തിംസതിമ പരിച്ഛേദ

ധാതുഗബ്ഭരചനോ

൧. വന്ദിത്വാന മഹാരാജാ, സബ്ബം സങ്ഘം നിമന്തയി;

‘‘യാവചേതിയനിട്ഠാനാ, ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥ മേ’’ഇതി.

൨. സങ്ഘോ തം നാധിവാസേസി, അനുപുബ്ബേന സോ പന;

യാവന്തോ യാവ സത്താഹം, സത്താഹമധിവാസനം.

൩. അലത്ഥോ’പഡ്ഢഭിക്ഖൂഹി, തേ ലദ്ധാ സുമനോ’വ സോ;

അട്ഠാരസസു ഠാനേസു, ഥൂപഠാനസമന്തതോ.

൪. മണ്ഡപേ കാരയിത്വാന, മഹാദാനം പവത്തയി;

സത്ഥാഹം തത്ഥ സങ്ഘസ്സ, തതോ സങ്ഘം വിസ്സജ്ജയി.

൫. തതോ ഭേരിം ചരാപേത്വാ, ഇട്ഠകാ വഡ്ഢകീ ലഹും;

സന്നിപാതേസി തേ ആസും, പഞ്ചമത്തസതാനി ഹി.

൬. കഥം കരിസ്സസി നേ’കോ, പുച്ഛിതോ ആഹ ഭൂപതി;

‘‘പേസ്സിയാനം സതം ലദ്ധാ, പംസൂനം സകടം അഹം.

൭. ഖേപയിസ്സാമി ഏക്കാ’ഹം, തം രാജാ പടിബാഹയി;

തതോ ഉപഡ്ഢുപഡ്ഢഞ്ച, പംസൂ ദ്വേ അമ്മണാനി ച.

൮. ആഹംസു രാജാ പടിബാഹി, ചതുരോ തേപി വഡ്ഢകീ;

അഥേകോ പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ, വഡ്ഢകീ ആഹ ഭൂപതിം.

൯. ‘‘ഉദുക്ഖലേ കോട്ടയിത്വാ, അഹം സുപ്പേഹി വട്ടിതം;

പിംസാപയിത്വാ നിസദേ, ഏതം പംസൂനമമ്മണം.

൧൦. ഇതി വുത്തോ അനുഞ്ഞാസി, തിണാദിനേത്ഥനോ സിയും;

ചേതിയമ്ഹീതി ഭൂമിന്ദോ, ഇന്ദതുല്യപരക്കമോ.

൧൧. ‘‘കം സണ്ഠാനം ചേതിയം തം, കരിസ്സസി തുവം ഇതി;

പുച്ഛിതം തംഖണംയേവ, വിസ്സകമ്മോ തമാവിസി.

൧൨. സോവണ്ണപാതിം തോ യസ്സ, പുരാപേത്വാവ വഡ്ഢകീ;

പാണിനാ വാരിമാദായ, വാരിപിട്ഠിയമാഹനീ.

൧൩. ഫലിക ലോലസദിസം, മഹാഫുബ്ബുളമുട്ഠഹി;

ആഹീ’ദിസം കരിസ്സതി, തുസ്സിത്വാന’സ്സ ഭൂപതി.

൧൪. സഹസ്സഗ്ഘം വത്ഥയുഗം, തഥാ’ലങ്കാര പാദുകാ;

കഹാപനാനി ദ്വാദസ-സഹസ്സാനി ച ദാപപി.

൧൫. ‘‘ഇട്ഠകാ ആഹാരാപേസ്സം, അപീളേന്തോ കഥം നരേ’’;

ഇതി രാജാ വിചിന്തേസി, രത്തിംഞത്വാന തം മരൂ.

൧൬. ചേതിയസ്സ ചതുദ്ധാരേ, ആഹരിത്വാന ഇട്ഠകാ;

രത്തിം രത്തിം ഠപയിംസു, ഏകേകാഹപഹോനകാ.

൧൭. തം സുത്വാ സുമനോരാജാ, ചേതിയേ കമ്മമാരഭി;

അമൂലമേത്ഥ കമ്മഞ്ച, ന കാതബ്ബന്തി ഞാപയി.

൧൮. ഏകേകസ്മിം ദുവാരസ്മിം, ഠപാപേസി കഹാപണേ;

സോളസസതസഹസ്സാനി, വത്ഥാനിസു ബഹൂനി ച.

