൪. അനന്തരപച്ചയോ

കതമോ അനന്തരപച്ചയോ. അനന്തരേ ഖണേ നിരുദ്ധോ ചിത്ത ചേതസികധമ്മസമൂഹോ അനന്തരപച്ചയോ.

കതമോ ധമ്മോ അനന്തരപച്ചയസ്സ പച്ചയുപ്പന്നോ. പച്ഛിമേ അനന്തരേ ഏവ ഖണേ ഉപ്പന്നോ ചിത്തചേതസികധമ്മസമൂഹോ തസ്സ പച്ചയസ്സ പച്ചയുപ്പന്നോ.

ഏകസ്മിം ഭവേ പടിസന്ധിചിത്തം പഠമഭവങ്ഗചിത്തസ്സ അനന്തര പച്ചയോ, പഠമ ഭവങ്ഗചിത്തം ദുതിയഭവങ്ഗചിത്തസ്സ അനന്തരപച്ചയോതിആദിനാ വത്തബ്ബോ.

യദാ പന ധമ്മയമകേ സുദ്ധാവാസാനം ദുതിയേ അകുസലേ ചിത്തേ വത്തമാനേതി വുത്തനയേന തസ്സ സത്തസ്സ അത്തനോ അഭിനവം അത്തഭാവം ആരബ്ഭ ഏതം മമ ഏസോഹമസ്മി ഏസോ മേ അത്താതി പവത്തം ഭവനികന്തിക തണ്ഹാസഹഗതചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി. തദാ പഠമം ദ്വിക്ഖത്തും ഭവങ്ഗം ചലതി. തതോ മനോദ്വാരാവജ്ജനചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി. തതോ സത്ത ഭവനികന്തികജവനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി. തതോ പരം ഭവങ്ഗവാരോ.

അപി ച സോ സത്തോ തദാ പച്ചുപ്പന്നഭവേ കിഞ്ചി ന ജാനാതി, പുബ്ബഭവേ അത്തനാ അനുഭൂതം ആരമ്മണം അനുസ്സരമാനോ അച്ഛതി. വത്ഥുസ്സ പന അതിദുബ്ബലത്താ തഞ്ച ആരമ്മണം അപരിബ്യത്തമേവ ഹോതി. തം ആരബ്ഭ ഉദ്ധച്ചസഹഗതചിത്തമേവ ബഹുലം പവത്തതി.

യദാ ഗബ്ഭോ ഥോകം വഡ്ഢമാനോ ഹോതി അതിരേകദ്വേമാസം ഗതോ, തദാ ചക്ഖാദീനി ഇന്ദ്രിയാനി പരിപുണ്ണാനി ഹോന്തി. ഏവം സന്തേപി മാതുഗബ്ഭേ ആലോകാദീനം പച്ചയാനം അഭാവതോ ചക്ഖുവിഞ്ഞാണാദീനി ചത്താരി വിഞ്ഞാണാനി നുപ്പജ്ജന്തി, കായവിഞ്ഞാണമനോവിഞ്ഞാണാനി ഏവ ഉപ്പജ്ജന്തി. സോ സത്തോ മാതുയാ ഇരിയാപഥപരിവത്തനാദീസു ബഹൂനി ദുക്ഖദോമനസ്സാനി പച്ചനുഭോതി. വിജായനകാലേ പന ഭുസം ദുക്ഖം നിഗച്ഛതിയേവ. വിജായിത്വാപി യാവ വത്ഥുരൂപാനി മുദൂനി ഹോന്തി, പരിപാകം ന ഗച്ഛന്തി, താവ സോ അതിമന്ദരൂപോ ഉത്താനസേയ്യകോ ഹുത്വാ അച്ഛതി. ന കിഞ്ചി പച്ചുപ്പന്നം ആരമ്മണം സല്ലക്ഖേതി. യേഭുയ്യേന പുരിമ ഭവാനുസാരീ ഏവ തസ്സ വിഞ്ഞാണം ഹോതി. സചേ സോ നിരയ ഭവതോ ആഗതോ ഹോതി, സോ വിരൂപമുഖബഹുലോ ഹോതി. പുരിമാനി നിരയാരമ്മണാനി ആരബ്ഭ ഖണേ ഖണേ വിരൂപമുഖമസ്സ പഞ്ഞായതി. അഥ ദേവലോകതോ ആഗതോ ഹോതി, ദിബ്ബാനി ആരമ്മണാനി ആരബ്ഭ വിപ്പസന്നമുഖബഹുലോ ഹോതി, ഖണേ ഖണേ മിഹിതമുഖമസ്സ പഞ്ഞായതി.

