പഞ്ചവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ദുട്ഠഗാമണി വിജയോ
൧. ദുട്ഠഗാമണിരാജാ’ഥ, കത്വാന ജനസങ്ഗഹം;
കുന്തേ ധാതും നിധാപേത്വാ, സയോഗ്ഗബലവാഹനോ.
൨. ഗന്ത്വാ തിസ്സമഹാരാമം, വന്ദിത്വാ സങ്ഘമബ്രവി;
‘‘പാരഗങ്ഗം ഗമിസ്സാമി, ജോതേതും സാസനം അഹം.
൩. സക്കാതും ഭിക്ഖവോ ദേഥ, അമ്ഹേഹി സഹഗാമിനോ;
മങ്ഗലഞ്ചേവ രക്ഖാ ച, ഭിക്ഖൂനം ദസ്സനം ഹിനോ.
൪. അദാസി ദണ്ഡകമ്മത്ഥം, സങ്ഘോ പഞ്ചസതം യതീ;
ഭിക്ഖുസങ്ഘതമാദായ, തതോ നിക്ഖമ്മ ഭൂപതി.
൫. സോധാപേത്വാന മലയേ, ഇധാഗമനമഞ്ജസം;
കണ്ഡുലം ഹത്ഥിമാരുയ്ഹ, യോധേഹി പരിവാരിതോ.
൬. മഹതാ ബലകായേന, യുദ്ധായ അഭിനിക്ഖമി;
മഹാഗാമേന സമ്ബദ്ധാ, സേനാഗാ’ഗുത്തഹാലകം.
൭. മഹിയങ്ഗണമാഗമ്മ, ഛത്തം ദമിളമഗ്ഗഹീ;
ഘാതേത്വാ ദമിളേ തത്ഥ, ആഗന്ത്വാ അമ്ബതിത്ഥകം.
൮. ഗങ്ഗാ പരിഖാസമ്പന്നം, തിത്ഥമ്ബദമിളം പന;
യുജ്ഝം ചതൂഹി മാ സേഹി, കതഹത്ഥം മഹബ്ബലം.
൯. മാതരം ദസ്സയിത്വാന, തേന ലേസേന അഗ്ഗഹി;
തതോഓരുയ്ഹ ദമിളേ, സത്തരാജേ മഹബ്ബലേ.
൧൦. ഏകാഹേനേവ ഗണ്ഹിത്വാ, ഖേമം കത്വാ മഹബ്ബലോ;
ബലസ്സാ’ദാ ധനം തേന, ഖേമാരാമോതി വുച്ചതി.
൧൧. മഹാകോട്ഠന്തരേ സോബ്ഭേ, ദോണോ ഗവരമഗ്ഗഹീ;
ഹാലകോലേ ഇസ്സരിയം, നാളിസോബ്ഭമ്ഹി നാളികം.
൧൨. ദീഘാഭയഗല്ലകമ്ഹി, ഗണ്ഹി ദീഘാഭയമ്പി ച;
കച്ഛിപിട്ഠേ കപിസീസം, ചതുമാസേന അഗ്ഗഹി.
൧൩. കോടനഗരേ കോടഞ്ച, തതോ ഹാലവഹാണകം;
വഹിട്ഠേ വഹിട്ഠദമിളം, ഗാമണിമ്ഹി ച ഗാമണിം.
൧൪. കുമ്ഭഗാമമ്ഹി കുമ്ഭഞ്ച, നന്ദിഗാമമ്ഹി നന്ദികം;
ഗണ്ഹി ഖാണും ഖാണുഗാമേ, ദ്വേ തു തമ്ബുണ്ണമേ പന.
൧൫. മാതുലം ഭാഗിനേയ്യഞ്ച, തമ്ബഉണ്ണമനാമകേ;
ജമ്ബുചഗ്ഗഹീ സോസോ ച, ഗാമോ’ഹു തം തദവ്ഹയോ.
൧൬. ‘‘അജാനിത്വാ സകംസേനം, ഘാതേന്തി സജനാ’’ ഇതി;
സുത്വാന സച്ചകിരിയം, അകരീ തത്ഥ ഭൂപതി.
൧൭. രജ്ജസുഖായ വായാമോ, നായം മമ കദാചിപി;
സമ്ബുദ്ധ സാസനസ്സേവ, ഠപനായ അയം മമ.
