൫. പകിണ്ണക-പരിച്ഛേദോ

നാമം ആരോപനം പോത്ഥകം ഗന്ഥകാരസ്സ ച. ലേഖംലേഖാപനഞ്ചേവ, വദാമി തദനന്തരന്തി. തത്ഥ ചതുരാസീതിയാ ധമ്മക്ഖന്ധസഹസ്സാനി പിടക, നികായങ്ഗ, വഗ്ഗ, നിപാതാദികം നാമം, കേനാരോപിതം, കത്ഥ ആരോപിതം, കദാ ആരോപിതം, കിമത്ഥം ആരോപിതന്തി? തത്രായം പിവിസജ്ജനാകേന ആരോപിതന്തി പഞ്ചസതഖീണാസവേഹി ആരോപിതം. തേഹി സബ്ബബുദ്ധവചനം സങ്ഗായന്തി, ഇദം പിടകം, അയം നികായോ, ഇദം അങ്ഗം, അയം വഗ്ഗോ, അയം നിപാതോതി. ഏവമാദികം നാമം ആരോപേന്തി. കത്ഥ ആരോപിതന്തി? രാജഗഹേ വേഭാരപബ്ബതസ്സ പാദേ ധമ്മമണ്ഡപ്പേ ആരോപിതം. കദാ ആരോപിതന്തി? ഭഗവതോ പരിനിബ്ബുതേ പഠമസങ്ഗായനകാലേ ആരോപിതം. കിമത്ഥം ആരോപിതന്തി? ധമ്മക്ഖന്ധാനം വോഹാരസുഖത്ഥായ സുഖധാരണത്ഥായ ച ആരോപിതം. സങ്ഗീതികാലേ പഞ്ചസതാ ഖീണാസവാ തേസഞ്ച ധമ്മക്ഖന്ധാനം നാമ വഗ്ഗനിപാതതോ. ഇമസ്സ ധമ്മക്ഖന്ധസ്സ അയം നാമോ ഹോതു, ഇമസ്സ ച പകരണസ്സ അയം നാമോതി, അബ്രവും സബ്ബം നാമാദികം കിച്ചം അകംസു. തേ ഖീണാസവാ, യദി നാമാദികം കിച്ചം അകതം ന സുപാകതം തസ്മാ വോഹാരസുഖത്ഥായനാമാദികം കിച്ചം കതം അനാഗതേ പനത്ഥായ നാമാദികം പവത്തിതം അസഞ്ജാതനാമോ ന സുട്ഠു പാകതോ സബ്ബസോ ഭവേതി. ധമ്മക്ഖന്ധാനം നാമ ദീപനാ നിട്ഠിതാ.

ചതുരാസീതി ധമ്മക്ഖന്ധസഹസ്സാനി കേന പോത്ഥകേ ആരോപിതാനി, കദാ ആരോപിതാനി, കിമത്ഥം ആരോപിതാനീതി. തത്രായം വിസജ്ജനാ കേനാരോപിതാനിതി? ഖീണാസവമഹാനാഗേഹി ആരോപിതാനി. കത്ഥ ആരോപിതാനീതി? ലങ്കാദീപേ ആരോപിതാനി. കദാ ആരോപിതാനീതി? സദ്ധാതിസ്സസ്സരാജിനോ പുത്തസ്സ വട്ടഗാമനി രാജസ്സ കാലേ ആരോപിതാനി. കിമത്ഥം ആരോപിതാനീതി? ധമ്മക്ഖന്ധാനം അവിധംസനത്ഥായ സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ ച ആരോപിതാനി.

ധരമാനോ ഹി ഭഗവാ, അമ്ഹാകം സുഗതോധീരോ;

നികായേ പഞ്ചദേസേതി, യാവ നിബ്ബാനഗമനാ.

സബ്ബേപി തേ ഭിക്ഖു ആദി, മനസാ വചസാഹാരോ;

സബ്ബേ ച വാചുഗ്ഗതാ ഹോന്തി, മഹാപഞ്ഞാസതിവരാ.

