമിച്ഛാദിട്ഠി നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ – ഗോത്രഭു മഗ്ഗസ്സ… വോദാനം മഗ്ഗസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

കമ്മപച്ചയോ

൫൧. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ചേതനാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൫൨. സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സമ്മത്തനിയതാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – സമ്മത്തനിയതാ ചേതനാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – സമ്മത്തനിയതാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സമ്മത്തനിയതാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – അനിയതാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – അനിയതാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകപച്ചയോ

൫൩. അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ അനിയതോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ…പേ….

ആഹാരപച്ചയാദി

൫൪. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ… ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ.

വിപ്പയുത്തപച്ചയോ

൫൫. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – സമ്മത്തനിയതാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – സമ്മത്തനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – അനിയതാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥു ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ… വത്ഥു അനിയതാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – അനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു മിച്ഛത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു സമ്മത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അത്ഥിപച്ചയോ

൫൬. മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

മിച്ഛത്തനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ച അനിയതസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – മിച്ഛത്തനിയതോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ…പേ…. (൩)

സമ്മത്തനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… (തിസ്സോ പഞ്ഹാ).

അനിയതോ ധമ്മോ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതോ – അനിയതോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥു ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. ഏകം മഹാഭൂതം…പേ… അസഞ്ഞസത്താനം ഏകം മഹാഭൂതം…പേ…. പുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ… വത്ഥു അനിയതാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – അനിയതാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അനിയതോ ധമ്മോ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം മാതുഘാതികമ്മസ്സ…പേ… രുഹിരുപ്പാദകമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. വത്ഥു മിച്ഛത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

അനിയതോ ധമ്മോ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു സമ്മത്തനിയതാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൫൭. മിച്ഛത്തനിയതോ ച അനിയതോ ച ധമ്മാ മിച്ഛത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതോ – മിച്ഛത്തനിയതോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ച…പേ…. (൧)

മിച്ഛത്തനിയതോ ച അനിയതോ ച ധമ്മാ അനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – മിച്ഛത്തനിയതാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

സമ്മത്തനിയതോ ച അനിയതോ ച ധമ്മാ സമ്മത്തനിയതസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… (ദ്വേ പഞ്ഹാ മിച്ഛത്തനിയതസദിസാ).