സത്തരസമ പരിച്ഛേദ

ധാതുആഗമനോ

൧. വുത്ഥവസ്സോ പവാരേത്വാ, കത്തികപുണ്ണമാസിയം;

അവോചേ’ദം മഹാരാജം, മഹാഥേരോ മഹാമതി.

൨. ചിരദിട്ഠോ ഹി സമ്ബുദ്ധോ, സത്ഥാ നോ മനുജാധിപ;

അനാഥവാസം അവസിമ്ഹ, നത്ഥി നോ പൂജിയം ഇധ.

൩. ‘‘ഭാസിത്ഥ നനു ഭന്തേമേ, സമ്ബുദ്ധോ നിബ്ബുതോ’’ ഇതി;

ആഹ ധാതൂസു ദിട്ഠേസു, ദിട്ഠോ ഹോതി ജിനോ’’ ഇതി.

൪. വിദിതോ വോ അധിപ്പായോ, ഥൂപസ്സ കാരണേ മയാ;

കാരേസ്സാമി അഹം ഥൂപം, തുമ്ഹേ ജാനാഥ ധാതുയോ.

൫. മന്തേഹി സുമനേനാതി, ഥേരോ രാജാനമബ്രവി;

രാജാ’ഹ സാമണേരം തം, കുതോ ലച്ഛാമ ധാതുയോ.

൬. വിഭൂസയിത്വാ നഗരം, മഗ്ഗഞ്ച മനുജാധിപ;

ഉപോസഥീ സപരിസോ, ഹത്ഥിം ആരുയ്ഹ മങ്ഗലം.

൭. സേതച്ഛത്തം ധാരയന്തോ, താലാവചരസംഹിതോ;

മഹാനാഗവനുയ്യാനം, സായന്ഹസമയേ വജ.

൮. ധാതുഭേദഞ്ഞുനോ രാജ, ധാതുയോ തത്ഥ ലച്ഛസി;

ഇച്ഛാഹ സാമണേരോ സോ, സുമനോ തം സുമാനസം.

൯. ഥേരോ’ഥ രാജകുലതോ, ഗന്ത്വാ ചേതിയപബ്ബതം;

ആമന്തിയ സാമണേരം, സുമനം സുമനോ ഗതിം.

൧൦. ഏഹി ത്വം ഭദ്ര സുമന, ഗന്ത്വാ പുപ്ഫപുരം വരം;

അയ്യകം തേ മഹാരാജം, ഏവം നോ വചനം വദ.

൧൧. സഹായോ തേ മഹാരാജ, മഹാരാജാ മരുപ്പിയോ;

പസന്നോ ബുദ്ധസമയേ, ഥൂപം കാരേതുമിച്ഛതി.

൧൨. മുനിനോ ധാതുയോ ദേഹി, പത്തം ഭുത്തഞ്ച സത്ഥുനാ;

സരീരധാതുയോ സന്തി, ബഹവോ ഹി തവന്തികേ.

൧൩. പത്തപൂരാ ഗഹേത്വാ താ, ഗന്ത്വാ ദേവപുരം വരം;

സക്കം ദേവാനമിന്ദം തം, ഏവം നോ വചനം വദ.

൧൪. തിലോകദക്ഖിണേയ്യസ്സ, ദാഠാധാതു ച ദക്ഖിണാ;

തവന്തികമ്ഹി ദേവിന്ദ, ദക്ഖിണക്ഖകധാതു ച.

൧൫. ദാഠം ത്വമേവ പൂജേഹി, അക്ഖകം ദേഹി സത്ഥുനോ;

ലംകാദീപസ്സ കിച്ചേസു, മാപമജ്ജ സുരാധിപ.

൧൬. ‘‘ഏവം ഭന്തേ’’തി വത്വാ സോ, സാമണേരോ മഹിദ്ധികോ;

തങ്ഖണംയേവ അഗമാ, ധമ്മാസോകസ്സ സന്തികം.