നിബ്ബൂതേ ലോകനാഥമ്ഹി, തതോ വസ്സസതം ഭവേ;

അരിയാനരിയാ ചാപി ച, സബ്ബേ വാചുഗ്ഗതാ ധുവം.

തതോ പരം അട്ഠരസം, ദ്വിസതംവസ്സ ഗണനം;

സബ്ബേ പുഥുജ്ജനാ ചേവ, അരിയാ ച സബ്ബേപിതേ.

മനസാവചസായേവ, വാചുഗ്ഗതാവ സബ്ബദാ;

ദുട്ഠഗാമണിരഞ്ഞോ ച, കാലേ വാചുഗ്ഗതാ ധുവം.

അരിയാനരിയാപി ച, നികായേ ധാരണാസദാ;

തതോ പരമ്ഹി രാജാ ച, തതോ ചുതോ ച തുസിതേ.

ഉപ്പജ്ജി ദേവ ലോകേ സോ, ദേവേഹി പരിവാരിതോ;

സദ്ധാ തിസ്സോതി നാമേന, തസ്സ കനിട്ഠകോ ഹിതോ.

തതോ ലദ്ധരട്ഠോ ഹോതി, ബുദ്ധസാസനപാലകോ.

തദാ കാലേ ഭിക്ഖൂ ആസും, സബ്ബേ വാചുഗ്ഗതാ സദാ;

നികായേ പഞ്ചവേധേവ, യാവ രഞ്ഞോ ച ധാരണാ;

തതോ ചുതോ സോ രാജാ ച, തുസ്സീതേ ഉപപജ്ജതി;

ദേവലോകേട്ഠിതോ സന്തോ, തദാ വാചുഗ്ഗതാ തതോ.

തസ്സ പുത്താപി അഹേസും, അനേകാ വരജ്ജം ഗതാ;

അനുക്കമേന ചുതതേ, ദേവലോകം ഗതാ ധുവം;

തദാപിതേ സബ്ബേ ഭിക്ഖൂ, വാചുഗ്ഗതാവ സബ്ബദാ;

നികായേ പഞ്ചവിധേവ, ധാരണാവസതിമതാ.

തതോ പരം പോത്ഥകേസു, നികായാ പഞ്ച പിട്ഠിതാ;

തദാ അട്ഠകഥാ ടീകാ, സബ്ബേ ഗന്ഥാ പോത്ഥകേ ഗതാ;

സബ്ബേ പോത്ഥേസു യേ ഗന്ഥാ, പാളി അട്ഠകഥാ ടീകാ;

സംട്ഠിതാസം ഠിതാ ഹോന്തി, സബ്ബേപി നോ ന സന്തിതേ.

തദാ തേ പോത്ഥകേയേവ, നികായാ പിഠിതാ ഖിലാ;

തദാ അട്ഠകഥാദീനി, ഭവന്തീതി വദന്തി ച.

പരിഹാരോ പണ്ഡിതേഹി വത്തബ്ബോവ;

ലങ്കാദീപസ്സ രഞ്ഞോവ, സദ്ധാ തിസ്സസ്സ രാജിനോ.

പുത്തകോ ലങ്കാദീപസ്സ, ഇസ്സരോ ധമ്മികോ വരോ;

തദാ ഖീണാസവാ സബ്ബേ, ഓലോകേന്തി അനഗതേ.

ഖീണാസവാ പസ്സന്തി തേ, ദുപഞ്ഞേവ പുഥുജ്ജനേ;

സബ്ബേപി തേ ഭിക്ഖൂ ആസും, ബഹുംതരാ പുഥുജ്ജനാ;

ന സക്ഖിസ്സന്തി തേ പഞ്ച, നികായേ വാചുഗ്ഗതം ഇതി;

പോത്ഥകേസു സബ്ബേ പഞ്ച, ആരോപേന്തി ഖീണാസവാ.

