൨. മരണസ്സതിനിദ്ദേസ

൧. മരണസ്സതി മിച്ഛന്തോ, താവ ബുദ്ധവചോ സുണ;

അവിക്ഖിത്തേന ചിത്തേന, സമ്ബുദ്ധ വചനം ഹിദം.

൨. അനിമിത്ത മനഞ്ഞാതം, മച്ചാനം ഇധ ജീവിതം;

കസിരഞ്ച പരിത്തഞ്ച, തഞ്ച ദുക്ഖേന സംയുതം.

൩. ന ഹി സോ പക്കമോ അത്ഥി, യേന ജാതാ നമിയ്യരേ;

ജരമ്പി പത്വാ മരണം, ഏവംധമ്മാ ഹി പാണിനോ.

൪. ഫലാന മിവ പക്കാനം, പാതോ പതനതോ ഭയം;

ഏവം ജാതാന മച്ചാനം, നിച്ചം മരണ തോ ഭയം.

൫. യഥാപി കുമ്ഭകാരസ്സ, കതാ മത്തികഭാജനാ;

സബ്ബേ ഭേദപരിയന്താ, ഏവം മച്ചാന ജീവിതം.

൬. ദഹരാച മഹന്താച, യേബാലാ യേച പണ്ഡിതാ;

സബ്ബേ മച്ചുവസം യന്തി, സബ്ബേ മച്ചുപരായനാ.

൭. തേസം മച്ചുപരേതാനം, ഗച്ഛതം പരലോകതോ;

നപിതാ തായതേ പുത്തം, ഞാതിവാപന ഞാതകേ;

൮. പേക്ഖതഞ്ഞേവ ഞാതീനം, പസ്സ ലാലപ്പതം പുഥു;

ഏകമേകോവ മച്ചാനം, ഗോ വജ്ഝോവിയ നിയ്യതി.

൯. ഏവ മബ്ഭാഹതോ ലോകോ, മച്ചുനാച ജരായച;

തസ്മാ ധീരാ നസോചന്തി, വിദിത്വാ ലോക പരിയായം.

൧൦. അഞ്ഞേപി പസ്സ ഗമനേ, യഥാ കമ്മുപഗേ നരേ;

മച്ചുനോ വസമാഗമ്മ, ഫന്ദന്തേവിധ പാണിനോ.

൧൧. യേന യേനഹി മഞ്ഞന്തി,

തതോതസ്സ ഹി അഞ്ഞഥാ;

ഏതാദിസോ വിനാഭാവോ,

പസ്സ ലോകസ്സ പരിയായന്തി.

[സുല്ല സുത്തേ വുത്തം.]

൧൨. യഥാപി സേലാ വിപുലാ,

നഭം ആഹച്ച പച്ചതാ;

സമന്താ അനുപരി യേയ്യും,

നിപ്പോഥേന്താ ചതുദ്ദിസാ.

൧൩. ഏവം ജരാച മച്ചുച,

അധിവത്തന്തി പാണിനേ;

ഖത്തിയേബ്രാഹ്മണേ വേസ്സേ,

സുദ്ദേ ചണ്ഡാല പക്കുസേ;

നകിഞ്ചി പരിവജ്ജേതി,

സബ്ബമേവാ ഭിമദ്ദതി.

൧൪. ന തത്ഥ ഹത്ഥി നം ഭുമ്മി, ന രഥാനം നപത്തിയാ;

ന ചാപി മന്തയുദ്ധേന, സക്കാ ജേതും ധനേനവാ.

൧൫. തസ്മാഹി പണ്ഡിതോ പോസോ,

സമ്പസ്സം അത്ഥ മത്തനോ;

ബുദ്ധേ ധമ്മേ ച സങ്ഘേച,

ധീരോ സദ്ദം നിവേസയേ.

൧൬. യോ ധമ്മചാരീ കായേന, വാചായ ഉദ ചേതസാ;

ഇധേവനം പസംസന്തി, പച്ചസഗ്ഗേ പമോദതീതി.

