Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Vuttodayaṃ

1. Saññāparibhāsāniddesa-paṭhamapariccheda

Ratanattayappaṇāma

1. Nama’tthu jana santāna, tama santāna bhedino;

Dhammu’jjalanta rucino, munindo’dāta rocino.

Nimitta

2. Piṅgalā’cariyādīhi, chandaṃ ya muditaṃ purā;

Suddhamāgadhikānaṃ taṃ, na sādheti yathicchitaṃ [ya’dicchitaṃ yati’cchitaṃ (ka.)].

Ganthaparimāṇa

3. Tato māgadhabhāsāya, mattā,vaṇṇa,vibhedanaṃ;

Lakkhya lakkhaṇa saṃyuttaṃ, pasanna’ttha,pada,kkamaṃ.

Abhidhānādi

4. Idaṃ vuttodayaṃ nāma, lokiya’cchandanissitaṃ;

Ārabhissa’mahaṃ dāni, tesaṃ sukhavibuddhiyā.

Gaṇasaṅketasaññā

5. Sabbaglā mnā,’digalahū, bhyā’,majjha’nta garū jasā;

Majjha’ntalā ra,te’te’ṭṭha, gaṇā go garu,lo lahu.

Gaṇaniyama

6. Bha,ja,sā sabbaga,lahū, pañci’me saṇṭhitā gaṇā;

Ariyādimhi viññeyyā, gaṇo idha catu’kkalo.

Garu,lahusarūpa

7. Saṃyogā’di ca, dīgho ca, niggahītaparo ca, yo;

Garu, vaṅko, pādanto,vā, rasso’ñño mattiko lu’ju.

8. Pare pādādisaṃyoge, yo pubbo garuka’kkharo;

Lahu sa kvaci viññeyyo, tadudāharaṇaṃ yathā.

9. Dassanarasā’nubhāvane, nibaddhagedhā jinassa’yaṃ janatā;

Vimhayajananī saññata, kriyā nu kaṃ nā’nurañjayati.

10. Viññeyyā lokato saññā, samuddo,su,rasādinaṃ;

Pādoñeyyo catutthaṃ’so, padacchedo yatī bhave.

11. Sama,maḍḍhasamaṃ, vuttaṃ, visamaṃ cā’paraṃ tidhā;

Samā lakkhaṇato pādā, cattāro yassa taṃ samaṃ.

12. Yassa’ntimena dutiyo, tatiyenā’dimo samo;

Ta’daḍḍhasama, maññaṃ tu, bhinna lakkhaṇa pādikaṃ.

13. Pāda’mekakkharā’rabbha, yāva chabbīsata’kkharā;

Bhave pādehi taṃ chandaṃ, nānānāmo’ditaṃ tato.

14. Daṇḍakā caṇḍavuṭṭhyā’di, pādehi chahi, tīhi tu;

‘Gāthā’ti ca paratthe’vaṃ, chando saññā pakāsitā.

15. Anantaro’ditaṃ ca’ñña, metaṃ sāmañña nāmato;

‘Gāthā’icceva niddiṭṭhaṃ, munindavacane pana.

16. Visesanāmato kiñci, gahetvā sabbatho’citaṃ;

Dassayissāma’haṃ te’ttha, nāmānā’vi bhavissare.

Iti vuttodaye chandasi saññāparibhāsā niddeso nāma

Paṭhamo paricchedo.

2. Mattāvuttiniddesa-dutiyapariccheda

Gaṇaniyama

17. Chaṭṭho’khilalahu,jo vā,

Gayutā’ññe,cha’ggaṇā,na jo visame,;

Ariyāya’ntaḍḍhe lo, chaṭṭho,’nte go,gaṇā cha’ññe.

Yatiniyama

18. Paṭhamaḍḍhe chaṭṭho ce,

Sabbalahe,’tthā’dilahuni bhavatiyati;

Tapparako,ntepi, sace, carimepi, bhavati catuttho’nte.

19. Ariyāsāmaññaṃ ce, pubbo’dita lakkhaṇaṃ bhave yassā.

20. Ādima’matha pādayugaṃ, yassā tyaṃ’sehi sā pathyā.

21. Yattha gaṇattaya mullaṅghi,

Yo’bhayatthā’dimo bhave vipulā.

22. Garumajjhago jakāro, catutthako dutiyako capalā.

23. Capalā’gatā’khilaṃ ce, dalā’dimaṃ lakkhaṇaṃ bhajati yassā;

Pathyālakkhaṇa’maññaṃ, mukhacapalā nāma sā bhavati.

24. Pathyāya lakkhaṇaṃ ce, paṭhamaḍḍhe lakkhaṇaṃ tu capalāya;

Dutiye dale’tha yassā, pakittitā sā jaghanacapalā.

Ariyājātiyo.

25. Sabbaṃpaṭhamadale yadi, lakkhaṇa’mariyāya vutta’mubhayesu;

Yassā dalesu yuttaṃ,

Vuttā sā gīti vutta yati lalitā.

26. Ariyāyaṃ dutiya’ḍḍhe, gaditā’khilalakkhaṇaṃ yaṃ taṃ;

Bhavati dalesu’bhayesupi,

Yadi yassā sā’ya mupagīti.