സദ്ധമ്മട്ഠിതി ചിരത്തായ, ജനാനം പുഞ്ഞത്ഥായ ച;

തതോ പട്ഠായതേ സബ്ബേ, നികായാ ഹോന്തി പോത്ഥകേ;

അട്ഠകഥാ ടീകാ സബ്ബേ, തേ ഹോന്തി പോത്ഥകേട്ഠിതാ.

തതോ പട്ഠായതേ സബ്ബേ, ഭിക്ഖു ആദി മഹാഗണാ;

പോത്ഥകേസു ഠിതേയേവ, സബ്ബേ പസ്സന്തി സബ്ബദാ.

[പോത്ഥകേ ആരോപന ദീപകാ നിട്ഠിതാ.]

യോ കോചി പണ്ഡിതോ ധീരോ, അട്ഠകഥാദികം ഗന്ഥം കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, തസ്സ അനന്തകോ ഹോതി പുഞ്ഞസംചയോ, അനന്തകോ ഹോതി പുഞ്ഞാനിസംസോ. ചതുരാസീതി ചേതിയസഹസ്സ കരണസദിസോ, ചതുരാസീതി ബുദ്ധരൂപസഹസ്സ കരണസദിസോ, ചതുരാസീതി ബോധിരുക്ഖസഹസ്സരോപനസദിസോ, ചതുരാസീതി വിഹാരസഹസ്സ കരണസദിസോ, യോ ച ബുദ്ധവചനമഞ്ജൂസം കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, യോ ച ബുദ്ധവചനം മണ്ഡനം കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, യോ ച ബുദ്ധവചനം ലേഖം കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, യോ ച പോത്ഥകം വാ, യോ ച പോത്ഥകമൂലം വാ, ദേതി വാ ദാപേതി വാ, യോ ച തേലം വാ ചുണ്ണം വാ, ധഞ്ഞം വാ പോത്ഥകഭഞ്ജനത്ഥായ യം കിഞ്ചി നിത്ഥം വാ പോത്ഥകഛിദ്ദേ ആവുനത്ഥായ, യം കിഞ്ചി സുത്തം വാ കട്ഠഫലകദ്വയം വാ പോത്ഥകം പുടനത്ഥായ യം കിഞ്ചി വത്ഥം വാ, പോത്ഥക-ബന്ധനത്ഥായ, യം കിഞ്ചി യോത്തം വാ പോത്ഥകലാപ പൂടനത്ഥായ യം കിഞ്ചി ഥവികം ദേതി വാ ദാപേതി വാ.

യോ ച ഹരിതാലേന വാ മനോസിലായ വാ, സുവണ്ണേന വാ രജതേന വാ പോത്ഥകമണ്ഡനം വാ കട്ഠഫലകമണ്ഡനം വാ കരോതി വാ കാരാപേതി വാ, തസ്സ അനന്തകോ ഹോതി പുഞ്ഞസംചയോ, അനന്തകോ ഹോതി പുഞ്ഞാനിസംസോ. ചതുരാസീതി ചേതിയസഹസ്സ കരണസദിസോ, ചതുരാസീതി വിഹാരസഹസ്സ കരണസദിസോ.

ഭവേ നിബ്ബത്തമാനോ സോ, സീലഗുണമുപാഗതാ;

മഹാ തേജോ സദാ ഹോതി, സീഹനാദോ വിസാരദോ.

ആയുവണ്ണബലുപ്പേതോ, ധമ്മകാമോ ഭവേ സദ്ദാ;

ദേവമനുസ്സലോകേസു, മഹേസക്ഖോ അനാമയോ.

ഭവേ നിബ്ബത്തമാനോ സോ, പഞ്ഞവാ സുസമാഹിതോ;

അധിപച്ച പരിവാരോ, സബ്ബസുഖാധി ഗച്ഛതി.

സദ്ദോഹീരിമാ വദഞ്ഞൂ, സംവിഗ്ഗ മാനസോ ഭവേ;

അങ്ഗപച്ചങ്ഗ സമ്പന്നോ, ആരോഹ പരിണാഹവാ.

