സത്തതിംസതിമ പരിച്ഛേദ

പഞ്ചരാജകോ

൧. ജേട്ഠതിസ്സച്ചയേ തസ്സ, മഹാസേനോ കനിട്ഠകോ;

സത്തവീസതിവസ്സാനി, രാജാ രജ്ജമകാരയി.

൨. തസ്സ രജ്ജാഭിസേകം തം,

കാരേതും പരതീരതോ;

സോ സങ്ഘമിത്തത്ഥേരോ തു,

കാലം ഞത്വാ ഇധാഗതോ.

൩. തസ്സാഭിസേകം കാരേത്വാ, അഞ്ഞം കിച്ചഞ്ചനേകധാ;

മഹാവിഹാര വിദ്ധംസം, കാതുകാമോ അസഞ്ഞതോ.

൪. അവിനയവാദിനോ ഏതേ, മഹാവിഹാരവാസിനോ;

വിനയവാദീ മയം രാജ, ഇതി ഗാഹിയ ഭൂപഭിം.

൫. മഹാവിഹാരവാസിസ്സ, ആഹാരം ദേതി ഭിക്ഖുനോ;

യോ സോ സതം ദണ്ഡിയോ’തി, രഞ്ഞാ ദണ്ഡം ഠപാപയി.

൬. ഉപദ്ദുതാ തേഹി ഭിക്ഖൂ, മഹാവിഹാരവാസിനോ;

മഹാവിഹാരം ഛഡ്ഡേത്വാ, മലയം രോഹണം അഗും.

൭. തേന മഹാവിഹാരോ’യം, നവവസ്സാനി ഛഡ്ഡിതോ;

മഹാവിഹാരവാസീഹി, ഭിക്ഖൂഹി ആസി സുഞ്ഞകോ.

൮. ‘‘ഹോതി അസ്സാമികം വത്ഥു, പുതുവിസാമിനോ’’ഇതി;

രാജാനം സഞ്ഞാപേത്വാ സോ, ഥേരോ ദുമ്മതി ദുമ്മതിം.

൯. മഹാവിഹാരം നാസേതും, ലദ്ധാനുമതി രാജതോ;

തഥാ കാതും മനുസ്സേ സോ, യോജേസി ദുട്ഠമാനസോ.

൧൦. സങ്ഘമിത്തസ്സ ഥേരസ്സ, സേവകോ രാജവല്ലഭോ;

സോണാമച്ചോ ദാരണോ ച, ഭിക്ഖവോ ച അലജ്ജിനോ.

൧൧. ഭിന്ദിത്വാ ലോഹപാസാദം, സത്തഭൂമക മുത്തമം;

ഘരേ നാനപ്പകാരേ ച, ഇതോ’ഭയഗിരിം നയും.

൧൨. മഹാവിഹാരാ നീതേഹി, പാസാദേഹി ബഹൂഹി ച;

അഭയഗിരിവിഹാരോയം, ബഹുപാസാദകോ അഹു.

൧൩. സങ്ഘമിത്തം പാപമിത്തം, ഥേരം സോണഞ്ച സേവകം;

ആഗമ്മ സുബഹും പാപം, അകാസി സോ മഹീപതി.

൧൪. മഹാസിലാപടിമം സോ, പാചിനതിസ്സപബ്ബതാ;

ആനേത്വാ’ഭയഗിരിമ്ഹി, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.

൧൫. പടിമാഘരം ബോധിഘരം, ധാതുസാലം മനോരമം;

ചതുസാലഞ്ച കാരേസീ, സങ്ഖരീ കുക്കുടവ്ഹയം.

൧൬. സങ്ഘമിത്തേന ഥേരേന, തേന ദാരുണകമ്മുനാ;

വിഹാരോ സോ’ഭയഗിരി, ദസ്സനേയ്യോ അഹു തദാ.

൧൭. മേഘവണ്ണാഭയോ നാമ, രഞ്ഞോ സബ്ബത്ഥ സാഖകോ;

സഖാ അമച്ചോ കുജ്ഝിത്വാ, മഹാവിഹാരനാസനേ.

൧൮. ചോരോ ഹുത്വാന മലയം, ഗന്ത്വാ ലദ്ധമഹബ്ബലോ;

ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, ദുരതിസ്സകവാപിയം.

൧൯. തത്രാ’ഗതം തം സുത്വാ, സഹായം സോ മഹീപതി;

യുദ്ധാഹ പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാന, ഖന്ധാവാരം നിവേസയി.