27. Ariyāya’ḍḍhadvitayaṃ, pubbodita lakkhaṇo’petaṃ;

Vipariyayenā’bhihitaṃ,

Yassā sambhavati ce’ha so’ggīti.

28. Ariyāpubba’ḍḍhaṃ yadi, garune’kenā’dhikena nidhane yuttaṃ;

Yadi pubba’ḍḍhasamānaṃ, dala mitaraṃ co’ditā’ya’mariyāgīti.

Gītijātiyo.

29. Visame cha siyuṃ kalā mukhe,

Same tva’ṭṭha, ra,la,gā, tato’pari;

Vetālīyaṃ ta muccate, lahu chakkaṃ na nirantaraṃ same.

30. Vetālīyopamaṃ mukhe taṃ,

Opacchandasakaṃ ra,yā ya’dante.

31. Āpātalikā kathitā’yaṃ, bhagagā’nte yadi pubbamiva’ññaṃ.

32. Yadā’dito dakkhiṇantikā,

Ṭhite’ttha pādesvā’khilesu jo.

33. ‘Udiccavuttī’ti vuccate,

Jo cā’do visamesu saṇṭhito.

34. Pubbattha, samesu ce ga, jā, ‘paccavutti’ ruditā’ti saṇṭhitā.

35. Samāsamā’trā’dinaṃ samā,

Saṃyutā bhavati taṃ pavattakaṃ.

36. Assa sā sama katā’ parantikā.

37. Tada’ññajā cāruhāsinī.

Vetālīyajātiyo.

38. Dvika vihata vasu lahu acaladhiti ri’ha.

39. Mattāsamakaṃ navamo lga’nte.

40. Jo nlā’ thavā’ṇṇavā visiloko.

41. Tadvayato vānavāsikā’khyā.

42. Pañca,ṭṭha,navasu yadi lo citrā.

43. Ga,lyā’ṭṭhahi ce’sā vu’pacitrā.

44. Ya’matīta lakkhaṇa visesa yutaṃ, (citrā)

Mattā samā’di pādā’bhihitaṃ; (Visiloka)

Aniyata vutta parimāṇa sahitaṃ, (vānavāsikā)

Pathitaṃ janesu pādākulakaṃ. (visiloka)

Mattāsamaka jātiyo.

45. Vinā vaṇṇehi mattā gā, vinā vaṇṇā garūhi tu;

Vinā lahūhi garavo, dale pathyādino matā.

Iti vuttodaye chandasi mattāvuttiniddeso nāma

Dutiyo paricchedo.

3. Samavuttiniddesa-tatiyapariccheda

46. Tyā’ ce tanumajjhā.

Gāyattī.

47. Kumāra lalitā jsgā.

Uṇhikā.

48. Citrapadā yadi bhā gā.

49. Mo mo go go vijjummālā.

50. Bhā ta, la, gā māṇavakaṃ.

51. Glā samānikā ra,jā ca.

52. Pamāṇikā ja, rā la, gā.

Anuṭṭhubhā.

53. Rā na,sā yadi halamukhī.

54. Bhujaga susu saṭā nā mo.

Brahatī.

55. Msājgā suddhavirājitaṃ mataṃ.

56. Mnā yo go yadi paṇavo khyāto.

57. Mbhā sa,gayuttā rummavatī sā.

58. Ñeyyā mattā ma, bha, sa, gayuttā.

59. Campakamālā ce bha, ma, sā go [idaṃ nāmantarañāpanatthameva puna vuttaṃ (ṭī.)].

60. Na, ra, ja, gehi sā manoramā.

61. Ubbhāsakaṃ taṃ ce to ma, rā lca.

62. To jā garunā’ya’mupaṭṭhitā.

Panti.

63. Indādikā tā vajirā ja, gā go.

64. Upādikā sā’va ja,tā ja,gā go.

65. Anantaro’dīrita lakkhaṇā ce, (upendavajira)

Pādā vimissā upajātiyo tā; (Indavajira)

Evaṃ kila’ññāsupi missitāsu, (indavajira)

Vadanti jātisvida’ meva nāmaṃ. (upendavajira)

66. Na, ja, ja, la, gā gaditā sumukhī.

67. Dodhaka micchati ce bha,bha,bhā gā.

68. Veda,ssehi,dhtā tgagā,sālinī sā.

69. Vātommī sā, yati sā mbhā ta, gā go.

70. Bhā ta, na, gā go’su, rasa sirī sā.

71. Ro na, rā iha rathoddhatā la, gā.

72. Svāgate’ti ra, na, bhā garukā dve.

73. Na,na,ra,lahu,garūhi bhaddikā.

Tiṭṭhubhā.

74. Vadanti vaṃsaṭṭhami’daṃ ja, tā ja, rā.

75. Sā indavaṃsā khalu yattha tā ja,rā.

76. Idha toṭaka mambudhi,sehi mitaṃ.

77. Dutavilambita māha na, bhā bha,rā.

78. Vasu yuga viratī nā,myā’ puṭo’yaṃ.

79. Na, ya, sahitā nyā’ kusumavicittā.