ມຫາສງ຺ຄາໂມ

໑. ໂວຫຣນ຺ເຕນ ຊານິຕພ຺ພາທິ

໓໖໘. ສງ຺ຄາມາວຈເຣ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ເຆ ໂວຫຣນ຺ເຕນ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ອາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອາກາໂຣ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປຸພ຺ພາປຣໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ກຕາກຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ສມໂຖ ຊານິຕພ຺ໂພ, ນ ຉນ຺ທາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາ, ນ ໂທສາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາ, ນ ໂມຫາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາ, ນ ຠຍາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາ, ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ພໍ, ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕພ຺ພໍ, ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕພ຺ພໍ, ລທ຺ຘປກ຺ໂຂມ຺ຫີຕິ ປຣປກ຺ໂຂ ນາວຊານິຕພ຺ໂພ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕມ຺ຫີຕິ ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ນາວຊານິຕພ຺ໂພ, ເຖຣຕໂຣມ຺ຫີຕິ ນວກຕໂຣ ນາວຊານິຕພ຺ໂພ, ອສມ຺ປຕ຺ຕໍ ນ ພ຺ຍາຫາຕພ຺ພໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໂຕ ວິນຍໂຕ ນ ປຣິຫາເປຕພ຺ພໍ, ເຍນ ຘມ຺ເມນ ເຍນ ວິນເຍນ ເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສມ຺ມຕິ, ຕຖາ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕພ຺ພໍ.

໓໖໙. ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຏ຺ຐປາຣາຊິການໍ [ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປາຣາຊິການໍ (ສີ. ກ.)] ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເຕວີສສງ຺ຆາທິເສສານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ເວອນິຍຕານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ເວຈຕ຺ຕາຣີສນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອຏ຺ຐາສີຕິສຕປາຈິຕ຺ຕິຍານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ວາທສປາຏິເທສນີຍານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທຸກ຺ກຏານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທຸພ຺ຠາສິຕານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ.

໓໗໐. ວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາຕິ ສີລວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ອາຊີວວິປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ.

໓໗໑. ອາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາຕິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ປາຏິເທສນີຍາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ, ທຸພ຺ຠາສິຕາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ.

໓໗໒. ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຏ຺ຐປາຣາຊິການໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເຕວີສສງ຺ຆາທິເສສານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ເວອນິຍຕານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ເວຈຕ຺ຕາຣີສນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອຏ຺ຐາສີຕິສຕປາຈິຕ຺ຕິຍານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທ຺ວາທສປາຏິເທສນີຍານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທຸກ຺ກຏານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ທຸພ຺ຠາສິຕານໍ ນິທານໍ ຊານິຕພ຺ພໍ.

໓໗໓. ອາກາໂຣ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ສງ຺ໂຆ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ, ຄໂຓ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ, ໂຈທໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ, ຈຸທິຕໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ. ສງ຺ໂຆ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ປຏິພໂລ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ສງ຺ໂຆ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ສງ຺ໂຆ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ. ຄໂຓ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ປຏິພໂລ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ຄໂຓ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ຄໂຓ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ. ປຸຄ຺ຄໂລ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ປຏິພໂລ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ. ໂຈທໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ປຎ຺ຈສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ປຣໍ ໂຈເທຕິ ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ໂຈທໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ. ຈຸທິຕໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ທ຺ວີສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ສຈ຺ເຈ ຈ ອກຸປ຺ເປ ຈ ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ຈຸທິຕໂກ ອາກາຣໂຕ ຊານິຕພ຺ໂພ.

໓໗໔. ປຸພ຺ພາປຣໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຍມາຍສ຺ມາ ວຕ຺ຖຸໂຕ ວາ ວຕ຺ຖຸໍ ສງ຺ກມຕິ, ວິປຕ຺ຕິໂຕ ວາ ວິປຕ຺ຕິໍ ສງ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິໂຕ ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ສງ຺ກມຕິ, ອວຊານິຕ຺ວາ ວາ ປຏິຊານາຕິ, ປຏິຊານິຕ຺ວາ ວາ ອວຊານາຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ອຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ, ອຸທາຫຸ ໂນຕິ, ເອວໍ ປຸພ຺ພາປຣໍ ຊານິຕພ຺ພໍ.