൨൦. സാധും പാനഞ്ച മംസഞ്ച, ലഭിത്വാ മലയാഗതം;

‘‘ന സേവിസ്സം സഹായേന, വിനാ രഞ്ഞാ’’തി ചിന്തിയ.

൨൧. ആദായ തം സയംയേവ, രത്തിം നിക്ഖമ്മ ഏകകോ;

രഞ്ഞോ സന്തികമാഗമ്മ, തമത്ഥം പടിവേദയി.

൨൨. തേനാ’ഭതം തേന സഹ, വിസ്സത്ഥോ പരിഭുഞ്ജിയ;

‘‘കസ്മാ ചോരോ അഹു മേ ത്വം, ‘‘ഇതി രാജാ അപുച്ഛിതം.

൨൩. ‘‘തയാ മഹാവിഹാരസ്സ, നാസിതത്താ’’തി അബ്രുവി;

‘‘വിഹാരം വാസയിസ്സാമി, ഖേമമേതം മമച്ചയം.

൨൪. ഇച്ഛേവ മബ്രവീ രാജാ, രാജാനം സോ ഖമാപയി;

തേന സഞ്ഞാപിതോ രാജാ, നഗരംയേവ ആഗമി.

൨൫. രാജാനം സഞ്ഞപേത്വാ സോ, മേഘവണ്ണാഭയോ പന;

രഞ്ഞാ സഹ ന ആഗഞ്ഛി, ദബ്ബസമ്ഭാരകാരണാ.

൨൬. വലഭാ ഭരിയാ രഞ്ഞോ, ഏകം ലേഖകധീതികാ;

മഹാവിഹാരനാസമ്ഹി, ദുക്ഖിതം തം വിനാസകം.

൨൭. ഥേരം മാരാപയി കുദ്ധാ, സംഗഹേത്വാന വഡ്ഢകിം;

ഥൂപാരാമം വിനാസേതും, ആഗതം ദുട്ഠമാനസം.

൨൮. മാരാപേത്വാ സങ്ഘമിത്ത-ത്ഥേരം ദാരുണകാരകം;

സോണാമച്ചദാരണഞ്ച, ഘാതയിംസു അസഞ്ഞകാ.

൨൯. ആനേത്വാ ദബ്ബസമ്ഭാരം, മേഘവണ്ണാഭയോ തു സോ;

മഹാവിഹാരേനേകാനി, പരിവേണാനി കാരയി.

൩൦. അഭയേനഭയോ തസ്മിം, വൂപസന്തേ തു ഭിക്ഖവോ;

മഹാവിഹാരം വാസേസും, ആഗന്ത്വാന തതോ തതോ.

൩൧. രാജാ മഹാബോധിഘരേ, പച്ഛിമായ ദിസായ തു;

കാരേത്വാ ലോഹരൂപാനി, ഠപാപേസി ദുവേ തു സോ.

൩൨. ദക്ഖിണാരാമവാസിമ്ഹി, കുഹകേ ജിമ്ഹമാനസേ;

പസീദിത്വാ പാപമിത്തേ, തിസ്സത്ഥേരേ അസഞ്ഞതേ.

൩൩. മഹാവിഹാരസീമന്തേ, ഉയ്യാനേ ജോതിനാമകേ;

ജേതവനവിഹാരം സോ, വാരയന്തോപി കാരയി.

൩൪. തതോ സീമം സമുഗ്ഘാതും, ഭിക്ഖുസങ്ഘമയാചിസോ;

അദാതുകാമാ തം ഭിക്ഖൂ, വിഹാരമ്ഹാ അപക്കമും.

൩൫. ഇധ സീമാസമുഗ്ഘാതം, പരേഹി കരിയമാനകം;

കോപേതും ഭിക്ഖവോ കേചി, നിലീയിംസു തഹിം തഹിം.

൩൬. മഹാവിഹാരോ നവമാസേ, ഏവം ഭിക്ഖൂഹി വജ്ജിതോ;

‘‘സമുഗ്ഘാതം കരിമ്ഹാ’’തി-പരേ ഭിക്ഖൂ അമഞ്ഞിസും.

൩൭. തതോ സീമാസമുഗ്ഘാതേ, ബ്യാപാരേ പരിനിട്ഠിതേ;

മഹാവിഹാരം വാസേസും, ഇധാഗന്ത്വാന ഭിക്ഖവോ.

