൧൪. ചുദ്ദസമവഗ്ഗോ

(൧൩൭) ൨. സളായതനുപ്പത്തികഥാ

൬൯൧. സളായതനം അപുബ്ബം അചരിമം മാതുകുച്ഛിസ്മിം സണ്ഠാതീതി? ആമന്താ. സബ്ബങ്ഗപച്ചങ്ഗീ അഹീനിന്ദ്രിയോ മാതുകുച്ഛിസ്മിം ഓക്കമതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ഉപപത്തേസിയേന ചിത്തേന ചക്ഖായതനം സണ്ഠാതീതി? ആമന്താ. ഉപപത്തേസിയേന ചിത്തേന ഹത്ഥാ സണ്ഠന്തി, പാദാ സണ്ഠന്തി, സീസം സണ്ഠാതി, കണ്ണോ സണ്ഠാതി, നാസികാ സണ്ഠാതി, മുഖം സണ്ഠാതി, ദന്താ സണ്ഠന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ഉപപത്തേസിയേന ചിത്തേന സോതായതനം…പേ… ഘാനായതനം…പേ… ജിവ്ഹായതനം സണ്ഠാതീതി? ആമന്താ. ഉപപത്തേസിയേന ചിത്തേന ഹത്ഥാ സണ്ഠന്തി, പാദാ സണ്ഠന്തി, സീസം സണ്ഠാതി, കണ്ണോ സണ്ഠാതി, നാസികാ സണ്ഠാതി, മുഖം സണ്ഠാതി, ദന്താ സണ്ഠന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൬൯൨. മാതുകുച്ഛിഗതസ്സ പച്ഛാ ചക്ഖായതനം ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. മാതുകുച്ഛിസ്മിം ചക്ഖുപടിലാഭായ കമ്മം കരോതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… മാതുകുച്ഛിഗതസ്സ പച്ഛാ സോതായതനം…പേ… ഘാനായതനം…പേ… ജിവ്ഹായതനം ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. മാതുകുച്ഛിസ്മിം ജിവ്ഹാപടിലാഭായ കമ്മം കരോതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മാതുകുച്ഛിഗതസ്സ പച്ഛാ കേസാ ലോമാ നഖാ ദന്താ അട്ഠീ ഉപ്പജ്ജന്തീതി? ആമന്താ. മാതുകുച്ഛിസ്മിം അട്ഠിപടിലാഭായ കമ്മം കരോതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ന വത്തബ്ബം – ‘‘മാതുകുച്ഛിഗതസ്സ പച്ഛാ കേസാ ലോമാ നഖാ ദന്താ അട്ഠീ ഉപ്പജ്ജന്തീ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘പഠമം കലലം ഹോതി, കലലാ ഹോതി അബ്ബുദം;

അബ്ബുദാ ജായതേ പേസി [പേസീ (സ്യാ. കം. പീ.)], പേസി നിബ്ബത്തതേ [നിബ്ബത്തതീ (സീ. സ്യാ., സം. നി. ൧.൨൩൫), നിബ്ബത്തതി (പീ. ക.)] ഘനോ;

ഘനാ പസാഖാ ജായന്തി, കേസാ ലോമാ നഖാപി ച.

‘‘യഞ്ചസ്സ ഭുഞ്ജതി മാതാ, അന്നം പാനഞ്ച ഭോജനം;

തേന സോ തത്ഥ യാപേതി, മാതുകുച്ഛിഗതോ നരോ’’തി [സം. നി. ൧.൨൩൫].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി മാതുകുച്ഛിഗതസ്സ പച്ഛാ കേസാ ലോമാ നഖാ ദന്താ അട്ഠീ ഉപ്പജ്ജന്തീതി.

സളായതനുപ്പത്തികഥാ നിട്ഠിതാ.