໓໗໕. ກຕາກຕໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ຊານິຕພ຺ໂພ, ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸໂລມໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ຊານິຕພ຺ໂພ. ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ທ຺ວຍໍທ຺ວຍສມາປຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ. ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸໂລມໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕໂນ ມຸເຂນ ປຣສ຺ສ ອງ຺ຄຊາຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ວຓ຺ຓາວຓ຺ໂຓ [ວຓ຺ໂຓ ອວຓ຺ໂຓ (ສ຺ຍາ.)], ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາ, ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍາ, ວຈນມນຸປ຺ປທານໍ [ຘນມນຸປ຺ປທານໍ (ກ.)].

໓໗໖. ກມ຺ມໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂສຬສກມ຺ມານິ ຊານິຕພ຺ພານິ – ຈຕ຺ຕາຣິ ອປໂລກນກມ຺ມານິ ຊານິຕພ຺ພານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຎຕ຺ຕິກມ຺ມານິ ຊານິຕພ຺ພານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍກມ຺ມານິ ຊານິຕພ຺ພານິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ຖກມ຺ມານິ ຊານິຕພ຺ພານິ.

໓໗໗. ອຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຘິກຣຓານິ ຊານິຕພ຺ພານິ – ວິວາທາຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ.

໓໗໘. ສມໂຖ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ສຕ຺ຕ ສມຖາ ຊານິຕພ຺ພາ – ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ຊານິຕພ຺ໂພ, ສຕິວິນໂຍ ຊານິຕພ຺ໂພ, ອມູຬ຺ຫວິນໂຍ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ ຊານິຕພ຺ພາ, ຕສ຺ສປາປິຍສິກາ ຊານິຕພ຺ພາ, ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ ຊານິຕພ຺ໂພ.

໒. ອຄຕິອຄນ຺ຕພ຺ໂພ

໓໗໙. ນ ຉນ຺ທາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາຕິ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຖໍ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ – ‘‘ອຍໍ ເມ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຈຣິໂຍ ວາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ວາ ອນ຺ເຕວາສິໂກ ວາ ສມານຸປຊ຺ຌາຍໂກ ວາ ສມານາຈຣິຍໂກ ວາ ສນ຺ທິຏ຺ໂຐ ວາ ສມ຺ຠຕ຺ໂຕ ວາ ຎາຕິສາໂລຫິໂຕ ວາ’’ຕິ, ຕສ຺ສານຸກມ຺ປາຍ ຕສ຺ສານຸຣກ຺ຂາຍ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອນາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ. ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວໍ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໐. ນ ໂທສາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາຕິ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຖໍ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອນຕ຺ຖໍ ເມ ອຈຣີຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕິ, ອນຕ຺ຖໍ ເມ ຈຣຕີຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕິ, ອນຕ຺ຖໍ ເມ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕິ, ປິຍສ຺ສ ເມ ມນາປສ຺ສ ອນຕ຺ຖໍ ອຈຣິ… ອນຕ຺ຖໍ ຈຣຕິ… ອນຕ຺ຖໍ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕິ, ອປ຺ປິຍສ຺ສ ເມ ອມນາປສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອຈຣິ… ອຕ຺ຖໍ ຈຣຕິ… ອຕ຺ຖໍ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕິ. ອິເມຫິ ນວຫິ ອາຆາຕວຕ຺ຖູຫິ ອາຆາໂຕ ປຏິຆາໂຕ ກຸທ຺ໂຘ ໂກຘາຠິຠູໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ. ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວໍ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໑. ນ ໂມຫາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາຕິ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຖໍ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ຣຕ຺ໂຕ ຣາຄວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸຏ຺ໂຐ ໂທສວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ມູຬ຺ໂຫ ໂມຫວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຣາມຏ຺ໂຐ ທິຏ຺ຐິວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ມູຬ຺ໂຫ ສໍມູຬ຺ໂຫ ໂມຫາຠິຠູໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ. ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວໍ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໒. ນ ຠຍາຄຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພາຕິ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຖໍ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ – ‘‘ອຍໍ ວິສມນິສ຺ສິໂຕ ວາ ຄຫນນິສ຺ສິໂຕ ວາ ພລວນິສ຺ສິໂຕ ວາ ກກ຺ຂໂຬ ຜຣຸໂສ ຊີວິຕນ຺ຕຣາຍໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາຍໍ ວາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ຕສ຺ສ ຠຍາ ຠີໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອນາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຂຕໍ ອຸປຫຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣຕິ, ສາວຊ຺ໂຊ ຈ ໂຫຕິ ສານຸວຊ຺ໂຊ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ. ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວໍ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຠຍາ ໂມຫາ, ໂຍ ຘມ຺ມໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ;

