Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Khuddasikkhā-mūlasikkhā
Khuddasikkhā
Ganthārambhakathā
(Ka)
Ādito upasampanna-sikkhitabbaṃ samātikaṃ;
Khuddasikkhaṃ pavakkhāmi, vanditvā ratanattayaṃ.
Tatrāyaṃ mātikā –
(Kha)
Pārājikā ca cattāro, garukā nava cīvaraṃ;
Rajanāni ca patto ca, thālakā ca pavāraṇā.
(Ga)
Kālikā ca paṭiggāho, maṃsesu ca akappiyaṃ;
Nissaggiyāni pācitti, samaṇakappa bhūmiyo.
(Gha)
Upajjhācariyavattāni, vaccappassāvaṭhānikaṃ;
Āpucchakaraṇaṃ naggo, nhānakappo avandiyo.
(Ṅa)
Cammaṃ upāhanā ceva, anolokiyamañjanī;
Akappiyasayanāni, samānāsanikopi ca.
(Ca)
Asaṃvāsiko ca kammaṃ, micchājīvavivajjanā;
Vattaṃ vikappanā ceva, nissayo kāyabandhanaṃ.
(Cha)
Pathavī ca parikkhāro, bhesajjuggahadūsanaṃ;
Vassūpanāyikā cevāvebhaṅgiyaṃ pakiṇṇakaṃ.
(Ja)
Desanā chandadānādi, uposathappavāraṇā;
Saṃvaro suddhi santoso, caturakkhā vipassanāti.
1. Pārājikaniddeso
Pārājikā ca cattāroti –
1. Maggattaye anikkhittasikkho santhatasanthate;
Allokāse nimittaṃ saṃ, tilamattampi santhataṃ.
2. Asanthatamupādiṇṇaṃ, pavesanto cutotha vā;
Pavesanaṭṭhituddhārapaviṭṭhakkhaṇasādako.
3. Ādiyeyya hareyyāvahareyya iriyāpathaṃ;
Kopeyya ṭhānā cāveyya, saṅketaṃ vītināmaye.
4. Adinnaṃ theyyacittena, bhave pārājikotha vā;
Theyyābalakusacchannaparikappāvahārako;
Bhaṇḍakālagghadesehi, paribhogettha nicchayo.
5. Manussaviggahaṃ cicca, jīvitā vā viyojaye;
Satthahārakaṃ vāssa maraṇacetano upanikkhipe.
6. Gāheyya maraṇūpāyaṃ, vadeyya maraṇe guṇaṃ;
Cuto payogā sāhatthinissaggāṇattithāvarā.
7. Iddhivijjāmayā kālavatthāvudhiriyāpathā;
Kriyāviseso okāso, cha āṇattiniyāmakā.
8. Jhānādibheda nosantamattanattupanāyikaṃ;
Katvā koṭṭhāsamekekaṃ, paccuppannabhavassitaṃ.
9. Aññāpadesarahitaṃ, dīpentonadhimāniko;
Kāyena vācā viññatti-pathe ñāte cuto bhave.
10. Pārājikete cattāro, asaṃvāsā yathā pure;
Abhabbā bhikkhubhāvāya, sīsacchinnova jīvituṃ.
11. Pariyāyo ca āṇatti, tatiye dutiye pana;
Āṇattiyeva sesesu, dvayametaṃ na labbhati.
12. Sevetukāmatācittaṃ, magge maggappavesanaṃ;
Imaṃ methunadhammassa, āhu aṅgadvayaṃ budhā.
13. Manussasaṃ tathāsaññī, theyyacittañca vatthuno;
Garutā avahāro ca, adinnādānahetuyo.
14. Pāṇo mānussako pāṇa-saññitā ghātacetanā;
Payogo tena maraṇaṃ, pañcete vadhahetuyo.
15. Asantatā attani pāpamicchatā-
Yārocanā tassa manussajātitā;
Nāññāpadeso ca tadeva jānanaṃ,
Pañcettha aṅgāni asantadīpane.
16. Asādhāraṇā cattāro, bhikkhunīnamabhabbakā;
Ekādasa ca vibbhantā, bhikkhunī mudupiṭṭhiko.
17. Lambī mukhena gaṇhanto, aṅgajātaṃ parassa ca;
Tatthevābhinisīdanto, cattāro anulomikā.
18. Magge maggappavesanā, methunassa idhāgatā;
Cattāroti catubbīsa, samodhānā parājikāti.
2. Saṅghādisesaniddeso
Garukā navāti –
19. Mocetukāmatā sukka-ssupakkamma vimocayaṃ;
Aññatra supinantena, samaṇo garukaṃ phuse.
20. Itthisaññī manussitthiṃ, kāyasaṃsaggarāgavā;
Samphusanto upakkamma, samaṇo garukaṃ phuse.
21. Tathā suṇantiṃ viññuñca, maggaṃ vārabbha methunaṃ;
Duṭṭhullavācārāgena, obhāsetvā garuṃ phuse.
22. Vatvāttakāmupaṭṭhāna-vaṇṇaṃ methunarāgino;
Vācā methunayuttena, garuṃ methunayācane.
23. Paṭiggahetvā sandesaṃ, itthiyā purisassa vā;
Vīmaṃsitvā haraṃ paccā, samaṇo garukaṃ phuse.
24. Saṃyācitaparikkhāraṃ, katvādesitavatthukaṃ;
Kuṭiṃ pamāṇātikkantaṃ, attuddesaṃ garuṃ phuse.