൧൯. വിവിധഞ്ച അലങ്കാരം, ഖജ്ജംഭോജ്ജം സപാനകം;

ഗന്ധമാലാഗുളാദിച, മുഖവാസകപഞ്ചകം.

൨൦. ‘‘യഥാരുചിതം ഗണ്ഹന്തു, കമ്മം കത്വാ യഥാരുചിം;

തേ തഥേവ അപേക്ഖിത്വാ, അദംസു രാജകമ്മികാ.

൨൧. ഥൂപകമ്മസഹായത്തം, ഏകോ ഭിക്ഖുനികാമയം;

മത്തികാപിണ്ഡമാദായ, അത്തനാ അഭിസങ്ഖതം.

൨൨. ഗന്ത്വാന ചേതിയട്ഠാനം, വഡ്ഢേത്വാ രാജകമ്മികേ;

അദാസി തം വഡ്ഢകിസ്സ, ഗണ്ഹന്തോയേവ ജാനിസോ.

൨൩. തസ്സാ കാരം വിദിത്വാന, തത്ഥാഹോസി കുതൂഹലം;

കമേന രാജാ സുത്വാന, ആഗതോ പുച്ഛി വഡ്ഢകീ.

൨൪. ദേവ ഏകേന ഹത്ഥേന, പുപ്ഫാനാ’ദായ ഭിക്ഖവോ;

ഏകേന മത്തികാപിണ്ഡം, ദേന്തി മയ്ഹം അഹം പന.

൨൫. അയം ആഗന്തുകോ ഭിക്ഖു, അയം നേവാസികോ ഇതി;

ജാനാമിനേവാ’തി വചോ, സുത്വാ രാജാസമപ്പയി.

൨൬. ഏകോബലത്ഥം ദസ്സേതും, മത്തികാ ദായകം യതിം;

സോ ബലതസ്സ ദസ്സേസി, സോ തം രഞ്ഞോ നിവേദയി.

൨൭. ജാതിമകുലകുമ്ഭേസോ, മഹാബോധങ്ഗണേ തയോ;

ഠപാപേത്വാ ബലത്ഥേന, രാജാ ദാപേസി ഭിക്ഖുനോ.

൨൮. അജാനിത്വാ പൂജയിത്വാ, ഠിതസ്സേ’തസ്സ ഭിക്ഖുനോ;

ബലത്ഥോ തം നിവേദേസി, തദാ തം ജാനി സോ യതി.

൨൯. കേലിവാതേ ജനപദേ, പിയങ്ഗല്ലനിവാസികോ;

ഥേരോ ചേതിയകമ്മസ്മിം, സഹായത്തം നികാമയം.

൩൦. തസ്സിത്ഥികാവഡ്ഢകിസ്സ, ഞാതകോ ഇധ ആഗതോ;

തസ്സിട്ഠികാ സമത്തേന, ഞാതോ കത്വാന ഇട്ഠകം.

൩൧. കമ്മിയേവഡ്ഢയിത്വാന, വഡ്ഢകിസ്സ അദാസിതം;

സോ തം തത്ഥ നിയോജേസി, കോലാഹലമഹോസി ച.

൩൨. രാജാ സുത്വാവ’ തം ആഹ, ‘‘ഞാതും സക്കാ തമിട്ഠികം’’;

ജാനന്തോപി ന സക്കാതി, രാജാനം ആഹ വഡ്ഢകീ.

൩൩. ‘‘ജാനാസി തം ത്വം ഥേരംതി’’,

വുത്തോ ആമാ’’തി ഭാസിതോ;

തം ഞാപനത്ഥം അപ്പേസി,

ബലത്ഥം തസ്സ തൂപതി.

൩൪. ബലത്ഥോ തേന തം ഞത്വാ, രാജാനുഞ്ഞായുപാഗതോ;

കട്ഠഹാലപരിവേണേ, ഥേരം പസ്സിയ മന്തിയ.

൩൫. ഥേരസ്സ മഗമനാഹഞ്ച, ഗതിഠാനഞ്ച ജാനിയ;

‘‘തുമ്ഹേഹി സഹ ഗച്ഛാമി, സകം ഗാമം’’ന്തി ഭാസിയ.

൩൬. രഞ്ഞോ സബ്ബം നിവേദേസി, രാജാ തസ്സ അദാപയി;

വത്ഥയുഗം സഹസ്സഗ്ഘം, മഹഗ്ഘം രത്തകമ്ബലം.