യദാ പന വത്ഥുരൂപാനി തിക്ഖാനി ഹോന്തി, പരിപാകം ഗച്ഛന്തി. വിഞ്ഞാണാനി ചസ്സ സുവിസദാനി പവത്തന്തി. തദാ അമന്ദരൂപോ ഹുത്വാ കീളന്തോ ലീളന്തോ മോദന്തോ പമോദന്തോ അച്ഛതി. പച്ചുപ്പന്നേ ആരമ്മണാനി സല്ലക്ഖേതി. മാതുഭാസം സല്ലക്ഖേതി. ഇധ ലോകാനുസാരീ വിഞ്ഞാണമസ്സ ബഹുലം പവത്തതി. പുരിമജാതിം പമുസ്സതി.

കിം പന സബ്ബോപി സത്തോ ഇമസ്മിം ഠാനേ ഏവ പുരിമം ജാതിം പമുസ്സതീതി ചേ. ന സബ്ബോപി സത്തോ ഇമസ്മിം ഠാനേ ഏവ പമുസ്സതി. കോചി അതിരേകതരം ഗമ്ഭവാസദുക്ഖേന പരിപീളിതോ ഗബ്ഭേ ഏവ പമുസ്സതി. കോചി വിജായനകാലേ, കോചി ഇമസ്മിം ഠാനേ പമുസ്സതി. കോചി ഇതോപരമ്പി ദഹരകാലേ ന പമുസ്സതി. വുഡ്ഢകാലേ ഏവ പമുസ്സതി. കോചി യാവജീവംപി ന പമുസ്സതി. ദ്വേ തയോ ഭവേ അനുസ്സരന്തോപി അത്ഥിയേവ. ഇമേ ജാതിസ്സരസത്താ നാമ ഹോന്തി.

തത്ഥ വിജായനകാലതോ പട്ഠായ ഛദ്വാരികവീഥിചിത്താനി പവത്തന്തി. പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണം സല്ലക്ഖണതോ പട്ഠായ ഛദ്വാരികവീഥി ചിത്താനി പരിപുണ്ണാനി പവത്തന്തി. സബ്ബത്ഥപി പുരിമം പുരിമം അനന്തരേ നിരുദ്ധം ചിത്തം പച്ഛിമസ്സ പച്ഛിമസ്സ അനന്തരേ ഉപ്പന്നസ്സ ചിത്തസ്സ അനന്തര പച്ചയോ ഹോതി. അയഞ്ച അനന്തരപച്ചയോ നാമ അനമതഗ്ഗേ സംസാരേ ഏകസ്സ സത്തസ്സ ഏകപ്പബന്ധോ ഏവ ഹോതി. യദാ സത്തോ അരഹത്ത മഗ്ഗം ലഭിത്വാ ഖന്ധപരിനിബ്ബാനം പാപുണാതി, തദാ ഏവ സോ പബന്ധോ ഛിജ്ജതി.

കേനട്ഠേന അനന്തരോ, കേനട്ഠേന പച്ചയോതി. അത്തനോ അനന്തരേ അത്തസദിസസ്സ ധമ്മന്തരസ്സ ഉപ്പാദനട്ഠേന അനന്തരോ, ഉപകാരകട്ഠേന പച്ചയോ. തത്ഥ അത്തസദിസസ്സാതി സാരമ്മണ ഭാവേന അത്തനാ സദിസസ്സ. സാരമ്മണഭാവേനാതി ച യോ ധമ്മോ ആരമ്മണേന വിനാ ന പവത്തതി, സോ സാരമ്മണോ നാമ, ഏവം സാരമ്മണഭാവേന. ധമ്മന്തരസ്സ ഉപ്പാദനട്ഠേനാതി പുരിമസ്മിം ചിത്തേ നിരുദ്ധേപി തസ്സ ചിന്തനകിരിയാവേഗോ ന വൂപസമ്മതി, പച്ഛിമം ചിത്തം ഉപ്പാദേത്വാ ഏവ വൂപസമ്മതി, ഏവം പച്ഛിമസ്സ ധമ്മന്തരസ്സ ഉപ്പാദനട്ഠേന.

തത്ഥ പുരിമാ പുരിമാ മാതുപരമ്പരാ വിയ അനന്തരപച്ചയപരമ്പരാ ദട്ഠബ്ബാ. പച്ഛിമാ പച്ഛിമാ ധീതുപരമ്പരാ വിയ തസ്സ പച്ചയുപ്പന്നപരമ്പരാ ദട്ഠബ്ബാ. ഏവം സന്തേ അരഹന്താനം സബ്ബപച്ഛിമം പരിനിബ്ബാനചിത്തമ്പി പുന പടിസന്ധിചിത്തസങ്ഖാതം ധമ്മന്തരം ഉപ്പാദേയ്യാതി. ന ഉപ്പാദേയ്യ. കസ്മാ, തദാ കമ്മകിലേസവേഗാനം സബ്ബസോ പടിപ്പസ്സദ്ധിഭാവേന അച്ചന്തസന്തതരത്താ തസ്സ ചിത്തസ്സാതി. അനന്തരപച്ചയ ദീപനാ നിട്ഠിതാ.