൩൮. തസ്സ വിഹാരഗാഹിസ്സ, തിസ്സത്ഥേരസ്സ ചോദനാ;

അന്തിമവത്ഥുനാ ആസി, ഭൂതത്ഥം സങ്ഘമജ്ഝഗാ.

൩൯. വിനിച്ഛിയ മഹാമച്ചോ, തഥാ ധമ്മികസമ്മതോ;

ഉപ്പബ്ബാജേസി ധമ്മേന, തം അനിച്ഛായ രാജിനോ.

൪൦. സോയേവ രാജാ കാരേസി, വിഹാരം മണിഹീരകം;

തയോ വിഹാരേ കാരേസി, ദേവാലയം വിനാസിയ.

൪൧. ഗോകണ്ണം ഏരകാപില്ലം, കലന്ദബ്രാഹ്മണഗാമകേ;

മിഗഗാമവിഹാരഞ്ച, ഗങ്ഗസേനകപബ്ബതം.

൪൨. പച്ഛിമായ ദിസായാഥ, ധാതുസേനഞ്ച പബ്ബതം;

രാജാ മഹാവിഹാരഞ്ച, കോകവാതമ്ഹി കാരയി.

൪൩. രൂപാരമ്മവിഹാരഞ്ച, ചൂളവിട്ടഞ്ച കാരയി;

ഉത്തരാഭയസവ്ഹേ ച, ദുവേ ഭിക്ഖൂനുപസ്സയേ.

൪൪. കാലവേളകയക്ഖസ്സ, ഠാനേ ഥൂപഞ്ച കാരയി;

ദീപമ്ഹി ജിണ്ണകാവാസേ, ബഹൂ ച പടിസങ്ഖരി.

൪൫. സങ്ഘത്ഥേരസഹസ്സസ്സ, സഹസ്സഗ്ഘമദാസി സോ;

ഥേരദാനഞ്ച സബ്ബേസം, അനുവസ്സഞ്ച ചീവരം.

൪൬. അന്നപാനാദിദാനസ്സ, പരിച്ഛേദോ ന വിജ്ജതി;

സുഭിക്ഖത്ഥായ കാരേസി, സോ’വ സോളസ വാപിയോ.

൪൭. മണിഹീരമഹാവാപിം, ജല്ലുരം ഖാണുനാമകം;

മഹാമണിം കോകവാതം, മോരകപരകവാപികം.

൪൮. കുബ്ബാഹകം വാഹകഞ്ച, രത്തമാലകണ്ഡകമ്പി ച;

തിസ്സവഡ്ഢമാനകഞ്ച, വേളങ്ഗവിട്ഠികമ്പി ച.

൪൯. മഹാഗല്ലചീരവാപിം, മഹാദാരഗല്ലകമ്പി ച;

കാളപാസാണവാപിഞ്ച, ഇമാ സോളസ വാപിയോ.

൫൦. ഗങ്ഗായ പബ്ബവവ്ഹംസോ, മഹാമാതിഞ്ച കാരയി;

ഏവം പുഞ്ഞമപുഞ്ഞഞ്ച, സുബഹും സോ ഉപാചിനീതി.

൫൧. അസാധുസങ്ഗമേനേവം, യാവജീവം സുഭാസുഭം;

കത്വാ ഗതോ യഥാകമ്മം, സോ മഹാസേനഭൂപതി.

൫൨. തസ്മാ അസാധുസംസഗ്ഗം, ആരകാ പരിവജ്ജിയ;

അഹിം വാ’സി വിസം ഖിപ്പം, കരേയ്യ’ത്ഥഹിതം ബുധോ.

൫൩. അഹു രാജാ സിരിമേഘ-വണ്ണോ തസ്സ സുതോ തതോ;

വന്ധാതാ വിയ ലോകസ്സ, സബ്ബസമ്പത്തിദായകോ.

൫൪. മഹാസേനേന പാപാനം, വസഗേന വിനാസിതേ;

മഹാവിഹാരേ സബ്ബേപി, സന്നിപാതിയ ഭിക്ഖവോ.

൫൫. ഉപസങ്കമ്മ വന്ദിത്വാ, നിസിന്നോ പുച്ഛി സാദരോ;

‘‘പിതരാ സങ്ഘമിത്തസ്സ, സഹായേന വിനാസിതം.