[പബ്ബതൂ മമ സുത്തേ വുത്തം.]

൧൭. യഥാ വാരിവഹോ പൂരോ, വഹേ രുക്ഖേ പകൂലജേ;

ഏവം ജരാമരണേന, വുയ്ഹന്തേ സബ്ബ പാണിനോ.

൧൮. ദഹരാപി ഹി മിയ്യന്തി,

നരാച അഥനാരിയോ;

തത്ഥ കോ വിസാസേപോസോ,

ദഹരോ മ്ഹീതിജീവിതേ.

൧൯. സായ മേകേ നിദിസ്സന്തി, പാതോ ദിട്ഠാ ബഹുജ്ജനാ;

പാതോ ഏകേ നദിസ്സന്തി, സായം ദിട്ഠാ ബഹുജ്ജനാ.

൨൦. അജ്ജേവ കിച്ചം ആതപ്പം, കോ ജഞ്ഞാ മരണം സുവേ;

നഹി നോ സങ്കരം തേന, മഹാസേനന മച്ചുനാതി.

[ജാതകേസുവുത്തം.]

൨൧. നത്ഥേത്ഥഞ്ഞോ നുസാസന്തോ, സയംവത്താന മോവദ;

ജിനേരിതാ നുസാരേന, ഭിക്ഖു സംസാര ഭീരുകോ.

൨൨. അഹിവാപി മം ഡംസേയ്യ, അഞ്ഞേപി വിസധാരിനോ;

അപിയാപിച ഘാതേയ്യും, ഉപ്പജ്ജേയ്യും രുജാപിമേ.

൨൩. മച്ചുസേനാ വുധാസങ്ഖ്യാ, ബാഹിരജ്ഝത്തു പദ്ദവാ;

തേഹായു പീളിതംഛേജ്ജം, മരിസ്സ മജ്ജവാ സുവേ.

൨൪. അളക്കാ ഹി ഗവാദീഹി, ചോരാദീഹി അരീഹിപി;

അഭിണ്ഹ സന്നിപാതേഹി, രുജാ ഛനവുതീഹിപി.

൨൫. ബഹൂന മുപകാരേഹി, അന്നോദകാദികേഹിപി;

മരിസ്സം പീളിതോ നിച്ചം, നിരുജ്ഝേയ്യായു അജ്ജവാ.

൨൬. ബഹ്വാവുധേ വിസജ്ജേതി, നില്ലേണം മച്ചുനിദ്ദയോ;

വസന്തം ഭവസങ്ഗാമേ, നമുത്തോ കോചി ആവുധാ;

൨൭. മഹബ്ബലാ മഹാപഞ്ഞാ, മഹിദ്ധികാ മഹദ്ധനാ;

നമുത്താ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, സബ്ബലോകാധിപോ അപി;

൨൮. മയാ സമാ നവാ വുദ്ധാ, തദാവുധേഹി തേ മതാ;

തഥാ ഹമ്പി മരിസ്സാമി, ലേണം പുഞ്ഞംവ മേ കതം.

൨൯. പഥബ്യാപാദയോ ധാത്ഥൂ,

ആഹാരാ ഭോജനാദയോ;

സീതുണ്ഹ മുതുനാമേതം,

ദോസാ പിത്തസേമ്ഹാനിലാ.

൩൦. ധാത്വാഹാരു തുദോസാനം, സമത്തേ വായു തിട്ഠതി;

വിസമേ തങ്ഖണഞ്ഞേവ, ഛേജ്ജ മപ്പം പരാധിനം.

൩൧. ധാത്വാ ഹാരുതു ദോസാനം, വിസമാ സ്വേപ്യകല്ലകോ;

ഉസ്സാഹേ കല്ലകാലേവ, കിംകരേയ്യഅകല്ലകോ;

൩൨. ഉപ്പജ്ജേയ്യും രുജാ സ്വേപി, അസാതോ ദുക്ഖമാ ഖരാ;

പുരേതരംവ ആരബ്ഭേ, മാപച്ഛാ അനുതാപനം.

