൬. കാളീസുത്തം

൨൬. ഏകം സമയം ആയസ്മാ മഹാകച്ചാനോ അവന്തീസു വിഹരതി കുരരഘരേ [ഗുലഘരേ (ക.) കുരുരഘരേ മഹാവ. ൨൫൭] പവത്തേ പബ്ബതേ. അഥ ഖോ കാളീ ഉപാസികാ കുരരഘരികാ യേനായസ്മാ മഹാകച്ചാനോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം മഹാകച്ചാനം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ കാളീ ഉപാസികാ കുരരഘരികാ ആയസ്മന്തം മഹാകച്ചാനം ഏതദവോച – ‘‘വുത്തമിദം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ കുമാരിപഞ്ഹേസു –

‘അത്ഥസ്സ പത്തിം ഹദയസ്സ സന്തിം,

ജേത്വാന സേനം പിയസാതരൂപം;

ഏകോഹം [ഏകാഹം (ക.)] ഝായം സുഖമനുബോധിം,

തസ്മാ ജനേന ന കരോമി സക്ഖിം [സഖിം (ക.) സം. നി. ൧.൧൬൧ പസ്സിതബ്ബം];

സക്ഖീ [സഖീ (ക.)] ന സമ്പജ്ജതി കേനചി മേ’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖോ, ഭന്തേ, ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ കഥം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി?

‘‘പഥവീകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ‘അത്ഥോ’തി അഭിനിബ്ബത്തേസും [അത്ഥാഭിനിബ്ബത്തേസും (സീ. സ്യാ.)]. യാവതാ ഖോ, ഭഗിനി, പഥവീകസിണസമാപത്തിപരമതാ, തദഭിഞ്ഞാസി ഭഗവാ. തദഭിഞ്ഞായ ഭഗവാ അസ്സാദമദ്ദസ [ആദിമദ്ദസ (സീ. സ്യാ.)] ആദീനവമദ്ദസ നിസ്സരണമദ്ദസ മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനമദ്ദസ. തസ്സ അസ്സാദദസ്സനഹേതു ആദീനവദസ്സനഹേതു നിസ്സരണദസ്സനഹേതു മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനഹേതു അത്ഥസ്സ പത്തി ഹദയസ്സ സന്തി വിദിതാ ഹോതി.

‘‘ആപോകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി…പേ… തേജോകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… വായോകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… നീലകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… പീതകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… ലോഹിതകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… ഓദാതകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… ആകാസകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി… വിഞ്ഞാണകസിണസമാപത്തിപരമാ ഖോ, ഭഗിനി, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ‘അത്ഥോ’തി അഭിനിബ്ബത്തേസും. യാവതാ ഖോ, ഭഗിനി, വിഞ്ഞാണകസിണസമാപത്തിപരമതാ, തദഭിഞ്ഞാസി ഭഗവാ. തദഭിഞ്ഞായ ഭഗവാ അസ്സാദമദ്ദസ ആദീനവമദ്ദസ നിസ്സരണമദ്ദസ മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനമദ്ദസ. തസ്സ അസ്സാദദസ്സനഹേതു ആദീനവദസ്സനഹേതു നിസ്സരണദസ്സനഹേതു മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനഹേതു അത്ഥസ്സ പത്തി ഹദയസ്സ സന്തി വിദിതാ ഹോതി. ഇതി ഖോ, ഭഗിനി, യം തം വുത്തം ഭഗവതാ കുമാരിപഞ്ഹേസു –

‘അത്ഥസ്സ പത്തിം ഹദയസ്സ സന്തിം,

ജേത്വാന സേനം പിയസാതരൂപം;

ഏകോഹം ഝായം സുഖമനുബോധിം,

തസ്മാ ജനേന ന കരോമി സക്ഖിം;

സക്ഖീ ന സമ്പജ്ജതി കേനചി മേ’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖോ, ഭഗിനി, ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി. ഛട്ഠം.