൧൮. തേന സച്ചേന മേസേനാ-കായോപഗതഭണ്ഡികം;
ജാലവണ്ണംവ ഹോതൂതി, തം തഥേവതദാ അഹു.
൧൯. ഗങ്ഗാതീരമ്ഹി ദമിളാ, സബ്ബേ ഘാതിതസേസകാ;
വിജിതം നഗരം നാമ, സരണത്ഥായ പാവിസും.
൨൦. ഫാസുകേ അങ്ഗണഠാനേ, ഖന്ധാവാരം നിവേസയി;
തം ഖന്ധാവാര… ഠീതി, നാമേനാ’ഹോസി പാകടം.
൨൧. വിജിതനഗരഗാഹത്ഥം, വീമംസന്തോ നരാധിപോ;
ദിസ്വാ’യന്തം നന്ദിമിത്തം, വിസജ്ജാപേസി കണ്ഡുലം.
൨൨. ഗണ്ഹിതും ആഗതം ഹത്ഥിം, നന്ദീമിത്തോ കരേഹിതം;
ഉഭോ ദന്തേ പീളയിത്വാ, ഉക്കുടികം നിസീദയി.
൨൩. ഹത്ഥിനാ നന്ദിമിത്തോ തു, യസ്മാ യത്ഥ അയുജ്ഝി സോ;
തസ്മാ തത്ഥ തതോ ഗാമോ, ഹത്ഥിപോരോതി വുച്ചതി.
൨൪. വീമംസിത്വാ ഉഭോ രാജാ, വിജിതം നഗരം അഗാ;
യോധാനം ദക്ഖിണദ്വാരേ, സങ്ഗാമോ ആസി ഭിംസനോ.
൨൫. പുരത്ഥിമമ്ഹി ദ്വാരമ്ഹി, സോ വേളുസുമനോ പന;
അനേക സങ്ഖേ ദമിളേ, അസ്സാരുള്ഹേ അഘാതയി.
൨൬. ദ്വാരം ഥകേസും ദമിളാ, രാജാ യോധേ വിസജ്ജയി;
കണ്ണുലോ നന്ദിമിത്തോ ച, സുരനിമിലോ ച ദക്ഖിണേ.
൨൭. മഹാസോണോ ച ഗോട്ഠോ ച,
ഥേര പുത്തോ ച തേ തയോ;
ദ്വാരേസു തീസു കമ്മാനി,
ഇതരേസു തദാ കരും.
൨൮. നഗരം തം തിപരിഖം, ഉച്ചപാകാര ഗോപിതം;
അയോകമ്മകതദ്വാരം, അരീഹി ദുപ്പധംസിയം.
൨൯. ജാണൂഹി ഠത്വാ ദാഠാഹി, ഭിന്ദിത്വാന സിലായുധാ;
ഇട്ഠകാ ചേവ ഹത്ഥി സോ, അയോദ്വാരമുപാഗമി.
൩൦. ഗോപുരട്ഠാ തു ദമിളാ, ഖിപിംസു വിവിധാ’യുധേ;
പക്കം അയോഗുളഞ്ചേവ, കഥികഞ്ച സിലേസികം.
൩൧. പിട്ഠിം ഖിത്തേ സിലേസമ്ഹി, ധൂപായന്തേ’ഥ കണ്ഡുലോ;
വേദനട്ടോ’ദകഠാനം, ഗന്ത്വാന തത്ഥ ഓഗഹീ.
൩൨. ന ഇദം സുരാപാണം തേ, അയോദ്വാര വിഘാടനം;
ഗച്ഛ ദ്വാരം വിഘാടേഹി, ഇച്ചാഹഗോട്ഠയിമ്ബരോ.
൩൩. സോ മാനം ജനയിത്വാന, കോഞ്ചം കത്വാ ഗജുത്തമോ;
ഉദകാ ഉട്ഠഹിത്വാന, ഥലേ അട്ഠാസി ദപ്പവാ.
൩൪. ഹത്ഥിവജ്ജേ വിയോജേത്വാ, സിലേസം ഓസധം അകാ;
രാജാ ആരുയ്ഹ ഹത്ഥിം തം, കുമ്ഭേ ഫുസിയപാണിനാ.
൩൫. ‘‘ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, രജ്ജം തേ താത കണ്ഡുല;
ദമ്മീ’’തി തം തോസയിത്വാ, ഭോജേത്വാ വരഭോജനം.