൩൩. സത്താനം നീചകമ്മാനം, സരണോപി ഭയങ്കരോ;

നീചാനീചം നജാനാമി, മരണാസന്നതമ്പിച.

൩൪. കമ്മ പീളിത സത്താനം, തങ്ഖണമ്പി ഭയുബ്ഭവോ;

മരേയ്യ മജ്ജവാ സ്വേവാ, നയുത്തോവ പമജ്ജിതും.

൩൫. പുഞ്ഞക്ഖീണാ പജാ ഖിപ്പം, അഹേതുനാപി നസ്സയേ;

സുദ്ധചിത്തോ മരിസ്സാമി, ന കിലിട്ഠേന ചേതസാ.

൩൬. ഉപച്ഛേദാപി മേ സന്തി, ഭവാഭവചിതാ ബഹൂ;

ഛേജ്ജം തേഹായു അജ്ജാപി, സാധ്വാസുമാരഭേ മതം;

൩൭. കമ്മാ പരാധ സത്താനം, വിനാസേ പച്ചുപട്ഠിതേ;

അനയോ നയരൂപേന, ബുദ്ധിമാകമ്യ തിട്ഠതി.

൩൮. മരണാസന്ന തഞ്ഞേവ, ചിന്തേയ്യ പഞ്ഞവാ സതോ;

ഏവം ചിന്തയന്തോ സന്തോ, നപാപം കത്തു മുസ്സഹേ.

൩൯. മരണാസന്ന തഞ്ഞേവ, ചിന്തേയ്യ ബുദ്ധസാവകോ;

ഏവം ചിന്തയന്തോ സന്തോ, കദാചിപി അനുണ്ണതോ.

൪൦. അദ്ധാഗ മരണം പഞ്ഞോ, പുരേതരംവ ചിന്തയേ;

കരേ കാതബ്ബ കമ്മഞ്ച, ഏവം സോ നാനുസോചതി.

൪൧. മരണാസന്ന സഞ്ഞീ സോ, അപ്പമത്തോ വിചക്ഖണോ;

പത്തേപി മരണേ കാലേ, ന സമ്മുള്ഹോ നസോകവാ.

൪൨. മരണാ സന്നസഞ്ഞീ സോ, സോധേതി അത്തനോ മലം;

നിമ്മലേന ചുതോ ഭിക്ഖു, നത്വേവാ പായ ഗാമികോ.

൪൩. സതി ആസന്ന മരണേ,

ദൂരസഞ്ഞീ പമാദ വാ;

യോ കരോതി അകാതബ്ബം,

തദാ സോ അതിസോചതി.

൪൪. സതി ആസന്നമരണേ, ദൂരസഞ്ഞീ പമാദവാ;

ആകിണ്ണോ പാപധമ്മേഹി, പജ്ഝായി ദുമ്മനോ തദാ.

൪൫. സതി ആസന്ന മരണേ, ദുട്ഠോ ദോസോതി ഥദ്ധവാ;

അഭിനന്ദതി സാദേതി, തദാസോ അതിദുക്ഖിതോ.

൪൬. സതി ആസന്നമരണേ, തുവടം ന ചികിച്ഛതി;

സഞ്ചിച്ചാപത്തി മാപന്നോ, തദാ സോ പരിദേവതി.

൪൭. സതി ആസന്ന മരണേ, ഗിഹീഹി നവകേഹിച;

സംസട്ഠോ ന നുലോമേഹി, സ്വതിവസ്സു മുഖോ തദാ.

൪൮. സതി ആസന്ന മരണേ, കുഹകോ കുലദൂസകോ;

മിച്ഛാജീവ സമാപന്നോ, ദുന്നിമിത്തോവ സോ ചുതോ.