ນິຫີຍຕິ ຕສ຺ສ ຍໂສ, ກາຬປກ຺ເຂວ ຈນ຺ທິມາຕິ.

໓. ອຄຕິອຄມນໍ

໓໘໓. ກຖໍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໔. ກຖໍ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໕. ກຖໍ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໘໖. ກຖໍ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຠຍາ ໂມຫາ, ໂຍ ຘມ຺ມໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ;

ອາປູຣຕິ ຕສ຺ສ ຍໂສ, ສຸກ຺ກປກ຺ເຂວ ຈນ຺ທິມາຕິ.

໔. ສຎ຺ຎາປນີຍາທິ

໓໘໗. ກຖໍ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ. ເອວໍ ສຎ຺ຎາປນີເຍ ຐາເນ ສຎ຺ຎາເປຕິ.

໓໘໘. ກຖໍ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ. ເອວໍ ນິຊ຺ຌາປນີເຍ ຐາເນ ນິຊ຺ຌາເປຕິ.

໓໘໙. ກຖໍ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ. ເອວໍ ເປກ຺ຂນີເຍ ຐາເນ ເປກ຺ຂຕິ.

໓໙໐. ກຖໍ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ? ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ. ເອວໍ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາເທຕິ.

໕. ປຣປກ຺ຂາທິອວຊານນໍ

໓໙໑. ກຖໍ ລທ຺ຘປກ຺ໂຂມ຺ຫີຕິ ປຣປກ຺ຂໍ ອວຊານາຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ລທ຺ຘປກ຺ໂຂ ໂຫຕິ ລທ຺ຘປຣິວາໂຣ ປກ຺ຂວາ ຎາຕິມາ. ‘‘ອຍໍ ອລທ຺ຘປກ຺ໂຂ ອລທ຺ຘປຣິວາໂຣ ນ ປກ຺ຂວາ ນ ຎາຕິມາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອວຊານນ຺ໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ເອວໍ ລທ຺ຘປກ຺ໂຂມ຺ຫີຕິ ປຣປກ຺ຂໍ ອວຊານາຕິ.

໓໙໒. ກຖໍ ພຫຸສ຺ສຸໂຕມ຺ຫີຕິ ອປ຺ປສ຺ສຸຕໍ ອວຊານາຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ. ‘‘ອຍໍ ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ອປ຺ປາຄໂມ ອປ຺ປຘໂຣ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອວຊານນ຺ໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ…ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ເອວໍ ພຫຸສ຺ສຸໂຕມ຺ຫີຕິ ອປ຺ປສ຺ສຸຕໍ ອວຊານາຕິ.

໓໙໓. ກຖໍ ເຖຣຕໂຣມ຺ຫີຕິ ນວກຕຣໍ ອວຊານາຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເຖໂຣ ໂຫຕິ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອຍໍ ນວໂກ ອປ຺ປຎ຺ຎາໂຕ ອປ຺ປກຕຎ຺ຎູ ອິມສ຺ສ ວຈນໍ ອກຕໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອວຊານນ຺ໂຕ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ …ເປ… ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ. ເອວໍ ເຖຣຕໂຣມ຺ຫີຕິ ນວກຕຣໍ ອວຊານາຕິ.