൩൬. വേഠയിത്വാ സാടകേന, കാരയിത്വാ സുവമ്മിതം;
സത്തഗുണം മാഹിസചമ്മം, ബന്ധേത്വാ ചമ്മപിട്ഠിയം.
൩൭. തസ്സോ’ പരിതേലചമ്മം, ദാപേത്വാ തം വിസജ്ജയി;
അസനീവിയ ഗജ്ജന്തോ, സോ ഗഹേത്വാ’പദ്ദവേ സഹ.
൩൮. പദരം വിജ്ഝി ദാഠാഹി, ഉമ്മാരം പദസാ’ഹനി;
സദ്ധാരബാഹം തം ദ്വാരം, ഭൂമിയം സരവം പതി.
൩൯. ഗോപുരേ ദബ്ബസമ്ഭാരം, പതന്തം ഹത്തിപിട്ഠിയം;
ബാഹാഹി പരിഹരിത്വാന, നന്ദീമിത്തോ പവട്ടയി.
൪൦. ദിസ്വാന തസ്സ കിരിയം, കണ്ഡുലോ തുട്ഠമാനസോ;
ദാഠാപീഠനവേരം തം, ഛഡ്ഢേസി പഠമം കതം.
൪൧. അത്ഥനോ പിട്ഠിതോയേവ, പവേസത്ഥായ കണ്ഡുലോ;
നിവത്തിത്വാന ഓലോകി, യോധം തത്ഥ ഗജുത്തമോ.
൪൨. ‘‘ഹത്ഥിനാകതമഗ്ഗേന, നപ്പവേക്ഖാമഹം’’ഇതി;
നന്ദീമിത്തോ വിചിന്തേത്വാ, പാകാരം ഹനി ബാഹുനാ.
൪൩. സോ അട്ഠാരസഹത്ഥുച്ചോ, പതിഅട്ഠുസഭോ കിര;
ഓലോകി സുരനിമലം, അനിച്ഛം സോപി തം പഥം.
൪൪. ലങ്ഘയിത്വാന പാകാരം,
നഗരബ്ഭന്തരേ പതി;
ഭിന്ദിത്വാ ദ്വാരമേകേകം,
ഗോട്ഠോ സോണോവ പാവിസി.
൪൫. ഹത്തീ ഗഹേത്വാ രഥചക്കം, മിത്തോ സകടപഞ്ജരം;
നാളികേരതരും ഗോട്ഠോ, നിമ്മലോ ഖഗ്ഗമുത്തമം.
൪൬. താലരുക്ഖം മഹാസോണോ, ഥേരപുത്തോ മഹാഗദം;
വിസും വിസും വീഥിഗതാ, ദമിളേ തത്ഥ ചുണ്ണയും.
൪൭. വിജിതം നഗരം ഭേത്വാ, ചതുമാസേന ഖത്തിയോ;
തഥോ ഗിരിലകം ഗന്ത്വാ, ഗിരിയം ദമിളം ഹനി.
൪൮. ഗന്ത്വാ മഹേലനഗരം, തിമഹാപരിഖം തതോ;
കദമ്ബ പുപ്ഫവല്ലീഹി, സമന്താ പരിവാരിതം.
൪൯. ഏകദ്വാരം ദുപ്പവേസം, ചതുമാസേ വസം തഹിം;
ഗണ്ഹി മഹേലരാജാനം, മന്തയുദ്ധേന ഭൂമിപോ.
൫൦. തതോ’നുരാധനഗരം, ആഗച്ഛന്തോ മഹീപതി;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, പരിതോകാസപബ്ബതം.
൫൧. മാസമ്ഹി ജേട്ഠമൂലമ്ഹി, തളാകം തത്ഥ കാരിയ;
ജലം കീളി തഹിം ഗാമോ, പോസോനനഗരവ്ഹയോ.
൫൨. തം യുദ്ധായാഗതം സുത്വാ, രാജാനം ദുട്ഠഗാമണിം;
അമച്ചേ സന്നിപാതേത്വാ, ഏളാരോ ആഹ ഭൂമിപോ.
൫൩. ‘‘സോ രാജാ ച സയംയോധോ,
യോധാ ചസ്സ മഹൂകിര;
അമച്ചോ കിന്നു കാതബ്ബം,
കിന്തി മഞ്ഞന്തി നോ ഇമേ.
