പഞ്ചദസമ പരിച്ഛേദ

മഹാവിഹാര പടിഗ്ഗഹകോ

൧. ഹത്ഥിസാലാപി സമ്ബാധാ, ഇതി തത്ഥ സമാഗതാ;

തേ നന്ദനവനേ രമ്മേ, ദക്ഖിണദ്വാരതോ ബഹി.

൨. രാജുയ്യാനേ ഘനച്ഛായേ, സീതലേ നീലസദ്ദലേ;

പഞ്ഞാപേസും ആസനാനി, ഥേരാനം സാദരാ നരാ.

൩. നിക്ഖമ്മ ദക്ഖിണദ്വാരാ, ഥേരോ തത്ഥ നിസീദി ച;

മഹാകുലീനാ ചാ’ഗമ്മ, ഇത്ഥിയോ ബഹുകാ തഹിം.

൪. ഥേരം ഉപനിസീദിംസു, ഉയ്യാനം പൂരയന്തിയോ;

ബാലപണ്ഡിതസുത്തന്തം, താസം ഥേരോ അദേസയി.

൫. സഹസ്സം ഇത്ഥിയോ താസു, പഠമം ഫലമജ്ഝഗും;

ഏവം തത്ഥേവ ഉയ്യാനേ, സായണ്ഹസമയോ അഹു.

൬. തതോ ഥേരാ നിക്ഖമിംസു, ‘‘യാമ തം പബ്ബതം’’ ഇതി;

രഞ്ഞോ പടിനിവേദേസും, സീഘം രാജാ ഉപാഗമി.

൭. ഉപാഗമ്മാ’ബ്രവീ ഥേരം, ‘‘സായം ദൂരോ ച പബ്ബതോ;

ഇധേവ നന്ദനുയ്യാനേ, നിവാസോ ഫാസുകോ ഇതി.

൮. പുരസ്സ അച്ചാസന്നത്താ, ‘‘അസാരുപ്പ’’ന്തി ഭാസിതേ;

‘‘മഹാമേഘവനുയ്യാനം, നാതിദൂരാതി സന്തികേ.

൯. രമ്മം ഛായൂദകൂപേതം, നിവാസോ തത്ഥ രോചതു;

നിവത്തിതബ്ബം ഭന്തേ’’ന്തി, ഥേരോ തത്ഥ നിവത്തയി.

൧൦. തസ്മിം നിവത്തഠാനമ്ഹി, കദമ്ബനദിയന്തികേ;

നിവത്തചേതിയം നാമ, കതം വുച്ചതി ചേതിയം.

൧൧. തം നന്ദനാ ദക്ഖിണേന, നയം ഥേരം രഥേസഭോ;

മഹാമേഘവനുയ്യാനം, പാചിനദ്വാരകം നയി.

൧൨. തത്ഥ രാജഘരേ രമ്മേ, മഞ്ചപീഠാനി സാധുകം;

സാധൂതി സന്ഥരാപേത്വാ, ‘‘വസതേ’ത്ത സുഖം’’ ഇതി.

൧൩. രാജാ ഥേരേ’ഭിവാദേത്വാ, അമച്ചപരിവാരിതോ;

പുരം പാവിസി ഥേരാ തു, തം രത്തിം തത്ഥ തേ വസും.

൧൪. പഭാതേയേവ പുപ്ഫാനി, ഗാഹേത്വാ ധരണീപതി;

ഥേരേ ഉപച്ച വന്ദിത്വാ, പൂജേത്വാ കുസുമേഹി ച.

൧൫. പുച്ഛി കച്ചി സുഖം വുട്ഠം, ഉയ്യാനം ഫാസുകം ഇതി;

സുഖം വുത്ഥം മഹാരാജ, ഉയ്യാനം യതി ഫാസുകം.

൧൬. ആരാമോ കപ്പതേ ഭന്തേ, സങ്ഘസ്സാ’’തി അപുച്ഛി സോ;

‘‘കപ്പതേ’’ഇതി വത്വാന, കപ്പാകപ്പേസു കോവിദോ.

൧൭. ഥേരോ വേളുവനാരാമ, പടിഗ്ഗഹണമബ്രവി;

തം സുത്വാ അഭിഹട്ഠോ സോ, തുട്ഠഹട്ഠോ മഹാജനോ.

൧൮. ഥേരാനം വന്ദനത്ഥായ, ദേവീ തു അനുലാഗതാ;

സദ്ധിം പഞ്ചസതിത്ഥീഹി, ദുതിയം ഫലമജ്ഝഗാ.

