൪. മഹാചുന്ദസുത്തം

൨൪. ഏകം സമയം ആയസ്മാ മഹാചുന്ദോ ചേതീസു വിഹരതി സഹജാതിയം. തത്ര ഖോ ആയസ്മാ മഹാചുന്ദോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ആവുസോ ഭിക്ഖവേ’’തി. ‘‘ആവുസോ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ മഹാചുന്ദസ്സ പച്ചസ്സോസും. ആയസ്മാ മഹാചുന്ദോ ഏതദവോച –

‘‘ഞാണവാദം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മ’ന്തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ … കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘ഭാവനാവാദം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ – ‘ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ … മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘ഞാണവാദഞ്ച, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ ഭാവനാവാദഞ്ച – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മം, ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പുരിസോ ദലിദ്ദോവ സമാനോ അഡ്ഢവാദം വദേയ്യ, അധനോവ സമാനോ ധനവാവാദം വദേയ്യ, അഭോഗോവ സമാനോ ഭോഗവാവാദം വദേയ്യ. സോ കിസ്മിഞ്ചിദേവ ധനകരണീയേ സമുപ്പന്നേ ന സക്കുണേയ്യ ഉപനീഹാതും ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ. തമേനം ഏവം ജാനേയ്യും – ‘ദലിദ്ദോവ അയമായസ്മാ സമാനോ അഡ്ഢവാദം വദേതി, അധനോവ അയമായസ്മാ സമാനോ ധനവാവാദം വദേതി, അഭോഗവാവ അയമായസ്മാ സമാനോ ഭോഗവാവാദം വദേതി. തം കിസ്സ ഹേതു? തഥാ ഹി അയമായസ്മാ കിസ്മിഞ്ചിദേവ ധനകരണീയേ സമുപ്പന്നേ ന സക്കോതി ഉപനീഹാതും ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ’തി.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, ഞാണവാദഞ്ച ഭിക്ഖു വദമാനോ ഭാവനാവാദഞ്ച – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മം, ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തം ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; നായമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ … പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ അഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘ഞാണവാദം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മ’ന്തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘അയമായസ്മാ തഥാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘ഭാവനാവാദം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ – ‘ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘ഞാണവാദഞ്ച, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വദമാനോ ഭാവനാവാദഞ്ച – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മം, ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പുരിസോ അഡ്ഢോവ സമാനോ അഡ്ഢവാദം വദേയ്യ, ധനവാവ സമാനോ ധനവാവാദം വദേയ്യ, ഭോഗവാവ സമാനോ ഭോഗവാവാദം വദേയ്യ. സോ കിസ്മിഞ്ചിദേവ ധനകരണീയേ സമുപ്പന്നേ സക്കുണേയ്യ ഉപനീഹാതും ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ. തമേനം ഏവം ജാനേയ്യും – ‘അഡ്ഢോവ അയമായസ്മാ സമാനോ അഡ്ഢവാദം വദേതി, ധനവാവ അയമായസ്മാ സമാനോ ധനവാവാദം വദേതി, ഭോഗവാവ അയമായസ്മാ സമാനോ ഭോഗവാവാദം വദേതി. തം കിസ്സ ഹേതു? തഥാ ഹി അയമായസ്മാ കിസ്മിഞ്ചിദേവ ധനകരണീയേ സമുപ്പന്നേ സക്കോതി ഉപനീഹാതും ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ’തി.

ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, ഞാണവാദഞ്ച ഭിക്ഖു വദമാനോ ഭാവനാവാദഞ്ച – ‘ജാനാമിമം ധമ്മം, പസ്സാമിമം ധമ്മം, ഭാവിതകായോമ്ഹി ഭാവിതസീലോ ഭാവിതചിത്തോ ഭാവിതപഞ്ഞോ’തി. തഞ്ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖും ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, ദോസോ… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി, സോ ഏവമസ്സ വേദിതബ്ബോ – ‘തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ലോഭോ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം ലോഭോ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതി; തഥാ അയമായസ്മാ പജാനാതി യഥാ പജാനതോ ദോസോ ന ഹോതി… മോഹോ… കോധോ… ഉപനാഹോ… മക്ഖോ… പളാസോ… മച്ഛരിയം… പാപികാ ഇസ്സാ… പാപികാ ഇച്ഛാ ന ഹോതി, തഥാഹിമം ആയസ്മന്തം പാപികാ ഇച്ഛാ നാഭിഭുയ്യ തിട്ഠതീ’’’തി. ചതുത്ഥം.