൧൭. സാലമൂലമ്ഹി ഠപിതം, മഹാബോധിം തഹിം സുതം;

കത്തികച്ഛണപൂജാഹി, പൂജിയം തഞ്ച അദ്ദസ.

൧൮. ഥേരസ്സ വചനം വത്വാ, രാജതോ ലദ്ധധാതുയോ;

പത്തപൂരം ഗഹേത്വാന, ഹിമവന്തമുപാഗമി.

൧൯. ഹിമവന്തേ ഠപേത്വാന, സധാതും പത്തമുത്തമം;

ദേവിന്ദസന്തികം ഗന്ത്വാ, ഥേരസ്സ വചനം ഭണി.

൨൦. ചൂളാമണി ചേതിയമ്ഹാ, ഗഹേത്വാ ദക്ഖിണക്ഖകം;

സാമണേരസ്സ പാദാസി, സക്കോ ദേവാനമിസ്സരോ.

൨൧. തം ധാതും ധാതുപത്തഞ്ച, ആദായ സുമനോ തതോ;

ആഗമ്മ ചേതിയഗിരിം, ഥേരസ്സ’ദാസി തം യതി.

൨൨. മഹാനാഗവനുയ്യാനം, വുത്തേനാ വിധിനാ’ഗമാ;

സായന്ഹാസമയേ രാജാ, രാജസേനാ പുരക്ഖതോ.

൨൩. ഠപേസി ധാതുയോ സബ്ബാ, ഥേരോ തത്ഥേവ പബ്ബതേ;

മിസ്സകം പബ്ബതം തസ്മാ, ആഹു ചേതിയ പബ്ബതം.

൨൪. ഠപേത്വാ ധാതുപത്തം തം, ഥേരോ ചേതിയപബ്ബതേ;

ഗഹേത്വാ അക്ഖകം ധാതും, സങ്കേതം സഗണോ’ഗമാ.

൨൫. സചായം മുനിനോ ധാതു, ഛത്തം നമതു മേ സയം;

ജണ്ണുകേഹി കരീധാതു, ധാതുചങ്കോടകോ അയം.

൨൬. സിരസ്മിം മേ പതിട്ഠാതു, ആഗമ്മ സഹ ധാതുകോ;

ഇതി രാജാ വിചിന്തേസി, ചിന്തിതം തം തഥാ അഹു.

൨൭. അമതേനാ’ഭിസിത്തോവ, അഹു ഹട്ഠോ’തി ഭൂപതി;

സീസതോ തം ഗഹേത്വാന, ഹത്ഥിക്ഖന്ധേ ഠപേസിതം.

൨൮. ഹട്ഠോ ഹത്തീ കുഞ്ചനാദം, അകാ കമ്പിത്ഥ മേദിനീ;

തതോ നാഗോ നിവത്തിത്വാ, സഥേര ബലവാഹനോ.

൨൯. പുരത്ഥിമേന ദ്വാരേന, പവിസിത്വാ പുരം സുഭം;

ദക്ഖിണേന ച ദ്വാരേന, നിക്ഖമിത്വാ തതോ പുന.

൩൦. ഥൂപാരാമേ ചേതിയസ്സ, ഠാനതോ പച്ഛതോ കതം;

പമോജവത്ഥും ഗന്ത്വാന, ബോധിഠാനേ നിവത്തിയ.

൩൧. പുരത്ഥാവദനോ അഠാ, ഥൂപഠാനം തദാ ഹിതം;

കദമ്ബപുപ്ഫആദാരി-വല്ലീഹി ചിതകം അഹു.

൩൨. മനുസ്സദേവോ ദേവേഹി, തം ഠാനം രക്ഖിതം സുചിം;

സോധാപേത്വാ ഭൂസയിത്വാ, തങ്ഖണംയേവ സാധുകം.

൩൩. ധാതും ഓരോപനത്ഥായ, ആരഭീ ഹത്ഥിക്ഖന്ധതോ;

നാഗോ ന ഇച്ഛിതം രാജാ, ഥേരം പുച്ഛിത്ഥ തം മനം.