൧൯. സാ പഞ്ചസതാ ദേവീ, അനുലാ’ഹ മഹീപതി;

‘‘പബ്ബജിസ്സാമ ദേവാ’’തി, രാജാ ഥേരമവോച സോ.

൨൦. പബ്ബാജേഥ ഇമായോ’’തി, ഥേരോ ആഹ മഹീപതിം;

‘‘ന കപ്പതി മഹാരാജ, പബ്ബാജേതും ഥിയോ ഹിനോ.

൨൧. അത്ഥി പാടലിപുത്തസ്മിം, ഭിക്ഖുനീ മേ കനിട്ഠികാ;

സങ്ഘമിത്താതി നാമേന, വിസ്സുതാ സാ ബഹുസ്സുതാ.

൨൨. നരിന്ദസമണിന്ദസ്സ, മഹാബോധിദുമിന്ദതോ;

ദക്ഖിണം സാഖമാദായ, തഥാ ഭിക്ഖുനിയോ വരാ.

൨൩. ആഗച്ഛതൂ’തി പേസേഹി, രഞ്ഞോ നോ പിതു സന്തികം;

പബ്ബാജേസ്സതി സാ ഥേരീ, ആഗതാ ഇത്ഥിയോ ഇമാ.

൨൪. ‘‘സാധു’’തി വത്വാ ഗണ്ഹിത്വാ, രാജാ ഭിങ്കാരമുത്തമം;

‘‘മഹാമേഘവനുയ്യാനം, ദമ്മി സങ്ഘസ്സി’മം ഇതി.

൨൫. മഹിന്ദഥേരസ്സ കരേ, ദക്ഖിണോദകമാ’കിരീ;

മഹിയാ പതിതേ തോയേ, അകമ്പിത്ഥ മഹാ മഹീ.

൨൬. ‘‘തസ്മാ കമ്പതി ഭൂമീ’’തി, ഭൂമിപാലോ അപുച്ഛി തം;

പതിട്ഠിതത്താ ദീപമ്ഹി, സാസനസ്സാ’തി സോ ബ്രവി.

൨൭. ഥേരസ്സ ഉപനാമേസി, ജാതിപുപ്ഫാനി ജാതിമാ;

ഥേരോ രാജഘരം ഗന്ത്വാ, തസ്സ ദക്ഖിണതോ ഠിതോ.

൨൮. രുക്ഖമ്ഹി പിചുലേ അട്ഠ, പുപ്ഫമുട്ഠീ സമോകിരീ;

തത്ഥാപി പുഥവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.

൨൯. അഹോസി തിണ്ണം ബുദ്ധാനം, കാലേ’പി ഇധ മാലകോ;

നരിന്ദസങ്ഘകമ്മത്ഥം, ഭവിസ്സതി ഇദാനിപി.

൩൦. രാജഗേഹാ ഉത്തരതോ, ചാരുപോക്ഖരണിം അഗാ;

തത്തകാ നേവ പുപ്ഫാനി, ഥേരോ തത്ഥാപി ഓകിരി.

൩൧. തത്ഥാ’പി പുഥുവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം;

‘‘ജന്തഘര പോക്ഖരണീ, അയം ഹേസ്സതി ഭൂമിപ’’.

൩൨. തസ്സേവ രാജഗേഹസ്സ, ഗന്ത്വാന ദ്വാരകോട്ഠകം;

തത്തകേഹേ’വ പുപ്ഫേഹി, തം ഠാനം പൂജയീ ഇസി.

൩൩. തത്ഥാപി പുഥുവീകമ്പി, ഹട്ഠലോമോ അതീവസോ;

രാജാ തം കാരണം പുച്ഛി, ഥേരോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.

൩൪. ഇമമ്ഹി കപ്പേ ബുദ്ധാനം, തിണ്ണന്നം ബോധിരുക്ഖതോ;

ആനേത്വാ ദക്ഖിണാസാഖാ, രോപിതാ ഇധ ഭൂമിപ.

൩൫. തഥാഗതസ്സ അമ്ഹാകം, ബോധിസാഖാപി ദക്ഖിണാ;

ഇമസ്മിംയേവ ഠാനമ്ഹി, പതിട്ഠിസ്സതി ഭൂമിപ.

൩൬. തതോ’ഗമാ മഹാഥേരോ, മഹാമുചലമാലകം;

തത്തകാനേവ പുപ്ഫാനി, തസ്മിം ഠാനേ സമോകിരി.