25. Mahallakaṃ vihāraṃ vā, katvādesitavatthukaṃ;
Attano vasanatthāya, samaṇo garukaṃ phuse.
26. Amūlakena codento, codāpentova vatthunā;
Antimena ca cāvetuṃ, suṇamānaṃ garuṃ phuse.
27. Aññassa kiriyaṃ disvā, tena lesena codayaṃ;
Vatthunā antimenāññaṃ, cāvetuṃ garukaṃ phuse.
28. Chādeti jānamāpannaṃ, parivaseyya tāvatā;
Careyya saṅghe mānattaṃ, parivuttho cha rattiyo.
Ciṇṇamānattamabbheyya, taṃ saṅgho vīsatīgaṇo.
29. Āpattinukkhittamanantarāya
Pahuttatāyo tathasaññitā ca;
Chādetukāmo atha chādanāti,
Channā dasaṅgehyaruṇuggamamhīti.
3. Cīvaraniddeso
Cīvaranti –
30. Khomakoseyyakappāsa-sāṇabhaṅgāni kambalaṃ;
Kappiyāni chaḷetāni, sānulomāni jātito.
31. Dukūlañceva paṭṭuṇṇa-paṭaṃ somāracīnajaṃ;
Iddhijaṃ devadinnañca, tassa tassānulomikaṃ.
32. Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷaṃ vassikasāṭikaṃ;
Adhiṭṭhe na vikappeyya, mukhapuñchananisīdanaṃ.
33. Paccattharaṇakaṃ kaṇḍu-cchādimettha ticīvaraṃ;
Na vaseyya vinekāhaṃ, cātumāsaṃ nisīdanaṃ.
34. ‘‘Imaṃ saṅghāṭiṃdhiṭṭhāmi’’, saṅghāṭimiccadhiṭṭhaye;
Ahatthapāsametanti, sesesupi ayaṃ nayo.
35. Adhiṭṭhahanto saṅghāṭi-ppabhutiṃ pubbacīvaraṃ;
Paccuddharitvādhiṭṭheyya, pattādhiṭṭhahane tathā.
36. Etaṃ imaṃ va saṅghāṭiṃ, saṃse paccuddharāmiti;
Evaṃ sabbāni nāmena, vatvā paccuddhare vidū.
37. Saṅghāṭi pacchimantena, dīghaso muṭṭhipañcako;
Uttamantena sugata-cīvarūnāpi vaṭṭati.
38. Muṭṭhittikañca tiriyaṃ, tathā ekaṃsikassapi;
Antaravāsako cāpi, dīghaso muṭṭhipañcako;
Aḍḍhateyyo dvihattho vā, tiriyantena vaṭṭati.
39. Nisīdanassa dīghena, vidatthi dve visālato;
Diyaḍḍhaṃ dasā vidatthi, sugatassa vidatthiyā.
40. Kaṇḍuppaṭicchādikassa, tiriyaṃ dve vidatthiyo;
Dīghantato catassova, sugatassa vidatthiyā.
41. Vassikasāṭikāyāpi, dīghaso cha vidatthiyo;
Tiriyaṃ aḍḍhateyyāva, sugatassa vidatthiyā.
42. Ettha chedanapācitti, karontassa taduttari;
Paccattharaṇa mukhacoḷā, ākaṅkhitappamāṇikā.
43. Parikkhāracoḷe gaṇanā, pamāṇaṃ vā na dīpitaṃ;
Tathā vatvā adhiṭṭheyya, thavikādiṃ vikappiyaṃ.
44. Ahatāhatakappānaṃ, saṅghāṭi diguṇā siyā;
Ekacciyottarāsaṅgo, tathā antaravāsako.
45. Utuddhaṭāna dussānaṃ, saṅghāṭi ca catugguṇā;
Bhaveyyuṃ diguṇā sesā, paṃsukūle yathāruci.
46. Tīsu dve vāpi ekaṃ vā, chinditabbaṃ pahoti yaṃ;
Sabbesu appahontesu, anvādhimādiyeyya vā;
Acchinnañca anādiṇṇaṃ, na dhāreyya ticīvaraṃ.
47. Gāme nivesane uddo-sitapāsādahammiye;
Nāvāṭṭamāḷaārāme, satthakhettakhale dume.
48. Ajjhokāse vihāre vā, nikkhipitvā ticīvaraṃ;
Bhikkhusammutiyāññatra, vippavatthuṃ na vaṭṭati.
49. Rogavassānapariyantā, kaṇḍucchādikasāṭikā;
Tato paraṃ vikappeyya, sesā apariyantikā.
50. Paccattharaṇa parikkhāra-mukhapuñchanacoḷakaṃ;
Dasaṃ pyarattanādiṇṇakappaṃ labbhaṃ nisīdanaṃ.
51. Adasaṃ rajitaṃyeva, sesacīvarapañcakaṃ;
Kappatādiṇṇakappaṃva, sadasaṃva nisīdanaṃ.
52. Anadhiṭṭhitanissaṭṭhaṃ, kappetvā paribhuñjaye;
Hatthadīghaṃ tatopaḍḍha-vitthārañca vikappiyaṃ.
53. Ticīvarassa bhikkhussa, sabbametaṃ pakāsitaṃ;
Parikkhāracoḷiyo sabbaṃ, tathā vatvā adhiṭṭhati.
54. Acchedavissajjanagāhavibbhamā,