൩൪. അത്തനോ ഖന്ധസമകേ, ഠാനേ ഠപനമിച്ഛതി;

ധാതുഓരോപനം തേന, ന ഇട്ഠമീ’തി സോ ബ്രവി.

൩൫. ആണാപേത്വാ ഖണംയേവ,

സുക്ഖാതോ’ഭയവാപിതോ;

സുക്ഖകദ്ദമ ഖണ്ഡേഹി,

ചിതാ പേത്വാന തം സമം.

൩൬. അലങ്കരിത്വാന ബഹുധാ, രാജാ തം ഠാനമുത്തമം;

ഓരോപേത്വാ ഹത്ഥിക്ഖന്ധാ, ധാതും തത്ഥ ഠപേസിതം.

൩൭. ധാതാരക്ഖം സംവിധായ, ഠപേത്വാ തത്ഥ ഹത്ഥിനം;

ധാതുഥൂപസ്സ കരണേ, രാജാ തുരിതമാനസോ.

൩൮. ബഹൂ മനുസ്സേ യോജേത്വാ, ഇത്ഥികാകരണേ ലഹും;

ധാതുകിച്ചം വിചിന്തേന്തോ, സാമച്ചോ പാവിസീ പുരം.

൩൯. മഹാമഹിന്ദത്ഥേരോ തു, മഹാ മേഘവനം സുഭം;

സഗണോ അഭിഗന്ത്വാന, തത്ഥ വാസമകപ്പയി.

൪൦. രത്തിം നാഗോ’നുപരിയാതി, തം ഠാനം സോ സധാതു കം;

ബോധിഠാനമ്ഹി സാലായ, ദിവാഠാതി സധാതുകോ.

൪൧. വത്ഥുസ്സ തസ്സോ’പരിതോ, ഥൂപം ഥേരമതാനു ഗോ;

ജങ്ഘാമത്തം ചിതാപേത്വാ, കതിപാഹേന ഭൂപതി.

൪൨. തത്ഥ ധാതുപതിട്ഠാനം, ഘോസാപേത്വാ ഉപാഗമി;

തതോ തതോ സമന്തോ ച, സമാഗമി മഹാജനോ.

൪൩. തസ്മിം സമാഗമേ ധാതു, ഹത്ഥിക്ഖന്ധാ നഗാഗ്ഗതാ;

സത്തതാലപ്പമാണമ്ഹി, ദിസ്സന്തി നഭസിട്ഠിതാ.

൪൪. വിമ്ഹാപയന്തി ജനതം, യമകം പാടിഹാരിയം;

കണ്ണമ്ബമൂലേ ബുദ്ധോ’വ, അകരി ലോമഹംസനം.

൪൫. തതോ നിക്ഖന്തജാലാഹി, ജലധാരാഹി ചാ’സകിം;

അയം ഓഭാസിതാ’സിത്താ, സബ്ബാലംകാമഹീ മഹു.

൪൬. പരിനിബ്ബാനമഞ്ചമ്ഹി, നിപന്നേന ജിനേന ഹി;

കതം മഹാഅധിട്ഠാന-പഞ്ചകം പഞ്ചചക്ഖുനാ.

൪൭. ഗയ്ഹമാനാ മഹാബോധി സാഖാസോകേന ദക്ഖിണാ;

ഛിജ്ജിത്വാന സയംയേവ, പതിട്ഠാതു കടാഹകേ.

൪൮. പതിട്ഠഹിത്വാ സാ സാഖാ, ഛബ്ബണ്ണരസ്മിയോ സുഭാ;

രഞ്ജയന്തീ ദിസാ സബ്ബാ, ഫലപത്തേഹി മുച്ചതു.

൪൯. സസുവണ്ണകടാഹാ സാ, ഉഗ്ഗന്ത്വാന മനോരമാ;

അദിസ്സമാനാ സത്താഹം, ഹിമഗബ്ഭമ്ഹി തിട്ഠതു.