൪൯. സസോകീ സഹനന്ദീച, ദുക്ഖേ ദുക്ഖോ സുഖേ സുഖോ;

ഗിഹികമ്മേസു ഉസ്സുക്കോ, പസ്സം ഗിജ്ഝകൂടം ചുതോ.

൫൦. മരിസ്സന്തി അനാവജ്ജ, കിലേസാതുര പീളിതോ;

കിമിഖജ്ജവണോ സാവ, ഭന്തോ കിം സുഗതിം വജേ.

൫൧. മരിസ്സന്തി അനാവജ്ജ, ധുരദ്വയം ന പൂരതി;

ഗന്ഥം വിപസ്സനം തന്ദീ, കാരുഞ്ഞോയേവ സോ ചുതോ.

൫൨. മരിസ്സന്തി അനാവജ്ജ, കിലേസാനം വസാനുഗോ;

സമ്ബുദ്ധാ-ണം വീതിക്കന്തോ, കാരുഞ്ഞോ നത്ഥി തസ്സമോ.

൫൩. മരിസ്സന്തി അനാവജ്ജം, ധനമേസീ അധമ്മതോ;

പുഞ്ഞേ ചിന്താപി നുപ്പജ്ജി, നിരയം സോ മനം ഗതോ.

൫൪. മരേയ്യന്തി അനാവജ്ജം, ധനം ചിനി അധമ്മതോ;

ചിതം ചിതം ഇഹേവേതം, തസ്മിംഗിദ്ധോ സ പേത്തികോ.

൫൫. അത്ഥാ ഗേഹേ നിവത്തന്തേ, സുസാനേ മിത്തബന്ധവാ;

സുകതം ദുക്കതം കമ്മം, ഗച്ഛന്ത മനുഗച്ഛതി.

൫൬. മരേയ്യന്തി അനാവജ്ജം, ഇഹത്ഥം വാ നുയുഞ്ജതി;

സമ്പരായ മനപേക്ഖോ, സുജും വാ പായഗാമികോ.

൫൭. മരേയ്യന്തി സമാവജ്ജ, ധമ്മതോ ധന മേസതി;

പുഞ്ഞകാരീ സുലദ്ധേന, മരണേപി സ മോദതി.

൫൮. പഞ്ചസീല സദാരക്ഖോ, യഥാബലഞ്ച ദായകോ;

കാലേ ഉപോസഥാവാസോ, സോ നിച്ചം സുഗതിം വജ്ജേ.

൫൯. ധോവാപത്തിമലം ഖിപ്പം, മച്ചു അദ്ധാ ഗമിസ്സതി;

മിച്ഛാവിതക്ക മുച്ഛിജ്ജ, കര കാതബ്ബഭാവനം.

൬൦. അതിക്കന്താ ബഹൂ രത്യോ, ഖേപേത്വാ മമ ജീവിതം;

മന്ദായുനാ പമാദേന, യുത്തോ വിഹരിതും കഥം.

൬൧. ഹാസന്തം നന്ദി മത്താനം, മച്ചുസന്ധീഹി തച്ഛയേ;

കുച്ഛി മേയ്യചുതോ അജ്ജ, കോ ഹാസനന്ദിതബ്ബകോ.

൬൨. മച്ചുസേനാവുധാ സങ്ഖ്യാ, മരണാഭിമുഖോ അഹം;

അച്ചായിതബ്ബ കാലോ യം, ഇക്ഖിതബ്ബ മുദിക്ഖതു.

൬൩. പുരേമരാമി ദട്ഠബ്ബം,

ദക്ഖേയ്യം മച്ചു ഏസ്സതി;

അച്ചായിതബ്ബ കാലോ യം,

നോകാസോ ഹാസതുട്ഠിയാ.

൬൪. ആകിണ്ണമച്ചുസേനാനം, അജ്ജ സ്വേവാ വിനാസിനം;

അദ്ധാ പഹായ ഗാമീനം, കിം പമാദ വിഹാരിനാ.