524. Saṅkhapālajātakaṃ (4)
143. ‘‘Ariyāvakāsosi pasannanetto, maññe bhavaṃ pabbajito kulamhā;
Kathaṃ nu vittāni pahāya bhoge, pabbaji nikkhamma gharā sapañña’’ [sapañño (syā.), sapaññā (pī.)].
144. ‘‘Sayaṃ vimānaṃ naradeva disvā, mahānubhāvassa mahoragassa;
Disvāna puññāna mahāvipākaṃ, saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja’’.
145. ‘‘Na kāmakāmā na bhayā na dosā, vācaṃ musā pabbajitā bhaṇanti;
Akkhāhi me pucchito etamatthaṃ, sutvāna me jāyihitippasādo’’.
146. ‘‘Vāṇijja [vaṇijja (pī.)] raṭṭhādhipa gacchamāno, pathe addasāsimhi bhojaputte [milācaputte (sī. pī.)];
Pavaddhakāyaṃ uragaṃ mahantaṃ, ādāya gacchante pamodamāne’’.
147. ‘‘Sohaṃ samāgamma janinda tehi, pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto;
Kuhiṃ ayaṃ nīyati [niyyati (ka.)] bhīmakāyo, nāgena kiṃ kāhatha bhojaputtā.
148. ‘‘Nāgo ayaṃ nīyati bhojanatthā [bhojanatthaṃ (sī. syā. pī.)], pavaddhakāyo urago mahanto;
Sāduñca thūlañca muduñca maṃsaṃ, na tvaṃ rasaññāsi videhaputta.
149. ‘‘Ito mayaṃ gantvā sakaṃ niketaṃ [niketanaṃ (pī.)], ādāya satthāni vikopayitvā;
Maṃsāni bhokkhāma [bhakkhāma (syā.)] pamodamānā, mayañhi ve sattavo pannagānaṃ.
150. ‘‘Sace ayaṃ nīyati bhojanatthā, pavaddhakāyo urago mahanto;
Dadāmi vo balibaddāni [balivaddāni (pī.)] soḷasa, nāgaṃ imaṃ muñcatha bandhanasmā.
151. ‘‘Addhā hi no bhakkho ayaṃ manāpo, bahū ca no uragā bhuttapubbā [bahuṃ ca no urago bhuttapubbo (ka.)];
Karoma te taṃ vacanaṃ aḷāra [āḷāra (ka.) evamuparipi], mittañca no hohi videhaputta.
152. ‘‘Tadassu te bandhanā mocayiṃsu, yaṃ natthuto paṭimokkassa pāse;
Mutto ca so bandhanā nāgarājā, pakkāmi pācīnamukho muhuttaṃ.
153. ‘‘Gantvāna pācīnamukho muhuttaṃ, puṇṇehi nettehi palokayī maṃ;
Tadāssahaṃ piṭṭhito anvagacchiṃ, dasaṅguliṃ añjaliṃ paggahetvā.
154. ‘‘Gaccheva kho tvaṃ taramānarūpo, mā taṃ amittā punaraggahesuṃ;
Dukkho hi luddehi punā samāgamo, adassanaṃ bhojaputtāna gaccha.
155. ‘‘Agamāsi so rahadaṃ vippasannaṃ, nīlobhāsaṃ ramaṇīyaṃ sutitthaṃ;
Samotataṃ [samonataṃ (syā. ka.)] jambuhi vetasāhi, pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.
156. ‘‘So taṃ pavissa na cirassa nāgo, dibbena me pāturahuṃ janinda;
Upaṭṭhahī maṃ pitaraṃva putto, hadayaṅgamaṃ kaṇṇasukhaṃ bhaṇanto.
157. ‘‘Tvaṃ mesi mātā ca pitā [pitā ca (pī.)] aḷāra, abbhantaro pāṇadado sahāyo;
Sakañca iddhiṃ paṭilābhakosmi [paṭilābhitosmi (pī.)], aḷāra passa me nivesanāni;
Pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ, masakkasāraṃ viya vāsavassa’’.
