പകിണ്ണക-നിദ്ദേസ

൨൫൩. കുമുദം കോ പബോധയി,

നാഥോ രവിന്ദു പണ്ഡിതോ;

കമലം കോ കുമുദം കോ,

നരപം കോ പബോധയി.

൨൫൪. ചിത്തേന നിയ്യതി ലോകോ,

ചിത്തേന പരികസ്സതി;

ചിത്തസ്സ ഏക-ധമ്മസ്സ,

സബ്ബേവ വസമന്വഗൂ.

൨൫൫. സമണോ രാജാനുരാജാ,

സേനാപതി മഹാ-മത്തോ;

ധമ്മട്ഠോ പണ്ഡിതോ ദിസ്വാ,

പച്ചക്ഖത്ഥം ന കാരിയാ.

൨൫൬. ദീപോ നവ-ദിസം തേജോ,

ന ഹേട്ഠാ ച തഥാ സകം;

പര-വജ്ജം വിദൂ പസ്സേ,

സക-വജ്ജംപി പസ്സതു.

൨൫൭. സ-ഫലം പണ്ഡിതോ ലോകേ,

സ-കാരണം വചം ഭണേ;

അ-കാരണംഫലം ബാലോ,

ഇദം ഉഭയ-ലക്ഖണം.

൨൫൮. തസ്സ വാചായ ജാനേയ്യ,

കുടിലം ബാല-പണ്ഡിതം;

വാചാ-രൂപം മിത്തം കരേ,

വാചാ-രൂപം ധുവം ജഹേ.

൨൫൯. ദുച്ചിന്തിതസ്സ ചിന്താ ച,

ദുബ്ഭാസിതസ്സ ഭാസനാ;

ദുക്കമ്മസ്സ കതഞ്ചാതി,

ഏതം ബാലസ്സ ലക്ഖണം.

൨൬൦. സു-ചിന്തിതസ്സ ചിന്താ ച,

സു-ഭാസിതസ്സ ഭാസനാ;

സു-കമ്മസ്സ കതഞ്ചാതി,

ഏതം ധീരസ്സ ലക്ഖണം.

൨൬൧. അ-നയം നയതി ദുമ്മേധോ,

അ-ധുരായം നി-യുഞ്ജതി;

ദുന്നയോ സേയ്യസോ ഹോതി,

സമ്മാ വുത്തോ പകുപ്പതി;

വിനയം സോ ന ജാനാതി,

സാധു തസ്സ അ-ദസ്സനം.

൨൬൨. നയം നയതി മേധാവീ,

അ-ധുരായം ന യുഞ്ജതി;

സു-നയോ സേയ്യസോ ഹോതി,

സമ്മാ വുത്തോ ന കുപ്പതി;

വിനയം സോ പജാനാതി,

സാധു തേന സമാഗമോ.

൨൬൩. അ-നായകാ വിനസ്സന്തി,

നസ്സന്തി ബഹു-നായകാ;

ഥീ-നായകാ വിനസ്സന്തി,

നസ്സന്തി സുസു-നായകാ.

൨൬൪. ജേട്ഠോ കമ്മേസു നീചാനം,

ജാനംജാനംവ ആചരേ;

അ-ജാനേവം കരേ ജാനം,

നീചോ ഏതി ഭയം പിയം.

൨൬൫. കമ്മം ദുജ്ജന-സാരുപ്പം,

ദുധാ സുജന-സാരുപ്പം;

ദുജ്ജനം തേസു ദുക്കമ്മേ,

സു-കമ്മേ സുജനം ഇച്ഛേ.

൨൬൬. പണ്ഡിതോ വേരീ ബാലോ ച,

ദുജ്ജയോ ബാല-വേരിതോ;

പണ്ഡിതം-വേരീ പമാദേന,

ന തം ജയോ ഹി സബ്ബദാ.

൨൬൭. ഗുയ്ഹസ്സ ഹി ഗുയ്ഹമേവ സാധു,

ന ഹി ഗുയ്ഹസ്സ പസത്ഥമാവി-കമ്മം;

അ-നിപ്ഫന്നതായ സഹേയ്യ ധീരോ,

നിപ്ഫന്നത്ഥോവ യഥാ-സുഖം ഭണേയ്യ.

൨൬൮. ഗുയ്ഹമത്ഥം ന വിവരേയ്യ,

രക്ഖേയ്യ നം യഥാ നിധിം;

ന ഹീ പാതുകതോ സാധു,

ഗുയ്ഹോ അത്ഥോ പജാനതാ.

൨൬൯. ഥിയാ ഗുയ്ഹം ന സംസേയ്യ,

അ-മിത്തസ്സ ച പണ്ഡിതോ;

യോ ചാമിസേന സംഹീരോ,

ഹദയ-ത്ഥേനോ ച യോ നരോ.

൨൭൦. വിവിച്ച ഭാസേയ്യ ദിവാ രഹസ്സം,

രത്തിം ഗിരം നാതി-വേലം പമുഞ്ചേ;

ഉപസ്സുതികാ ഹി സുണന്തി മന്തം,

തസ്മാ ഹി മന്തോ ഖിപ്പമുപേതി ഭേദം.