൫൬. കിം കിമേവാ’’തി ആഹംസു, ഭിക്ഖവോ തം നരിസ്സരം;

‘‘സീമായുഗ്ഘാടനം കാതും, വായമിത്വാപി തേ പിതാ.

൫൭. നാസക്ഖി അന്തോസീമായം, ഭിക്ഖൂനം വിജ്ജമാനതോ;

ഭൂമിഗബ്ഭനിലീനാഹി, സത്താസും ഏത്ഥ ഭിക്ഖവോ.

൫൮. അമച്ചോ സോണാമച്ചോ ച, സങ്ഘമിത്തോ ച പാപിയോ;

രാജാനം സഞ്ഞാപേത്വാന, അപുഞ്ഞം തേന കാരയും.

൫൯. ഭിന്ദിത്വാ ലോഹപാസാദം, സത്തഭൂമകമുത്തമം;

ഘരേ നാനപ്പകാരേ ച, ഇതോ’ഭയഗിരിം നയും.

൬൦. മാസകേ ചതുബുദ്ധേഹി, നിവുത്ഥേ ചേതിയങ്ഗണേ;

വപാപേസുഞ്ച ദുപ്പഞ്ഞാ, പസ്സ ബാലസമാഗമം’’.

൬൧. തം സുത്വാ പിതുകമ്മം സോ, നിബ്ബിന്നോ ബാലസങ്ഗമേ;

പിതരാ നാസിതം തത്ഥ, സബ്ബം പാകതികം അകാ.

൬൨. ലോഹപാസാദമഗദോ’വ, കാസി പാസാദമുത്തമം;

രഞ്ഞോ മഹാപനാദസ്സ, ദസ്സേന്തോ വിയ ഭൂതലേ.

൬൩. പരിവേണാനി സബ്ബാനി, നാസിതാനി നിവേസയി;

ഭോഗേ ആരാമികാനഞ്ച, യഥാഠാനേ ഠപേസി സോ.

൬൪. പിതരാ പച്ചയാനഞ്ച, പച്ഛിന്നത്താ വിബുദ്ധിനാ;

ഛിദ്ദാവാസം ഘനാവാസം, വിഹാരം’കാസി ബുദ്ധിമാ.

൬൫. കാരിതേ പിതരാ ജോതി വനേചേ’സോ വിഹാരകേ;

കമ്മം വിപ്പകതം സബ്ബം, നിട്ഠാപേസി നരിസ്സരോ.

൬൬. ഥേരസ്സാ’ഥ മഹിന്ദസ്സ, സമണിന്ദസ്സ സുനുനോ;

സുത്വാന മനുജിന്ദോ സോ, പവത്തിം സബ്ബമാദിതോ.

൬൭. പസീദിത്വാ ഗുണേ തസ്സ, രാജാ ദിപ്പപസാദകേ;

‘‘ഇസ്സരോ വത ദീപസ്സ, ഥേരോ’’ ഇതി വിചിന്തിയ.

൬൮. പടിബിമ്ബം സുവണ്ണസ്സ, കത്വാ തമ്മാണ നിസ്സിതം;

പുബ്ബകത്തികമാസസ്സ, പബ്ബപക്ഖേ തു സത്തമേ.

൬൯. ദിനേ നേത്വാ ചേതിയമ്ബ-ഥലേ ഥേരമ്ബസഞ്ഞിതേ;

തത്രട്ഠമേ നിവാസേത്വാ, തതോ തു നവമേ പന.

൭൦. മഹാസേനം ഗഹേത്വാ സോ, ദേവസേനാ സമൂപമം;

ഓരോധേ നഗരേ ചേവ, ഗേഹരക്ഖണകേ വിനാ.

൭൧. ലംകാദീപേ ച സകലേ, സബ്ബേ ആദായ ഭിക്ഖവോ;

വിസ്സജ്ജേത്വാ മനുസ്സേ ച, നഗരേ ചാരകട്ഠിതേ.

൭൨. പട്ഠപേത്വാ മഹാദാനം, അയഞ്ചാഖിലപാണിനം;

പൂജം സബ്ബോപഹാരേഹി, കരോന്തോ ച അനൂപമം.

൭൩. പച്ചുഗ്ഗമനമേതസ്സ, ദീപസത്ഥുസ്സ സത്ഥുനോ;

വരപുത്തസ്സ സോ കത്വാ, ദേവരാജാ’വ സത്ഥുനോ.