൮. തികിച്ഛകസുത്തം

൧൦൮. ‘‘തികിച്ഛകാ, ഭിക്ഖവേ, വിരേചനം ദേന്തി പിത്തസമുട്ഠാനാനമ്പി ആബാധാനം പടിഘാതായ, സേമ്ഹസമുട്ഠാനാനമ്പി ആബാധാനം പടിഘാതായ, വാതസമുട്ഠാനാനമ്പി ആബാധാനം പടിഘാതായ. അത്ഥേതം, ഭിക്ഖവേ, വിരേചനം; ‘നേതം നത്ഥീ’തി വദാമി. തഞ്ച ഖോ ഏതം, ഭിക്ഖവേ, വിരേചനം സമ്പജ്ജതിപി വിപജ്ജതിപി.

‘‘അഹഞ്ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയം വിരേചനം ദേസേസ്സാമി, യം വിരേചനം സമ്പജ്ജതിയേവ നോ വിപജ്ജതി, യം വിരേചനം ആഗമ്മ ജാതിധമ്മാ സത്താ ജാതിയാ പരിമുച്ചന്തി, ജരാധമ്മാ സത്താ ജരായ പരിമുച്ചന്തി, മരണധമ്മാ സത്താ മരണേന പരിമുച്ചന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസധമ്മാ സത്താ സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസേഹി പരിമുച്ചന്തി. തം സുണാഥ, സാധുകം മനസി കരോഥ; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘കതമഞ്ച തം, ഭിക്ഖവേ, അരിയം വിരേചനം, യം വിരേചനം സമ്പജ്ജതിയേവ നോ വിപജ്ജതി, യം വിരേചനം ആഗമ്മ ജാതിധമ്മാ സത്താ ജാതിയാ പരിമുച്ചന്തി, ജരാധമ്മാ സത്താ ജരായ പരിമുച്ചന്തി, മരണധമ്മാ സത്താ മരണേന പരിമുച്ചന്തി, സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസധമ്മാ സത്താ സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസേഹി പരിമുച്ചന്തി?

‘‘സമ്മാദിട്ഠികസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാദിട്ഠി വിരിത്താ ഹോതി; യേ ച മിച്ഛാദിട്ഠിപച്ചയാ അനേകേ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ സമ്ഭവന്തി തേ ചസ്സ വിരിത്താ ഹോന്തി; സമ്മാദിട്ഠിപച്ചയാ ച അനേകേ കുസലാ ധമ്മാ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛന്തി.

‘‘സമ്മാസങ്കപ്പസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാസങ്കപ്പോ വിരിത്തോ ഹോതി…പേ… സമ്മാവാചസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാവാചാ വിരിത്താ ഹോതി… സമ്മാകമ്മന്തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാകമ്മന്തോ വിരിത്തോ ഹോതി… സമ്മാആജീവസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാആജീവോ വിരിത്തോ ഹോതി… സമ്മാവായാമസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാവായാമോ വിരിത്തോ ഹോതി… സമ്മാസതിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാസതി വിരിത്താ ഹോതി… സമ്മാസമാധിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാസമാധി വിരിത്തോ ഹോതി… സമ്മാഞാണിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാഞാണം വിരിത്തം ഹോതി…പേ….

‘‘സമ്മാവിമുത്തിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മിച്ഛാവിമുത്തി വിരിത്താ ഹോതി; യേ ച മിച്ഛാവിമുത്തിപച്ചയാ അനേകേ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ സമ്ഭവന്തി തേ ചസ്സ വിരിത്താ ഹോന്തി; സമ്മാവിമുത്തിപച്ചയാ ച അനേകേ കുസലാ ധമ്മാ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛന്തി. ഇദം ഖോ തം, ഭിക്ഖവേ, അരിയം വിരേചനം യം വിരേചനം സമ്പജ്ജതിയേവ നോ വിപജ്ജതി, യം വിരേചനം ആഗമ്മ ജാതിധമ്മാ സത്താ ജാതിയാ പരിമുച്ചന്തി…പേ… സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസേഹി പരിമുച്ചന്തീ’’തി. അട്ഠമം.