໓໙໔. ອສມ຺ປຕ຺ຕໍ ນ ພ຺ຍາຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອໂນຕິຓ຺ຓໍ ຠາຣໍ [ຠາສໍ (ສ຺ຍາ.)] ນ ໂອຕາເຣຕພ຺ພໍ. ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໂຕ ວິນຍໂຕ ນ ປຣິຫາເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ຍໍອຕ຺ຖາຍ ສງ຺ໂຆ ສນ຺ນິປຕິໂຕ ໂຫຕິ ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ຘມ຺ມໂຕ ວິນຍໂຕ ນ ປຣິຫາເປຕພ຺ພໍ.

໓໙໕. ເຍນ ຘມ຺ເມນາຕິ ຠູເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ. ເຍນ ວິນເຍນາຕິ ໂຈເທຕ຺ວາ ສາເຣຕ຺ວາ. ເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນາຕິ ຎຕ຺ຕິສມ຺ປທາຍ ອນຸສ຺ສາວນສມ຺ປທາຍ, ເຍນ ຘມ຺ເມນ ເຍນ ວິນເຍນ ເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສມ຺ມຕິ, ຕຖາ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕພ຺ພນ຺ຕິ.

໖. ອນຸວິຊ຺ຊກສ຺ສ ອນຸໂຍຄໍ

໓໙໖. ອນຸວິຊ຺ຊເກນ ໂຈທໂກ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວາຣຓໍ ຐເປສິ, ກິມ຺ຫິ ນໍ ຐເປສິ, ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປສິ, ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປສິ, ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປສີ’’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປມິ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປມິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຐເປມີ’’ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ຊານາຕິ ປນາຍສ຺ມາ ສີລວິປຕ຺ຕິໍ, ຊານາຕິ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິໍ, ຊານາຕິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ຊານາມິ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສີລວິປຕ຺ຕິໍ, ຊານາມິ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິໍ, ຊານາມິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ກຕມາ ປນາວຸໂສ, ສີລວິປຕ຺ຕິ ກຕມາ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິ ກຕມາ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕີ’’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ເຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສສາ – ອຍໍ ສີລວິປຕ຺ຕິ. ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ປາຏິເທສນີຍໍ ທຸກ຺ກຏໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ – ອຍໍ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິກາທິຏ຺ຐິ – ອຍໍ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕີ’’ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປວາຣຓໍ ຐເປສິ, ທິຏ຺ເຐນ ວາ ຐເປສິ, ສຸເຕນ ວາ ຐເປສິ, ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ ຐເປສີ’’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ທິຏ຺ເຐນ ວາ ຐເປມິ, ສຸເຕນ ວາ ຐເປມິ, ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ ຐເປມີ’’ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທິຏ຺ເຐນ ປວາຣຓໍ ຐເປສິ, ກິໍ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ກິນ຺ຕິ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ກທາ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ກຕ຺ຖ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ປາຣາຊິກໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ, ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ… ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ… ປາຏິເທສນີຍໍ… ທຸກ຺ກຏໍ… ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ, ກຕ຺ຖ ຈ ຕ຺ວໍ ອໂຫສິ, ກຕ຺ຖ ຈາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ອໂຫສິ, ກິຎ຺ຈ ຕ຺ວໍ ກໂຣສິ, ກິໍ ຈາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ກໂຣຕີ’’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທິຏ຺ເຐນ ປວາຣຓໍ ຐເປມິ, ອປິ ຈ ສຸເຕນ ປວາຣຓໍ ຐເປມີ’’ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸເຕນ ປວາຣຓໍ ຐເປສິ ກິໍ ເຕ ສຸຕໍ, ກິນ຺ຕິ ເຕ ສຸຕໍ, ກທາ ເຕ ສຸຕໍ, ກຕ຺ຖ ເຕ ສຸຕໍ, ປາຣາຊິກໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ສຸຕໍ, ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ສຸຕໍ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ… ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ… ປາຏິເທສນີຍໍ… ທຸກ຺ກຏໍ… ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ສຸຕໍ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສຸຕໍ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສຸຕໍ, ສິກ຺ຂມານາຍ ສຸຕໍ, ສາມເຓຣສ຺ສ ສຸຕໍ, ສາມເຓຣິຍາ ສຸຕໍ, ອຸປາສກສ຺ສ ສຸຕໍ, ອຸປາສິກາຍ ສຸຕໍ, ຣາຊູນໍ ສຸຕໍ, ຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ສຸຕໍ, ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ສຸຕໍ, ຕິຕ຺ຖິຍສາວການໍ ສຸຕ’’ນ຺ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸເຕນ ປວາຣຓໍ ຐເປມິ, ອປິ ຈ ປຣິສງ຺ກາຍ ປວາຣຓໍ ຐເປມີ’’ຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິສງ຺ກາຍ ປວາຣຓໍ ຐເປສິ, ກິໍ ປຣິສງ຺ກສິ, ກິນ຺ຕິ ປຣິສງ຺ກສິ, ກທາ ປຣິສງ຺ກສິ, ກຕ຺ຖ ປຣິສງ຺ກສິ, ປາຣາຊິກໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ປຣິສງ຺ກສິ, ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ປຣິສງ຺ກສິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ… ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ… ປາຏິເທສນີຍໍ… ທຸກ຺ກຏໍ… ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນຕິ ປຣິສງ຺ກສິ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ສິກ຺ຂມານາຍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ສາມເຓຣສ຺ສ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ສາມເຓຣິຍາ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ອຸປາສກສ຺ສ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ອຸປາສິກາຍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ຣາຊູນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສິ, ຕິຕ຺ຖິຍສາວການໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສງ຺ກສີ’’ຕິ?