൩൭. സാമണകേ പരിക്ഖാരേ, ബഹുകേ സക്ഖരമ്പി ച;

സുഗന്ധ തേലനാളിഞ്ച, ദാപേത്വാ അനുസാസിതം.

൩൮. ഥേരേന സഹ ഗന്ത്വാ സോ, ദിസ്സന്തേ പിയഗല്ലകേ;

ഥേരം സീതായ ഛായായ, സോദകായ നിസീദിയ.

൩൯. സക്ഖരപാണകം ദത്വാ, പാദേ തേലേന മക്ഖിയ;

ഉപാഹനാനി യോജേത്വാ, പരിക്ഖാരേ ഉപാനയി.

൪൦. കുലൂപഗസ്സ ഥേരസ്സ, ഗഹിതാ മേ ഇമേ മയാ;

വത്ഥയുഗംതു പുത്തസ്സ, സബ്ബേ താനി ദദാമി വോ.

൪൧. ഇതി വത്വാന ദത്വാ തേ, ഗഹേത്വാ ഗച്ഛതോ പന;

വന്ദിത്വാ രാജവചസാ, രഞ്ഞോ സന്ദേസമാഹ സോ.

൪൨. മഹാഥൂപേ കയിരമാനേ, സതിയാകമ്മകാരകാ;

അനേകസങ്ഖാഹി ജനാ, പസന്നാ സുഗതിം ഗതാ.

൪൩. ചിത്തപ്പസാദമത്തേന, സുഗതേ ഗതിഉത്തമാ;

ലബ്ഭതീതി വിദിത്വാന, ഥൂപപൂജം കരേ ബുധോ.

൪൪. ഏത്ഥേവ ഭതിയാ കമ്മം, കരിത്വാ ഇത്ഥിയോ ദുവേ;

താവതിംസമ്ഹി നിബ്ബത്താ, മഹാഥൂപമ്ഹി നിട്ഠിതേ.

൪൫. ആവജ്ജിത്വാ പുബ്ബകമ്മം, ദിട്ഠകമ്മഫലാ ഉഭോ;

ഗന്ധമാലാ’ദിയിത്വാന, ഥൂപം പൂജേതുമാഗതാ.

൪൬. ഗന്ധമാലാഹി പൂജേത്വാ, ചേതിയം അഭിവന്ദിസും;

തസ്മിം ഖണേ ഭാതിവങ്ക-വാസീ ഥേരോ മഹാസിവോ.

൪൭. രത്തിഭാഗേ മഹാഥൂപം, വന്ദിസ്സാമീതി ആഗതോ;

താദിസ്വാന മഹാസത്ത-പണ്ണിരുക്ഖമ പസ്സിതോ.

൪൮. അദസ്സയിത്വാ അത്താനം, പസ്സം സമ്പത്തിമബ്ഭുതം;

ഠത്വാ താസം വന്ദനായ, പരിയോസാനേ അപുച്ഛിതം.

൪൯. ‘‘ഭാസതേ സകലോ ദീപോ,

ദേഹോഭാസേന വോ ഇധ;

കിന്നുകമ്മം കരിത്വാന,

ദേവലോകം ഇതോ ഗതാ.

൫൦. മഹാഥൂപേ കതം കമ്മം, തസ്സ ആഹംസു ദേവതാ;

ഏവം തഥാഗതേ ഹേവ, പസാദോ ഹി മഹപ്ഫലോ.

൫൧. പുപ്ഫധാനത്തയം ഥൂപേ, ഇട്ഠികാഹി ചിതം ചിതം;

സമം പഥവിയാ കത്വാ, ഇദ്ധിമന്തോ’വ സീദയും.

൫൨. നവ വാരേ ചിതം സബ്ബം, ഏവം ഓസീദയിംസു തേ;

അഥ രാജാ ഭിക്ഖുസങ്ഘ-സന്നിപാത മകാരയി.

൫൩. തത്ഥാസീതിസഹസ്സാനി, സന്നിപാതമ്ഹി ഭിക്ഖവോ;

രാജാ സങ്ഘമുപാഗമ്മ, പൂജേത്വാ അഭിവന്ദിയ.

