നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ

ലോകനീതി

൧. പണ്ഡിതകണ്ഡോ

൧. ലോകനീതിം പവക്ഖാമി,

നാനാസത്ഥസമുദ്ധടം;

മാഗധേനേവ സങ്ഖേപം,

വന്ദിത്വാ രതനത്ഥയം.

൨. നീതിലോകേ പുരിസസ്സ സാരോ,

മാതാ പിതാ ആചരിയോച മിത്തോ;

തസ്മാ ഹി നീതിം പുരിസോ വിജഞ്ഞാ,

ഞാണീ മഹാ ഹോതി ബഹുസ്സുതോച.

൩. അലസസ്സ കുതോ സിപ്പം,

അസിപ്പസ്സ കുതോ ധനം;

അധനസ്സ കുതോ മിത്തം,

അമിത്തസ്സ കുതോ സുഖം;

അസുഖസ്സ കുതോ പുഞ്ഞം,

അപുഞ്ഞസ്സ കുതോ വരം.

൪. സിപ്പാ സമം ധനം നത്ഥി,

സിപ്പം ചോരാ നഗണ്ഹരേ;

ഇധ ലോകേ സിപ്പം മിത്തം,

പരലോകേ സുഖാവഹം.

൫. അപ്പകം നാതിമഞ്ഞേയ്യ,

ചിത്തേ സുതം നിധാപയേ;

വമ്മികോദകബിന്ദൂവ,

ചിരേന പരിപൂരതി.

൬. ഖുദ്ദോതി നാതിമഞ്ഞേയ്യ,

വിജ്ജം വാ സിപ്പമേവ വാ;

ഏകമ്പി പരിയോദാതം,

ജീവിതകപ്പകാരണം.

൭. സേലേ സേലേ ന മാണികം,

ഗജേ ഗജേ ന മുത്തികം;

വനേ വനേ ന ചന്ദനം,

ഠാനേ ഠാനേ ന പണ്ഡിതം.

൮. പണ്ഡിതോ സുതസമ്പന്നോ,

യത്ഥ അത്ഥീതി ചേ സുതോ;

മഹുസ്സാഹേന തം ഠാനം,

ഗന്തബ്ബംവ സുതേസിനാ.

൯. സിനേ സിപ്പം സിനേ ധനം,

സിനേ പബ്ബതമാരുഹം;

സിനേ കാമസ്സ കോധസ്സ,

ഇമേ പഞ്ച സിനേ സിനേ.

൧൦. സുതി സമ്മുതി സങ്ഖ്യാച,

യോഗാ നീതി വിസേസകാ;

ഗന്ധബ്ബാ ഗണികാ ചേവ,

ധനു ബേദാ ച പൂരണാ.

൧൧. തികിച്ഛാ ഇതിഹാസാ ച,

ജോതി മായാ ച ഛന്ദതി;

കേതു മന്താ ച സദ്ദാ ച,

സിപ്പാട്ഠാരസകാ ഇമേ.

൧൨. അപുട്ഠോ പണ്ഡിതോ ഭേരീ,

പജ്ജുന്നോ മേ ഹോതി പുച്ഛിതോ;

ബാലോ പുട്ഠോ അപുട്ഠോപി,

ബഹുമ്പി ഭണതേ സദാ.

൧൩. പോത്ഥകേസു ച യം സിപ്പം,

പരഹത്ഥേസു യം ധനം;

യഥാകിച്ചേ സമുപ്പന്നേ,

ന തം സിപ്പം ന തം ധനം.

൧൪. ജലപ്പമാണം കുമുദ്ദനാലം,

കുലപ്പമാണം വിനയോ പമാണം;

ബ്യത്തിപ്പമാണം കഥീതവാക്യം,

പഥവിയാ പമാണം തിണ മിലാതം.

൧൫. അപ്പസ്സുതോ സുതം അപ്പം,

ബഹും മഞ്ഞതി മാനവാ;

സിന്ധൂദകം അപസ്സന്തോ,

കൂപേ തോയംവ മണ്ഡുകോ.

൧൬. പഥമം പരാജയേ സിപ്പം,

ദുതിയം പരാജയേ ധനം;

തതിയം പരാജയേ ധമ്മം,

ചതുത്ഥം കിം കരിസ്സതി.

൧൭. ബ്യത്ത പുത്ര കിമലസോ,

അബ്യത്തോ ഭാരഹാരകോ;

ബ്യത്തകോ പൂജിതോ ലോകേ,

ബ്യത്ത പുത്ര ദിനേ ദിനേ.

൧൮. മാതാ വേരീ പിതാ സത്രു,

കേന ബാലേ ന സിക്ഖിതാ;

സഭാമജ്ഝേ ന സോഭന്തി,

ഹംസമജ്ഝേ ബകോയഥാ.