158. ‘‘Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ, asakkharā ceva mudū subhā ca;
Nīcattiṇā [nīcā tiṇā (syā. pī.)] apparajā ca bhūmi, pāsādikā yattha jahanti sokaṃ.
159. ‘‘Anāvakulā veḷuriyūpanīlā, catuddisaṃ ambavanaṃ surammaṃ;
Pakkā ca pesī ca phalā suphullā, niccotukā dhārayantī phalāni.
160. ‘‘Tesaṃ vanānaṃ naradeva majjhe, nivesanaṃ bhassarasannikāsaṃ;
Rajataggaḷaṃ sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, obhāsatī vijjurivantalikkhe.
161. ‘‘Maṇīmayā soṇṇamayā [sovaṇṇamayā (sī. syā. pī.)] uḷārā, anekacittā satataṃ sunimmitā;
Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi, suvaṇṇakāyūradharāhi rāja.
162. ‘‘So saṅkhapālo taramānarūpo, pāsādamāruyha anomavaṇṇo;
Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ, yatthassa bhariyā mahesī ahosi.
163. ‘‘Ekā ca nārī taramānarūpā, ādāya veḷuriyamayaṃ mahagghaṃ;
Subhaṃ maṇiṃ jātimantūpapannaṃ, acoditā āsanamabbhihāsi.
164. ‘‘Tato maṃ urago hatthe gahetvā, nisīdayī pāmukhaāsanasmiṃ;
Idamāsanaṃ atra bhavaṃ nisīdatu, bhavañhi me aññataro garūnaṃ.
165. ‘‘Aññā ca nārī taramānarūpā, ādāya vāriṃ upasaṅkamitvā;
Pādāni pakkhālayī me janinda, bhariyāva [bhariyā ca (pī.)] bhattū patino piyassa.
166. ‘‘Aparā ca nārī taramānarūpā, paggayha sovaṇṇamayāya [sovaṇṇamayā (pī.)] pātiyā;
Anekasūpaṃ vividhaṃ viyañjanaṃ, upanāmayī bhatta manuññarūpaṃ.
167. ‘‘Turiyehi [tūriyehi (ka.)] maṃ bhārata bhuttavantaṃ, upaṭṭhahuṃ bhattu mano viditvā;
Tatuttariṃ [taduttariṃ (ka.)] maṃ nipatī mahantaṃ, dibbehi kāmehi anappakehi.
168. ‘‘Bhariyā mametā tisatā aḷāra, sabbattamajjhā padumuttarābhā;
Aḷāra etāssu te kāmakārā, dadāmi te tā paricārayassu.
169. ‘‘Saṃvaccharaṃ dibbarasānubhutvā, tadāssuhaṃ [tadassahaṃ (pī.)] uttarimajjhabhāsiṃ [uttari paccabhāsiṃ (sī. syā.), uttariṃ paccabhāsiṃ (pī.)];
Nāgassidaṃ kinti kathañca laddhaṃ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ’’.
170. ‘‘Adhicca laddhaṃ pariṇāmajaṃ te, sayaṃkataṃ udāhu devehi dinnaṃ;
Pucchāmi taṃ [te (pī.)] nāgarājetamatthaṃ, kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ’’.
171. ‘‘Nādhicca laddhaṃ na pariṇāmajaṃ me, na sayaṃkataṃ nāpi devehi dinnaṃ;
Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimānaṃ’’.
172. ‘‘Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ, kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko;
Akkhāhi me nāgarājetamatthaṃ, kathaṃ nu te laddhamidaṃ vimānaṃ’’.
173. ‘‘Rājā ahosiṃ magadhānamissaro, duyyodhano nāma mahānubhāvo;
So ittaraṃ jīvitaṃ saṃviditvā, asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ.
174. ‘‘Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ [adāsi (pī.)];
Opānabhūtaṃ me gharaṃ tadāsi, santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.
175. [ayaṃ gāthā pī. potthake natthi] ‘‘Mālañca gandhañca vilepanañca, padīpiyaṃ [padīpayaṃ (syā. ka.)] yānamupassayañca;
Acchādanaṃ seyyamathannapānaṃ, sakkacca dānāni adamha tattha [ayaṃ gāthā pī. potthake natthi].