൫൪. ഇട്ഠകോസിദനേഹേതും, പുച്ഛി സങ്ഘോ വിയാകരി;

‘‘നോ സീദനത്ഥം ഥൂപസ്സ, ഇദ്ധിമന്തേഹി ഭിക്ഖൂഹി.

൫൫. കതം ഏതം മഹാരാജ, ന ഇദാനി കരിസ്സതേ;

അഞ്ഞഥത്തമകത്വാ തം, മഹാഥൂപം സമാപയ.

൫൬. തം സുത്വാ സുമനോ രാജാ, ഥൂപകമ്മമകാരയി;

പുപ്ഫാധാനേസു ദസസു, ഇട്ഠികാ ദസകോടിയോ.

൫൭. ഭിക്ഖുസങ്ഘോ സാമണേരേ, ഉത്തരം സുമനമ്പി ച;

‘‘ചേഭിയ ധാതുഗബ്ഭത്ഥം, പാസാണേ മേഘവണ്ണകേ.

൫൮. ആഹരഥാ’’തി യോജേസി, തേ ഗന്ത്വാ ഉത്തരം കുരും;

അസീതി രതനായാമ, വിത്ഥാരേ രവിഭാസുരേ.

൫൯. അട്ഠങ്ഗുലാനി ബഹലേ, ഗണ്ഠിപുപ്ഫനിഭേ സുഭേ;

ഛമേഘവണ്ണപാസാണേ, ആഹരിംസു ഖണേതതോ.

൬൦. പുപ്ഫധാനസ്സ ഉപരി, മജ്ഝേ ഏകം നിപാതിയ;

ചതുപസ്സമ്ഹി ചതുരോ, മഞ്ജൂസം വിയ യോജിയ.

൬൧. ഏകം പിധാനകത്ഥായ, ദിസാഭാഗേ പുരത്ഥിമേ;

അദസ്സനം കരിത്വാ തേ, ഠപയിംസു മഹിദ്ധികാ.

൬൨. മജ്ഝമ്ഹി ധാതുഗബ്ഭസ്സ, തസ്സ രാജാ അകാരയി;

രതനമയം ബോധിരുക്ഖം, സബ്ബാകാരമനോരമം.

൬൩. അട്ഠാരസ രതനികോ, ഖന്ധോ സാഖാസ്സ പഞ്ച ച;

പവാലമയമൂലോ സോ, ഇന്ദനീലേ പതിട്ഠിതോ.

൬൪. സുസുദ്ധരജതക്ഖന്ധോ, മണിപത്തേഹി സോഭിതോ;

ഹേമമയപണ്ഡുപത്ത, ഫലോ പവാളഅങ്കുരോ.

൬൫. അഥ മങ്ഗലികാ തസ്സ, ഖന്ധേ പുപ്ഫലതാപി ച;

ചതുപ്പദാനം പന്തീധ, ഹംസപന്തി ച സോഭനാ.

൬൬. ഉദ്ധം ചാരുവിതാനന്തേ, മുത്താ കിം കിണിജാലകാ;

സുവണ്ണ ഘണ്ടാപന്തീധ, ദാമാനി ച തഹിം തഹിം.

൬൭. വിതാന ചതുകോണമ്ഹി, മുത്താദാമകലാപകോ;

നവസത സഹസ്സഗ്ഘോ, ഏകേ കോ അസിലമ്ബിതോ.

൬൮. രവിചന്ദതാര രൂപാനി, നാനാപദുമകാനി ച;

രതനേഹി കതാനേവ, ധിതാനേ അപ്പിതാന’യും.

൬൯. അട്ഠുത്തരസഹസ്സാനി, വത്താനി വിവിധാനി ച;

മഹഗ്ഘനാനാരങ്ഗാനി, വിതാനേ ലമ്ബിതാന’യും.

൭൦. ബോധിം പരിക്ഖിപിത്വാന, നാനാരതനവേദികാ;

മഹാമലക മുത്താഹി, സന്ഥാരേതു തദന്തരേ.

൭൧. നാനാരതന പുപ്ഫാനം, ചതുഗന്ധൂദകസ്സ ച;

പുണ്ണാ പുണ്ണഘടപന്തി, ബോധിമൂലേ കതാന’യും.

൭൨. ബോധി പാചിന പഞ്ഞത്തേ, പല്ലങ്കേകോടിഅഗ്ഘകേ;

സോവണ്ണ ബുദ്ധപടിമം, നിസീദാപേസി ഭാസുരം.