൫൦. ഥൂപാരാമേ പതിട്ഠന്തം, മമ ദക്ഖിണഅക്ഖകം;

കരോതു നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, യമയം പാടിഹാരിയം.

൫൧. ലങ്കാ ലങ്കാരഭൂതമ്ഹി, ഹേമമാലികചേതിയേ;

പതിട്ഠഹന്തിയോ ധാതു, ദോണമത്താ പമാണതോ.

൫൨. ബുദ്ധവേസധരാ ഹുത്വാ, ഉഗ്ഗന്ത്വാ നഭസിട്ഠിതാ;

പതിട്ഠം തു കരിത്വാന, യമകം പാടിഹാരിയം.

൫൩. അധിട്ഠാനാനി പഞ്ചേ’വ, അധിട്ഠാസി തഥാഗതോ;

അകാസി തസ്മാ സാ ധാതു, തദാ തം പാടിഹാരിയം.

൫൪. ആകാസാ ഓതരിത്വാ സാ, അട്ഠാഭൂപസ്സ മുദ്ധനി;

അതീവഹട്ഠോ തം രാജാ, പതിട്ഠാപേസി ചേതിയേ.

൫൫. പതിട്ഠിതായ തസ്സാ ച, ധാതുയാ ചേതിയേ തദാ;

അഹു മഹാഭൂമിചാലോ, അബ്ഭുതോ ലോമഹംസനോ.

൫൬. ഏവം അചിന്തിയാ ബുദ്ധാ, ബുദ്ധധമ്മാ അചിന്തിയാ;

അചിന്തിയേ പസന്നാനം, വിപാകോ ഹോതി അചിന്തിയോ.

൫൭. തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പസീദിംസു ജനേ ജനാ;

മത്താഭയോ രാജപുത്തോ, കനിട്ഠോ രാജിനോ പന.

൫൮. മുനിസ്സരേ പസീദിത്വാ, യാചിത്വാന നരിസ്സരം;

പുരിസാനം സഹസ്സേന, സഹ പബ്ബജിസാസനേ.

൫൯. ചേതാരിഗാമതോ ചാപി, ദ്വാരമണ്ഡലതോപി ച;

വിഹീരബീജതോ ചാപി, തഥാ ഗല്ലകപിട്ഠിതോ.

൬൦. തഥോ’പതിസ്സഗാമാ ച, പഞ്ച പഞ്ച സതാനി ച;

പബ്ബജും ദാരകാ ഹട്ഠാ, ജാതസദ്ധാ തഥാഗതേ.

൬൧. ഏവം പുരാ ബാഹിരാ ച, സബ്ബേ പബ്ബജിതാ തദാ;

തിംസ ഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, അഹേസും ജിനസാസനേ.

൬൨. ഥൂപാരാമേ ഥൂപവരം, നിട്ഠാപേത്വാ മഹീപതി;

രതനാദീഹി’നേകേഹി, സദാ പൂജമകാരയി.

൬൩. രാജോരോധാ ഖത്തിയാ ച, അമച്ചാ നാഗരാ തഥാ;

സബ്ബേ ജനപദാ ചേവ, പുജാ’കംസു വിസും വിസും.

൬൪. ഥൂപപുബ്ബങ്ഗമം രാജാ, വിഹാരം തത്ഥ കാരയി;

ഥൂപാരാമോതി തേനേ’സ, വിഹാരോ വിസ്സുതോ അഹു.

൬൫. സകധാതുസരീരകേന ചേ’വം,

പരിനിബ്ബാനഗതോപി ലോകനാഥോ;

ജനകായഹിതം സുഖഞ്ച സമ്മാ,

ബഹുധാ’കാസി ഠിതേ ജിനേ കഥാവകാതി.

സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ

ധാതുഅഗമനോ നാമ

സത്തരസമോ പരിച്ഛേദോ.