൪. കുസിനാരസുത്തം

൪൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ കുസിനാരായം വിഹരതി ബലിഹരണേ വനസണ്ഡേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

[ചൂളവ. ൩൯൯; പരി. ൪൩൬] ‘‘ചോദകേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം പച്ചവേക്ഖിത്വാ പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേത്വാ പരോ ചോദേതബ്ബോ. കതമേ പഞ്ച ധമ്മാ അജ്ഝത്തം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബാ? ചോദകേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഏവം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം – ‘പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ നു ഖോമ്ഹി, പരിസുദ്ധേനമ്ഹി കായസമാചാരേന സമന്നാഗതോ അച്ഛിദ്ദേന അപ്പടിമംസേന. സംവിജ്ജതി നു ഖോ മേ ഏസോ ധമ്മോ ഉദാഹു നോ’തി? നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ ഹോതി പരിസുദ്ധേന കായസമാചാരേന സമന്നാഗതോ അച്ഛിദ്ദേന അപ്പടിമംസേന, തസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ – ‘ഇങ്ഘ താവ ആയസ്മാ കായികം സിക്ഖസ്സൂ’തി, ഇതിസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ചോദകേന ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഏവം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം – ‘പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ നു ഖോമ്ഹി, പരിസുദ്ധേനമ്ഹി വചീസമാചാരേന സമന്നാഗതോ അച്ഛിദ്ദേന അപ്പടിമംസേന. സംവിജ്ജതി നു ഖോ മേ ഏസോ ധമ്മോ ഉദാഹു നോ’തി? നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ഹോതി പരിസുദ്ധേന വചീസമാചാരേന സമന്നാഗതോ അച്ഛിദ്ദേന അപ്പടിമംസേന, തസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ – ‘ഇങ്ഘ താവ ആയസ്മാ വാചസികം സിക്ഖസ്സൂ’തി, ഇതിസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ചോദകേന ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഏവം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം – ‘മേത്തം നു ഖോ മേ ചിത്തം പച്ചുപട്ഠിതം സബ്രഹ്മചാരീസു അനാഘാതം. സംവിജ്ജതി നു ഖോ മേ ഏസോ ധമ്മോ ഉദാഹു നോ’തി? നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ മേത്തം ചിത്തം പച്ചുപട്ഠിതം ഹോതി സബ്രഹ്മചാരീസു അനാഘാതം, തസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ – ‘ഇങ്ഘ താവ ആയസ്മാ സബ്രഹ്മചാരീസു മേത്തം ചിത്തം ഉപട്ഠാപേഹീ’തി, ഇതിസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ചോദകേന ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഏവം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം – ‘ബഹുസ്സുതോ നു ഖോമ്ഹി സുതധരോ സുതസന്നിചയോ, യേ തേ ധമ്മാ ആദികല്യാണാ മജ്ഝേകല്യാണാ പരിയോസാനകല്യാണാ സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം അഭിവദന്തി, തഥാരൂപാ മേ ധമ്മാ ബഹുസ്സുതാ ഹോന്തി ധാതാ വചസാ പരിചിതാ മനസാനുപേക്ഖിതാ ദിട്ഠിയാ സുപ്പടിവിദ്ധാ. സംവിജ്ജതി നു ഖോ മേ ഏസോ ധമ്മോ ഉദാഹു നോ’തി? നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുസ്സുതോ ഹോതി സുതധരോ സുതസന്നിചയോ, യേ തേ ധമ്മാ ആദികല്യാണാ മജ്ഝേകല്യാണാ പരിയോസാനകല്യാണാ സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം അഭിവദന്തി, തഥാരൂപാസ്സ ധമ്മാ ബഹുസ്സുതാ ഹോന്തി ധാതാ വചസാ പരിചിതാ മനസാനുപേക്ഖിതാ ദിട്ഠിയാ സുപ്പടിവിദ്ധാ, തസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ – ‘ഇങ്ഘ താവ ആയസ്മാ ആഗമം പരിയാപുണസ്സൂ’തി, ഇതിസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ചോദകേന ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഏവം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം – ‘ഉഭയാനി ഖോ പന മേ പാതിമോക്ഖാനി വിത്ഥാരേന സ്വാഗതാനി ഹോന്തി സുവിഭത്താനി സുപ്പവത്തീനി സുവിനിച്ഛിതാനി സുത്തസോ അനുബ്യഞ്ജനസോ. സംവിജ്ജതി നു ഖോ മേ ഏസോ ധമ്മോ ഉദാഹു നോ’തി? നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉഭയാനി പാതിമോക്ഖാനി വിത്ഥാരേന സ്വാഗതാനി ഹോന്തി സുവിഭത്താനി സുപ്പവത്തീനി സുവിനിച്ഛിതാനി സുത്തസോ അനുബ്യഞ്ജനസോ, ‘ഇദം പനായസ്മാ, കത്ഥ വുത്തം ഭഗവതാ’തി, ഇതി പുട്ഠോ ന സമ്പായിസ്സതി. തസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ – ‘ഇങ്ഘ താവ ആയസ്മാ വിനയം സിക്ഖസ്സൂ’തി, ഇതിസ്സ ഭവന്തി വത്താരോ. ഇമേ പഞ്ച ധമ്മാ അജ്ഝത്തം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബാ.

‘‘കതമേ പഞ്ച ധമ്മാ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ? ‘കാലേന വക്ഖാമി, നോ അകാലേന; ഭൂതേന വക്ഖാമി, നോ അഭൂതേന; സണ്ഹേന വക്ഖാമി, നോ ഫരുസേന; അത്ഥസംഹിതേന വക്ഖാമി, നോ അനത്ഥസംഹിതേന; മേത്തചിത്തോ വക്ഖാമി, നോ ദോസന്തരോ’തി – ഇമേ പഞ്ച ധമ്മാ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ. ചോദകേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ പരം ചോദേതുകാമേന ഇമേ പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഇമേ പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേത്വാ പരോ ചോദേതബ്ബോ’’തി. ചതുത്ഥം.