൧൩. തേരസമനയോ

൧൩. അസങ്ഗഹിതേനസമ്പയുത്തവിപ്പയുത്തപദനിദ്ദേസോ

൪൪൮. രൂപക്ഖന്ധേന യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താ? തേ ധമ്മാ തീഹി ഖന്ധേഹി സമ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി സമ്പയുത്താ. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൪൯. ധമ്മായതനേന യേ ധമ്മാ… ധമ്മധാതുയാ യേ ധമ്മാ… ഇത്ഥിന്ദ്രിയേന യേ ധമ്മാ… പുരിസിന്ദ്രിയേന യേ ധമ്മാ… ജീവിതിന്ദ്രിയേന യേ ധമ്മാ… വിഞ്ഞാണപച്ചയാ നാമരൂപേന യേ ധമ്മാ… അസഞ്ഞാഭവേന യേ ധമ്മാ… ഏകവോകാരഭവേന യേ ധമ്മാ… ജാതിയാ യേ ധമ്മാ… ജരായ യേ ധമ്മാ… മരണേന യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ…പേ… തേ ധമ്മാ തീഹി ഖന്ധേഹി സമ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി സമ്പയുത്താ. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൦. അരൂപഭവേന യേ ധമ്മാ… നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞാഭവേന യേ ധമ്മാ… ചതുവോകാരഭവേന യേ ധമ്മാ… ഇദ്ധിപാദേന യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താതി? നത്ഥി? കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൧. കുസലേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അകുസലേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… വിപാകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… വിപാകധമ്മധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സംകിലിട്ഠസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സവിതക്കസവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അവിതക്കവിചാരമത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പീതിസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സുഖസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപേക്ഖാസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആചയഗാമീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപചയഗാമീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സേക്ഖേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസേക്ഖേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഹഗ്ഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപ്പമാണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരിത്താരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഹഗ്ഗതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപ്പമാണാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹീനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പണീതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മിച്ഛത്തനിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സമ്മത്തനിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗാധിപതീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അതീതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനാഗതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അജ്ഝത്താരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ബഹിദ്ധാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതുസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സഹേതുകേഹി ചേവ ന ച ഹേതൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതുസമ്പയുത്തേഹി ചേവ ന ച ഹേതൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ന ഹേതുസഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താതി? നത്ഥി. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൨. രൂപീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ… തേ ധമ്മാ തീഹി ഖന്ധേഹി സമ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി സമ്പയുത്താ. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൩. അരൂപീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ലോകുത്തരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനാസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവവിപ്പയുത്തേഹി ചേവ നോ ച ആസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവവിപ്പയുത്തേഹി അനാസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസംയോജനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അഗന്ഥനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനോഘനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അയോഗനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനീവരണിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപരാമട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസവിപ്പയുത്തേഹി അപരാമട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താതി? നത്ഥി. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൪. അനാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നോ ചിത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തവിപ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ … ചിത്തവിസംസട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസമുട്ഠാനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസഹഭൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്താനുപരിവത്തീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ബാഹിരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപാദാധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താ? തേ ധമ്മാ തീഹി ഖന്ധേഹി സമ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി സമ്പയുത്താ. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൫൫. അനുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപാദാനസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപാദാനസമ്പയുത്തേഹി ചേവ നോ ച ഉപാദാനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപാദാനവിപ്പയുത്തേഹി അനുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസംകിലിട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സംകിലിട്ഠേഹി ചേവ നോ ച കിലേസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസസമ്പയുത്തേഹി ചേവ നോ ച കിലേസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസവിപ്പയുത്തേഹി അസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സവിതക്കേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സപ്പീതികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പീതിസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സുഖസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപേക്ഖാസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ന കാമാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… രൂപാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അരൂപാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപരിയാപന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നിയ്യാനികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ … നിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുത്തരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സരണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ആയതനസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ ധാതുസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതാ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി സമ്പയുത്താതി? നത്ഥി. കതിഹി വിപ്പയുത്താ? ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

രൂപഞ്ച ധമ്മായതനം ധമ്മധാതു, ഇത്ഥിപുമം ജീവിതം നാമരൂപം;

ദ്വേ ഭവാ ജാതിജരാ മച്ചുരൂപം, അനാരമ്മണം നോ ചിത്തം ചിത്തേന വിപ്പയുത്തം.

വിസംസട്ഠം സമുട്ഠാനസഹഭു, അനുപരിവത്തി ബാഹിരം ഉപാദാ;

ദ്വേ വിസയോ ഏസനയോ സുബുദ്ധോതി.

അസങ്ഗഹിതേനസമ്പയുത്തവിപ്പയുത്തപദനിദ്ദേസോ തേരസമോ.