൨൭൧. ന പകാസതി ഗുയ്ഹം യോ,

സോ ഗുയ്ഹം പടിഗുയ്ഹതി;

ഭയേസു ന ജഹേ കിച്ചേ,

സു-മിത്തോനുചരോ ഭവേ.

൨൭൨. കരോതി ദുക്കരം സാധും,

ഉജും ഖമതി ദുക്ഖമം;

ദുദ്ദദം സാമം ദദാതി,

യോ സു-മിത്തോ ഹവേ ഭവേ.

൨൭൩. പിയ-വാചാ സദാ മിത്തോ,

പിയ-വത്ഥും ന യാചനാ;

ഇച്ഛാഗതേന ദാനേന,

സു-ദള്ഹോ സു-പ്പിയോ ഹവേ;

തദങ്ഗതോ ച ഹീനേന,

അ-പ്പിയോ ഭിജ്ജനോ ഭവേ.

൨൭൪. ദേഹീതി യാചനേ ഹിരീ,

സിരീ ച കായ-ദേവതാ;

പലായന്തി സിരിച്ഛിതോ,

ന യാചേ പര-സന്തകം.

൨൭൫. സ്വാനോ ലദ്ധാന നിമ്മംസം,

അട്ഠിം തുട്ഠോ പമോദതി;

സകന്തികം മിഗം സീഹോ,

ഹിത്വാ ഹത്ഥിംനുധാവതി.

൨൭൬. ഏവം ഛന്ദാനുരൂപേന,

ജനോ ആസീസതേ ഫലം;

മഹാ ഛന്ദാ മഹന്തംവ,

ഹീനംവ ഹീന-ഛന്ദകാ.

൨൭൭. നാനാ-ഛന്ദാ മഹാരാജ,

ഏകാഗാരേ വസാമസേ;

അഹം ഗാമ-വരം ഇച്ഛേ,

ബ്രാഹ്മണീ ച ഗവം സതം.

൨൭൮. പുത്തോ ച ആജഞ്ഞ-രഥം,

കഞ്ഞാ ച മണി-കുണ്ഡലം;

യാ ചേസാ പുണ്ണകാ ജമ്മീ,

ഉജുക്ഖലംഭി-കങ്ഖതി.

൨൭൯. ഠാനം മിത്തേ ധനേ കമ്മേ,

സതുസ്സാഹേ സു-ലബ്ഭിതം;

തം ദള്ഹം ദുക്കരം കരേ,

പഞ്ഞാ-സതി-സമാധിനാ.

൨൮൦. ഭേസജ്ജേ വിഹിതേ സുദ്ധ,

ബുദ്ധാദി-രതനത്തയേ;

പസാദമാചരേ നിച്ചം,

സജ്ജനേ സ-ഗുണേപി ച.

൨൮൧. രാജാ രട്ഠേന ധാതുസോ,

ബാലോ പാപേഹി ദുമ്മനോ,

അലങ്കാരേന ഇത്ഥീപി,

കാമേഹി ച ന തപ്പതി.

൨൮൨. അപ്പിച്ഛോ ച ധുതങ്ഗേന,

ആരദ്ധോ വീരിയേന ഹി;

വിസാരദോ പരിസായ,

പരിച്ചാഗേന ദായകോ;

സവനേന സു-ധമ്മംപി,

ന തപ്പതിവ പണ്ഡിതോ.

൨൮൩. ജേട്ഠസ്സ സിതം ഹസിതം,

മജ്ഝസ്സ മധുരസ്സരം;

ലോകേ അംസ-സിരോ-കമ്പം,

ജമ്മസ്സ അപ-ഹസ്സിതം;

ഏതേസം അതി-ഹസ്സിതം,

ഹാസോ ഹോതി യഥാക്കമം.

൨൮൪. നത്ഥി ദുട്ഠേ നയോ അത്ഥി,

ന ധമ്മോ ന സു-ഭാസിതം;

നിക്കമം ദുട്ഠേ യുഞ്ജേയ്യ,

സോ ഹി സബ്ഭിം ന രഞ്ജതി.

൨൮൫. ദുല്ലഭം പകതിം വാചം,

ദുല്ലഭോ ഖേമകോ സുതോ;

ദുല്ലഭാ സദിസീ ജായാ,

ദുല്ലഭോ സ-ജനോ പിയോ.

൨൮൬. ധജോ രഥസ്സ പഞ്ഞാണം,

ധൂമോ പഞ്ഞാണമഗ്ഗിനോ;

രാജാ രട്ഠസ്സ പഞ്ഞാണം,

ഭത്താ പഞ്ഞാണമിത്ഥിയാ.

൨൮൭. ദുന്നാരിയാ കുലം സുദ്ധം,

പുത്തോ നസ്സതി ലാലനാ;

സമിദ്ധി അ-നയാ ബന്ധു,