໓໙໗. ທິຏ຺ຐໍ ທິຏ຺ເຐນ ສເມຕິ, ທິຏ຺ເຐນ ສໍສນ຺ທເຕ ທິຏ຺ຐໍ;

ທິຏ຺ຐໍ ປຏິຈ຺ຈ ນ ອຸເປຕິ, ອສຸທ຺ຘປຣິສງ຺ກິໂຕ;

ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິຎ຺ຎາຍ, ກາຕພ຺ພາ ເຕນ ປວາຣຓາ.

ສຸຕໍ ສຸເຕນ ສເມຕິ, ສຸເຕນ ສໍສນ຺ທເຕ ສຸຕໍ;

ສຸຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ນ ອຸເປຕິ, ອສຸທ຺ຘປຣິສງ຺ກິໂຕ;

ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິຎ຺ຎາຍ, ກາຕພ຺ພາ ເຕນ ປວາຣຓາ.

ມຸຕໍ ມຸເຕນ ສເມຕິ, ມຸເຕນ ສໍສນ຺ທເຕ ມຸຕໍ;

ມຸຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ນ ອຸເປຕິ, ອສຸທ຺ຘປຣິສງ຺ກິໂຕ;

ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິຎ຺ຎາຍ, ກາຕພ຺ພາ ເຕນ ປວາຣຓາຕິ.

໗. ປຸຈ຺ຉາວິຠາໂຄ

໓໙໘. ກິໍ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກຕມາ ປຸຈ຺ຉາ? ກິນ຺ຕິ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກຕມາ ປຸຈ຺ຉາ? ກທາ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກຕມາ ປຸຈ຺ຉາ? ກຕ຺ຖ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກຕມາ ປຸຈ຺ຉາ?

໓໙໙. ກິໍ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ອາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ອຊ຺ຌາຈາຣປຸຈ຺ຉາ. ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາຕິ – ອຏ຺ຐປາຣາຊິການໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ເຕວີສສງ຺ຆາທິເສສານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ທ຺ເວອນິຍຕານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ທ຺ເວຈຕ຺ຕາຣີສນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ອຏ຺ຐາສີຕິສຕປາຈິຕ຺ຕິຍານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ທ຺ວາທສປາຏິເທສນີຍານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ທຸກ຺ກຏານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ, ທຸພ຺ຠາສິຕານໍ ວຕ຺ຖຸປຸຈ຺ຉາ. ວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາຕິ – ສີລວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ອາຊີວວິປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ. ອາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາຕິ – ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ສງ຺ຆາທິເສສາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ປາຏິເທສນີຍາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ, ທຸພ຺ຠາສິຕາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ. ອຊ຺ຌາຈາຣປຸຈ຺ຉາຕິ – ທ຺ວຍໍທ຺ວຍສມາປຕ຺ຕິປຸຈ຺ຉາ.