സബ്ബേ സത്താപി യോ ലോകേ, സബ്ബത്ഥ പൂജിതാഭവേ;

ദേവമനുസ്സ സഞ്ചരോ, മിത്തസഹായ പാലിതോ.

ദേവമനുസ്സ സമ്പത്തിം, അനുഭോതി പുനപ്പുനം;

അരഹത്ത ഫലം പത്തോ, നിബ്ബാനം പാപുണിസ്സതി.

പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, അഭിഞ്ഞാ ഛബ്ബിധേ വരേ;

വിമോക്ഖേ അട്ഠകേ സേട്ഠേ, ഗമിസ്സതി അനാഗതേ.

തസ്മാഹി പണ്ഡിതോ പോസോ, സംപസ്സം ഹിത മത്തനോ;

കാരേയ്യ സാമ ഗന്ഥേ ച, അഞ്ഞേ ചാപി കാരാപയേ.

പോത്ഥകേ ച ഠിതേ ഗന്ഥേ, പാളി അട്ഠകഥാദികേ;

ധമ്മമഞ്ജൂസാ ഗന്ഥേ ച, ലേഖം കരേ കാരാപയേ.

പോത്ഥകം പോത്ഥകമൂലഞ്ച, തേസം ചുല്ലഥൂസമ്പി ച;

പിലോതികാദികം സുത്തം, കട്ഠഫലദ്വയമ്ഹി ച.

ധമ്മബന്ധനത്ഥായ ച, യം കിഞ്ചി മഹഗ്ഘം വത്ഥം;

ധമ്മബന്ധനയോത്തഞ്ച, യം കിഞ്ചി ഥവികമ്പി ച.

ദദേയ്യ ധമ്മഖേത്തമ്ഹി, വിപ്പസ്സന്നേന ചേതസാ;

അഞ്ഞോ ചാപി ദജ്ജാപേയ്യ, മിത്തസഹായബന്ധവേതി.

ഗന്ഥാകരലേഖലേഖാപനാനിസംസ ദീപനാ നിട്ഠിതാ.

[ഇതി ചൂലഗന്ഥവംസേ പകിണ്ണകദീപകോ നാമ പഞ്ചമോ പരിച്ഛേദോ.]

സോഹം ഹംസാരട്ഠ ജാതോ, നന്തപഞ്ഞോതി വിസ്സുതോ

സദ്ധാ സീല വീരപ്പേതോ, ധമ്മരസം ഗവേസനോ.

സോഹം തതോ ഗന്ത്വാ ചിമം, ജിന നവം യം പൂരം;

സബ്ബ ധമ്മം വിചിനന്തോ, വീസതി വസ്സമാഗതോ.

സബ്ബ ധമ്മം വിസ്സേജ്ജേന്തോ, കികാരേ നേവ ഭിക്ഖുനോ;

ഛ വസ്സാനം ഗണം ഭിത്വാ, കാമാനം അഭിമദ്ദനം.

സന്തി സഭാ ച നിബ്ബാനം, ഗവേസിഞ്ച പുനപ്പുനം;

വസന്തോഹം, വനാരമ്മം, പിടകത്തയ സങ്ഗഹം;

ഗന്ഥവംസം ഇമം ഖുദ്ദം, അരിയസങ്ഘദാസകന്തി.

ഇതി പാമോജ്ജത്ഥായ അരഞ്ഞവാസിനാ, നന്ദപഞ്ഞാചരിയേന കതോ ചൂളഗന്ഥവംസോ നിട്ഠിതോ.

ധമ്മവടംസകനാമേന വിസുതോ ഥേരോ, യം പകരണം ലിക്ഖിതം തം പരിപുണ്ണം തേന പുഞ്ഞേന തം പിടകം പരിസിപ്പം പരിനിട്ഠിതം.

മമേവ സിസ്സസമൂഹാനഞ്ച പരിസിപ്പം പരിനിട്ഠിതം. തവേ സിസ്സാനൂ സിസ്സാനി ച, പരിസിപ്പം പരിനിട്ഠിതം.

ചൂളഗന്ഥവംസോ നിട്ഠിതോ.