176. ‘‘Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ, tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko;
Teneva me laddhamidaṃ vimānaṃ, pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ’’;
‘‘Naccehi gītehi cupetarūpaṃ, ciraṭṭhitikaṃ na ca sassatāyaṃ.
177. ‘‘Appānubhāvā taṃ mahānubhāvaṃ, tejassinaṃ hanti atejavanto;
Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca, hatthatta [hatthattha (sī. syā. pī.)] māgacchi vanibbakānaṃ [vaṇibbakānaṃ (sī.)].
178. ‘‘Bhayaṃ nu te anvagataṃ mahantaṃ, tejo nu te nānvagaṃ dantamūlaṃ;
Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca, kilesamāpajji vanibbakānaṃ’’.
179. ‘‘Na me bhayaṃ anvagataṃ mahantaṃ, tejo na sakkā mama tehi hantuṃ [tebhihantuṃ (syā. ka.)];
Satañca dhammāni sukittitāni, samuddavelāva duraccayāni.
180. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ aḷāra, uposathaṃ niccamupāvasāmi;
Athāgamuṃ soḷasa bhojaputtā, rajjuṃ gahetvāna daḷhañca pāsaṃ.
181. ‘‘Bhetvāna nāsaṃ atikassa [antakassa (ka.)] rajjuṃ, nayiṃsu maṃ samparigayha luddā;
Etādisaṃ dukkhamahaṃ titikkhaṃ [titikkhiṃ (pī.)], uposathaṃ appaṭikopayanto’’.
182. ‘‘Ekāyane taṃ pathe addasaṃsu, balena vaṇṇena cupetarūpaṃ;
Siriyā paññāya ca bhāvitosi, kiṃ patthayaṃ [kimatthiyaṃ (sī. syā. pī.)] nāga tapo karosi.
183. ‘‘Na puttahetū na dhanassa hetu, na āyuno cāpi aḷāra hetu;
Manussayoniṃ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi’’.
184. ‘‘Tvaṃ lohitakkho vihatantaraṃso, alaṅkato kappitakesamassu;
Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi [pabhāsi (ka.)].
185. ‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;
Pucchāmi taṃ nāgarājetamatthaṃ, seyyo ito kena manussaloko’’.
186. ‘‘Aḷāra nāññatra manussalokā, suddhī va saṃvijjati saṃyamo vā;
Ahañca laddhāna manussayoniṃ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṃ’’.
187. ‘‘Saṃvaccharo me vasato [vusito (pī.)] tavantike, annena pānena upaṭṭhitosmi;
Āmantayitvāna palemi nāga, cirappavuṭṭhosmi [cirappavuttho asmi (pī.)] ahaṃ janinda’’.
188. ‘‘Puttā ca dārā anujīvino ca [ca’nujīvino (syā. pī.)], niccānusiṭṭhā upatiṭṭhate taṃ;
Kaccinnu taṃ nābhisapittha [nābhisaṃsittha (syā. pī.)] koci, piyañhi me dassanaṃ tuyhaṃ [tuyha (pī.)] aḷāra’’.
189. ‘‘Yathāpi mātū ca pitū agāre, putto piyo paṭivihito vaseyya [seyyo (pī.)];
Tatopi mayhaṃ idhameva seyyo, cittañhi te nāga mayī pasannaṃ’’.
190. ‘‘Maṇī mamaṃ vijjati lohitaṅko [lohitaṅgo (ka.)], dhanāharo maṇiratanaṃ uḷāraṃ;
Ādāya tvaṃ [taṃ (pī.)] gaccha sakaṃ niketaṃ, laddhā dhanaṃ taṃ maṇimossajassu’’.
191. ‘‘Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā, asassatā vipariṇāmadhammā;
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja.
192. ‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;
Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo’’.
193. ‘‘Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra, kāhāmi puññāni anappakāni’’.
194. ‘‘Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
Nāgañca sutvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakānī’’ti.
Saṅkhapālajātakaṃ catutthaṃ.