൩൭. തഥാപി പുഥവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം;

സങ്ഘസ്സു പോസഥാ ഗാരം, ഇധ ഹേസ്സതി ഭൂമിപ.

൩൮. പഞ്ഹമ്ബമാലകട്ഠാനം, തതോ’ഗമാ മഹീപതി;

സുപക്കം അമ്ബപക്കഞ്ച, വണ്ണഗന്ധരസുത്തമം.

൩൯. മഹന്തം ഉപനാമേസി, രഞ്ഞോ ഉയ്യാനപാലകോ;

തം ഥേരസ്സുപനാമേസി, രാജാ അതിമനോരമം.

൪൦. ഥേരോ നിസീദനാകാരം, ദസ്സേസി ജനതാ ഹിതോ;

അത്ഥരാപേസി തത്ഥേവ, രാജാ അത്ഥരണം വരം.

൪൧. അദാ തത്ഥ നിസിന്നസ്സ, ഥേരസ്സമ്ബം മഹീപതി;

ഥേരോ തം പരിഭുഞ്ജിത്വാ, രോപനത്ഥായ രാജിനോ.

൪൨. അമ്ബട്ഠികം അദാ രാജാ, തം സയം തത്ഥ രോപയി;

ഹത്ഥേ തസ്സോപരിഥേരോ, ധോവി തസ്സ വിരുള്ഹിയാ.

൪൩. തം ഖണംയേവ ബീജമ്ഹാ, തമ്ഹാ നിക്ഖമ്മ അങ്കുരോ;

കമേനാ’തി മഹാരുക്ഖോ, പത്തപക്കധരോ അഹു.

൪൪. തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പരിസാ സാ സരാജികാ;

നമസ്സമാനാ അട്ഠാസി, ഥേരേ ഹത്ഥതനുരുഹാ.

൪൫. ഥേരോ തദാ പുപ്ഫമുട്ഠി, അട്ഠ തത്ഥ സമോകിരി;

തഥാപി പുഥവീകമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.

൪൬. സങ്ഘസ്സപ്പന്നലാഭാനം, അനേകേസം നരാധിപ;

സങ്ഗമ്മഭാജനഠാനം, ഇദം ഠാനം ഭവിസ്സതി.

൪൭. തതോ ഗന്ത്വാ ചതുസ്സാല-ഠാനം തത്ഥ സമോകിരി;

തത്തകാനേവ പുപ്ഫാനി, കമ്പി തത്ഥാപി മേദിനീ.

൪൮. തം കമ്പകാരണം പുച്ഛി, രാജാ ഥേരോ വിയാകരി;

തിണ്ണന്നം പുബ്ബബുദ്ധാനം, രാജുയ്യാന പടിഗ്ഗഹേ.

൪൯. ദാന വത്ഥുനാ’ഹടാനി, ദീപവാസീഹി സബ്ബതോ;

ഇധ ഠപേത്വാ ഭോജേസും, സസങ്ഘേ സുഗതേ തയോ.

൫൦. ഇദാനി പന ഏത്ഥേവ, ചതുസ്സാലാ ഭവിസ്സതി;

സങ്ഘസ്സ ഇധ ഭത്തഗ്ഗം, ഭവിസ്സതി നരാധിപ.

൫൧. മഹഥൂപഠിതഠാനം, ഠാനാഠാനവിദൂതതോ;

അഗമാസി മഹാഥേരോ, മഹിന്ദോ ദീപദീപനോ.

൫൨. തദാ അന്തോപരിക്ഖേപേ, രാജുയ്യാനസ്സ ഖുദ്ദികാ;

കകുധവ്ഹാ അഹു വാപീ, തസ്സോ’പരി ജലന്തികേ.

൫൩. ഥൂപാരഹം ഥലഠാനം, അഹു ഥേരേ തഹിം ഗതേ;

രഞ്ഞോ ചമ്പകപുപ്ഫാനം, പുടകാന’ട്ഠ ആഹരും.

൫൪. താനി ചമ്പകപുപ്ഫാനി, രാജാ ഥേരസ്സു’പാനയി;

ഥേരോ ചമ്പകപുപ്ഫേഹി, തേഹി പൂജേസി തം ഫലം.

൫൫. തത്ഥാപി പുഥവീ കമ്പി, രാജാ തം കമ്പകാരണം;

പുച്ഛി ഥേരോ’നു പുബ്ബേന, ആഹതം കമ്പകാരണം.