൧൯. കണ്ടകം ഗിരി കോ തിക്ഖതി,

കോ അഞ്ജനം മിഗക്ഖികം;

ഉപ്പഥം പല്ലലേ കോ സുഗന്ധം,

കുല-പുത്ത-രൂപോ കോ പവത്തതി;

സാമം-ഭാവോ.

൨൦. ന രസം അകോതമ്ബുലം,

അധനസ്സ, ലങ്കതമ്പി;

അലോനകന്തു ബ്യഞ്ജനം,

ബ്യാകരണം അസിപ്പസ്സ.

൨൧. സുസ്സുസാ സുതസമ്പന്നോ,

സുതാപഞ്ഞായ പവഡ്ഢതി;

പഞ്ഞായ അത്ഥം ജാനാതി,

ഞാതോ അത്ഥോ സുഖാവഹോ.

൨൨. ഭോജനം മേഥുനം നിദ്ദാ,

ഗോണേ പോസേപി വിജ്ജതി;

വിജ്ജാ വിസേസോ പോസസ്സ,

തം ഹീനോ ഗോസമോ ഭവേ.

൨൩. നത്ഥി വിജ്ജാസമംമിത്തം,

നച ബ്യാധിസമോ രിപു;

നച അത്തസമം പേമം,

നച കമ്മസമം ബലം.

൨൪. ഹംസോ മജ്ഝേ ന കാകാനം,

സീഹോ ഗുന്നം ന സോഭതേ;

ഗദ്രഭമജ്ഝേ തുരങ്ഗോ,

ബാലമജ്ഝേ ച പണ്ഡിതോ.

൨൫. യാവജീവമ്പി ചേ ബാലോ,

പണ്ഡിതം പയിരുപാസതി;

ന സോ ധമ്മം വിജാനാതി,

ദബ്ബി സൂപരസം യഥാ.

൨൬. മുഹുത്തമപി ചേ വിഞ്ഞൂ,

പണ്ഡിതം പയിരുപാസതി;

ഖിപ്പം ധമ്മം വിജാനാതി,

ജിവ്ഹാ സൂപരസം യഥാ.

൨൭. വിനാ സത്ഥം ന ഗച്ഛേയ്യ,

സൂരോ സങ്ഗാമഭൂമിയം;

പണ്ഡിത്വാദ്ധഗൂ വാണിജോ,

വിദേസഗമനോ തഥാ.

൨൮. ധനനാസം മനോതാപം,

ഘരേ ദുച്ചരിതാനി ച;

വഞ്ചനഞ്ച അവമാനം,

പണ്ഡിതോ ന പകാസയേ.

൨൯. പത്താനുരൂപകം വാക്യം,

സഭാവരൂപകം പിയം;

അത്താനുരൂപകം കോധം,

യോ ജാനാതി സ പണ്ഡിതോ.

൩൦. അ-ധനസ്സ രസം ഖാദാ,

അ-ബലസ്സ ഹഥാ നരാ;

അ-പഞ്ഞസ്സ വാക്യ-കഥാ,

ഉമ്മത്തക-സമാ ഇമേ.

൩൧. അനവ്ഹായം ഗമയന്തോ,

അ-പുച്ഛാ ബഹു-ഭാസകോ;

അത്ത-ഗുണം പകാസേന്തോ,

തി-വിധം ഹീന-ലക്ഖണം.

൩൨. അപ്പ-രൂപോ ബഹും ഭാസോ,

അപ്പ-പഞ്ഞോ പകാസിതോ;

അപ്പ-പൂരോ ഘടോ ഖോഭേ,

അപ്പ-ഖീരാ ഗാവീ ചഥേ.

൩൩. മണ്ഡൂകേപി ഉക്രേ സീഹേ,

കാകഗ്ഗഹേ പിയേ പിയേ;

അ-പണ്ഡീപി പണ്ഡീ ഹുത്വാ,

ധീരാ പുച്ഛേ വയേ വയേ.

൩൪. മണ്ഡൂകേപി ഉക്രേ സീഹേ,

സൂകരേപി ഉഹേ ദീപേ;

ബിളാരേ സദിസേ ബ്യഗ്ഘേ,

സബ്ബ ധീരേ സിപ്പ-സമേ.

൩൫. ന തിത്തി രാജാ ധനമ്ഹി,

പണ്ഡിതോപി സു-ഭാസിതേ;

ചക്ഖുംപി പിയ-ദസ്സനേ,

ജലേ സാഗരോ ന തിത്തി.

൩൬. രൂപ-യോബ്ബന-സമ്പന്നാ,

വിസാഥ-കുഥ-സമ്ഭവാ;

വിജ്ജാ-ഹീനാ ന സോഭന്തി,

നിഗന്ധാ ഇവ കിംസുകാ.