໔໐໐. ກິນ຺ຕິ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ລິງ຺ຄປຸຈ຺ຉາ, ອິຣິຍາປຖປຸຈ຺ຉາ, ອາກາຣປຸຈ຺ຉາ, ວິປ຺ປກາຣປຸຈ຺ຉາ. ລິງ຺ຄປຸຈ຺ຉາຕິ – ທີຆໍ ວາ ຣສ຺ສໍ ວາ ກຓ຺ຫໍ ວາ ໂອທາຕໍ ວາ. ອິຣິຍາປຖປຸຈ຺ຉາຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ວາ ຐິຕໍ ວາ ນິສິນ຺ນໍ ວາ ນິປນ຺ນໍ ວາ. ອາກາຣປຸຈ຺ຉາຕິ ຄິຫິລິງ຺ເຄ ວາ ຕິຕ຺ຖິຍລິງ຺ເຄ ວາ ປພ຺ພຊິຕລິງ຺ເຄ ວາ. ວິປ຺ປກາຣປຸຈ຺ຉາຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ວາ ຐິຕໍ ວາ ນິສິນ຺ນໍ ວາ ນິປນ຺ນໍ ວາ.

໔໐໑. ກທາ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກາລປຸຈ຺ຉາ, ສມຍປຸຈ຺ຉາ, ທິວສປຸຈ຺ຉາ, ອຸຕຸປຸຈ຺ຉາ. ກາລປຸຈ຺ຉາຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫກາເລ ວາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກກາເລ ວາ ສາຍນ຺ຫກາເລ ວາ. ສມຍປຸຈ຺ຉາຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມເຍ ວາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມເຍ ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ວາ. ທິວສປຸຈ຺ຉາຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວາ ທິວາ ວາ ກາເຬ ວາ ຊຸຓ຺ເຫ ວາ. ອຸຕຸປຸຈ຺ຉາຕິ ເຫມນ຺ເຕ ວາ ຄິມ຺ເຫ ວາ ວສ຺ເສ ວາ [ວສ຺ສາເນ ວາ (ສີ.)].

໔໐໒. ກຕ຺ຖ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຐານປຸຈ຺ຉາ, ຠູມິປຸຈ຺ຉາ, ໂອກາສປຸຈ຺ຉາ, ປເທສປຸຈ຺ຉາ. ຐານປຸຈ຺ຉາຕິ ຠູມິຍາ ວາ ປຖວິຍາ ວາ ຘຣຓິຍາ ວາ ຊຄຕິຍາ ວາ. ຠູມິປຸຈ຺ຉາຕິ ຠູມິຍາ ວາ ປຖວິຍາ ວາ ປພ຺ພເຕ ວາ ປາສາເຓ ວາ ປາສາເທ ວາ. ໂອກາສປຸຈ຺ຉາຕິ ປຸຣຕ຺ຖິເມ ວາ ໂອກາເສ ປຈ຺ຉິເມ ວາ ໂອກາເສ ອຸຕ຺ຕເຣ ວາ ໂອກາເສ ທກ຺ຂິເຓ ວາ ໂອກາເສ. ປເທສປຸຈ຺ຉາຕິ ປຸຣຕ຺ຖິເມ ວາ ປເທເສ ປຈ຺ຉິເມ ວາ ປເທເສ ອຸຕ຺ຕເຣ ວາ ປເທເສ ທກ຺ຂິເຓ ວາ ປເທເສຕິ.

ມຫາສງ຺ຄາໂມ ນິຏ຺ຐິໂຕ.