൫൪. ദീഘജത്തുപ്പഭുതയോ, യോധാ ഏളാരരാജിനോ;
‘‘സുവേ യുദ്ധം കരിസ്സാമി’’, ഇതി തേ നിച്ഛയം കരും.
൫൫. ദുട്ഠഗാമണിരാജാപി, മന്തേത്വാ മാതുയാ സഹ;
തസ്സാ മതേന കാരേസി, ദ്വത്തിംസ ബലകോട്ഠകേ.
൫൬. രാജച്ഛത്തധരേ തത്ഥ, ഠപേസി രാജരൂപകേ;
അബ്ഭന്തരേ കോട്ഠകേ തു, സയം അട്ഠാസി ഭൂപതി.
൫൭. ഏളാരരാജാ സന്നദ്ധോ, മഹാപബ്ബത ഹത്ഥിനം;
ആരുയ്ഹ അഗമാ തത്ഥ, സയോഗ്ഗ ബലവാഹനോ.
൫൮. സങ്ഗാമേ വത്തമാനമ്ഹി, ദീഘജത്തു മഹബ്ബലോ;
ആദായ ഖഗ്ഗഫലകം, യുജ്ഝമാനോ ഭയാനകോ.
൫൯. ഹത്ഥേ അട്ഠരസു’ഗ്ഗന്ത്വാ, നഭം തം രാജരൂപകം;
ഛിന്ദിത്വാ അസിനാ ഭിന്ദി, പഠമം ബലകോട്ഠകം.
൬൦. ഏവം സേസേപി ഭിന്ദിത്വാ, മലകോട്ഠേ മഹബ്ബലോ;
ഠിതം ഗാമണിരാജേന, ബലകോട്ഠമുപാഗമി.
൬൧. യോധോ സോ സുരനിമലോ, ഗച്ഛന്തം രാജിനോ’പരി;
സാവേത്വാ അത്തനോ നാമം, തമക്കോസി മഹബ്ബലോ.
൬൨. ഇതരോ ‘‘തം വധിസ്സ’’ന്തി, കുദ്ധോ ആകാസമുഗ്ഗമി;
ഇതരോ ഓതരന്തസ്സ, ഫലകം ഉപനാമയി.
൬൩. ‘‘ഛിന്ദാ മേതം സഫലകം’’, ഇതി ചിന്തിയ സോ പന;
ഫലകം ഹനി ഖഗ്ഗേന, തം മുഞ്ചിയി’ തരോസയി.
൬൪. കപ്പേന്തോ മുത്തഫലകം, ദീഘജത്തു തഹിം പതി;
ഉട്ഠായ സൂരനിമിലോ, പതിതം സത്തിയാ’ഹനി.
൬൫. സങ്ഖം ധമി ഫുസ്സദേവോ, സേനാ ഭിജ്ജിത്ഥ ദാമിളി;
ഏളരോപി നിവത്തിത്ഥ, ഘാതേസും ദമിളേ ബഹൂ.
൬൬. തത്ഥ വാപി ജലം ആസി, ഹതാനം ലോഹിതാ വിലം;
തസ്മാ കുലത്ഥവാ പീതി, നാമതോ വിസ്സുതം അഹു.
൬൭. ചരാപേത്വാ തഹിം ഭേരിം, ദുട്ഠഗാമണി ഭൂപതി;
‘‘ന ഹനിസ്സതു ഏളാരം, മംമുഞ്ചിയ പരോ’’ഇതി.
൬൮. സന്നദ്ധോ സയമാരുയ്ഹ, സന്നദ്ധം കണ്ഡുലം കരിം;
ഏളാരം അനുബന്ധന്തോ, ദക്ഖിണദ്വാരമാഗമി.
൬൯. പുരദക്ഖിണദ്വാരമ്ഹി, ഉഭോ യുജ്ഝിംസു ഭൂമിപാ;
തോമരം ഖിപി ഏളാരോ, ഗാമണി തമവഞ്ചയി.
൭൦. വിജ്ഝാപേസി ച ദന്തേഹി, തം ഹത്ഥിം സകഹത്ഥിനാ;
തോമരം ഖിപി ഏളാരം, സഹത്ഥി തത്ഥ സോ പതി.
൭൧. തതോ വിജിതസങ്ഗാമോ, സയോഗ്ഗബലവാഹനോ;
ലംകം ഏകാതപത്തം സോ, കത്വാന പാവിസി പുരം.