൫൬. ഇദം ഠാനം മഹാരാജ, ചതുബുദ്ധ നിസേവിതം;

ഥൂപാരഹം ഹിതത്ഥായ, സുഖത്ഥായ ച പാണിനം.

൫൭. ഇമമ്ഹി കപ്പേ പഠമം, കകുസന്ധോ ജിനോ അഹു;

സബ്ബ ധമ്മവിദൂ സത്ഥാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകോ.

൫൮. മഹാതിത്ഥവ്ഹയം ആസി, മഹാമേഘവനം ഇദം;

നഗരം അഭയം നാമ, പുരത്ഥിമദിസായ’ഹു.

൫൯. കദമ്ബ നദിയാ പാരേ, തത്ഥ രാജാ’ഭയോ അഹു;

ഓജദീപോതി നാമേന, അയം ദീപോ തദാഅഹു.

൬൦. രക്ഖസേഹി ജനസ്സേ’ത്ഥ, രോഗോ പജ്ജരകോ അഹു;

കകുസന്ധോ ദസബലോ, ദിസ്വാന തദുപദ്ദവം.

൬൧. തം ഗന്ത്വാ സത്തവിനയം, പവത്തിം സാസനസ്സ ച;

കാതും ഇമസ്മിം ദീപസ്മിം, കരുണാ ബലചോദിതോ.

൬൨. ചത്താലീസസഹസ്സേഹി, താദീഹി പരിവാരിതോ;

നഭസാ’ഗമ്മ അട്ഠാസി, ദേവകൂടമ്ഹി പബ്ബതേ.

൬൩. സമ്ബുദ്ധസ്സാ’നുഭാവേന, രോഗോ പജ്ജരകോ ഇധ;

ഉപസന്തോ മഹാരാജ, ദീപമ്ഹി സകലേ തദാ.

൬൪. കത്ഥ ഠിതോ അധിട്ഠാസി, നരിസ്സര മുനിസ്സരോ;

സബ്ബേ മം അജ്ജ പസ്സന്തു, ഓജദീപമ്ഹി മാനുസാ.

൬൫. ആഗന്തുകാമാ സബ്ബേവ, മനുസ്സാ മമ സന്തികം;

ആഗച്ഛന്തു അകിച്ഛേന, ഖിപ്പഞ്ചാപി മഹാമുനി.

൬൬. ഓഭാസയന്തം മുനിന്ദം തം, ഓഭാസന്തഞ്ച പബ്ബതം;

രാജാ ച നാഗരാ ചേവ, ദിസ്വാ ഖിപ്പം ഉപാഗമും.

൬൭. ദേവതാ ബലിദാനത്ഥം, മനുസ്സാ ച തഹിം ഗതാ;

ദേവതാ ഇതി മഞ്ഞിംസു, സസങ്ഘം ലോകനായകം.

൬൮. രാജാ സോ മുനിരാജം തം, അതിഹട്ഠോ’ഭി വാദിയ;

നിമന്തയിത്വാ ഭത്തേന, ആനേത്വാ പുരസന്തി കം.

൬൯. സസങ്ഘസ്സ മുനിന്ദസ്സ, നിസജ്ജാരഹമുത്തമം;

രമണീയമിദം ഠാന-മസമ്ബാധന്തി ചിന്തിയ.

൭൦. കാരിതേ മണ്ഡപേ രമ്മേ, പല്ലങ്കേസു വരേ സുതം;

നിസീദാപേസി സമ്ബുദ്ധം, സസങ്ഘം ഇധ ഭൂപതി.

൭൧. നിസിന്നമ്പി ച പസ്സന്താ, സസങ്ഘം ലോകനായകം;

ദീപേ മനുസ്സാ ആനേസും, പണ്ണാകാരേ സമന്തതോ.

൭൨. അത്തനോ ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി, തേഹി തേഹാ’ഭതേഹി ച;

സന്തപ്പേസി സസങ്ഘം തം, രാജാ സോ ലോകനായകം.

൭൩. ഇധേവ പച്ഛാഭത്തം തം, നിസിന്നസ്സ ജിനസ്സ സോ;

മഹാ തിത്ഥകമുയ്യാനം, രാജാ’ദാ ദക്ഖിണം വരം.

൭൪. അകാലപുപ്ഫാ ലങ്കാരേ, മഹാതിത്ഥവനേ തദാ;

പടിഗ്ഗഹിതേ ബുദ്ധേന, അകമ്പിത്ഥ മഹാമഹീ.