໑໔໔. ຠຓ຺ຑນກາຣກວຕ຺ຖຸ

໒໔໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ສນ຺ທິຏ຺ຐາ ສມ຺ຠຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍສຸ. ເຕສໍ ສາມນ຺ຕາ ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍສຸ – ມຍໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐານໍ ປວາຣຓາຍ ປວາຣຓໍ ຐເປສ຺ສາມາຕິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ ສາມນ຺ຕາ ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຕາ – ມຍໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐານໍ ປວາຣຓາຍ ປວາຣຓໍ ຐເປສ຺ສາມາ’’ຕິ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ ອມ຺ເຫຫິ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ພຫຸລາ ສນ຺ທິຏ຺ຐາ ສມ຺ຠຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕສໍ ສາມນ຺ຕາ ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ – ມຍໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐານໍ ປວາຣຓາຍ ປວາຣຓໍ ຐເປສ຺ສາມາຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ທ຺ເວ ຕໂຍ ອຸໂປສເຖ ຈາຕຸທ຺ທສິເກ ກາຕຸໍ – ກຖໍ ມຍໍ ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ປຐມຕຣໍ ປວາເຣຍ຺ຍາມາຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ຕໍ ອາວາສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາວາສິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ລຫຸໍ ລຫຸໍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ປວາເຣຕພ຺ພໍ, ປວາເຣຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ປວາຣິຕາ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ; ຍຖາຍສ຺ມນ຺ຕາ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ ຕຖາ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ອສໍວິຫິຕາ ຕໍ ອາວາສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາວາສິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປານີເຍນ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ; ເຕສໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ວາ [ວິກ຺ຂິປາເປຕ຺ວາ (ປຏິວິໂສຘການໍ ມຕິ), ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ (ກ.)] ນິສ຺ສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປວາເຣຕພ຺ພໍ, ປວາເຣຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ປວາຣິຕາ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ; ຍຖາຍສ຺ມນ຺ຕາ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ ຕຖາ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈຕໍ ລເຠຖ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ລເຠຖ, ອາວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ປຏິພເລນ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ຎາເປຕພ຺ພາ –

‘‘ສຸຓນ຺ຕຸ ເມ, ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ [ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ (ກ.)], ອາວາສິກາ. ຍທາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ອິທານິ ອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍາມ, ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາມ, ອາຄເມ ກາເຬ ປວາເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ສາຘາວຸໂສ, ອິທາເນວ ໂນ ປວາເຣຖາ’’ຕິ, ເຕ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘‘ອນິສ຺ສຣາ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ປວາຣຓາຍ; ນ ຕາວ ມຍໍ ປວາເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ຕໍ ກາຬໍ ອນຸວເສຍ຺ຍຸໍ, ອາວາສິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ປຏິພເລນ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ຎາເປຕພ຺ພາ –

‘‘ສຸຓນ຺ຕຸ ເມ, ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ, ອາວາສິກາ. ຍທາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ອິທານິ ອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍາມ, ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາມ, ອາຄເມ ຊຸຓ຺ເຫ ປວາເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ສາຘາວຸໂສ, ອິທາເນວ ໂນ ປວາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ, ເຕ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘‘ອນິສ຺ສຣາ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ປວາຣຓາຍ, ນ ຕາວ ມຍໍ ປວາເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ເຕ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ຕມ຺ປິ ຊຸຓ຺ຫໍ ອນຸວເສຍ຺ຍຸໍ, ເຕຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ສພ຺ເພເຫວ ອາຄເມ ຊຸຓ຺ເຫ ໂກມຸທິຍາ ຈາຕຸມາສິນິຍາ ອກາມາ ປວາເຣຕພ຺ພໍ.

ເຕຫິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ປວາຣິຍມາເນ ຄິລາໂນ ອຄິລານສ຺ສ ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ ໂຂ ຄິລາໂນ. ຄິລາໂນ ຈ ອນນຸໂຍຄກ຺ຂໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ. ອາຄເມຫິ, ອາວຸໂສ, ຍາວ ອໂຣໂຄ ໂຫສິ. ອໂຣໂຄ ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂຈເທສ຺ສສີ’’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ໂຈເທຕິ, ອນາທຣິເຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເຕຫິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ປວາຣິຍມາເນ ອຄິລາໂນ ຄິລານສ຺ສ ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ. ຄິລາໂນ ຈ ອນນຸໂຍຄກ຺ຂໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ. ອາຄເມຫິ, ອາວຸໂສ, ຍາວາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ອໂຣໂຄ ໂຫຕິ. ອໂຣຄໍ ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂຈເທສ຺ສສີ’’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ໂຈເທຕິ, ອນາທຣິເຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເຕຫິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ປວາຣິຍມາເນ ຄິລາໂນ ຄິລານສ຺ສ ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕາ ໂຂ ຄິລານາ. ຄິລາໂນ ຈ ອນນຸໂຍຄກ຺ຂໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ. ອາຄເມຫິ, ອາວຸໂສ, ຍາວ ອໂຣຄາ ໂຫຖ. ອໂຣໂຄ ອໂຣຄໍ ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂຈເທສ຺ສສີ’’ຕິ [ຍາວ ອໂຣໂຄ ໂຫຕິ, ອໂຣຄໍ ອາກງ຺ຂມາໂນ ໂຈເທສ຺ສສີຕິ (ກ.)]. ເອວຎ຺ເຈ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ໂຈເທຕິ, ອນາທຣິເຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເຕຫິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ປວາຣິຍມາເນ ອຄິລາໂນ ອຄິລານສ຺ສ ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ອຸໂຠ ສງ຺ເຆນ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ສມນຸຄາຫິຕ຺ວາ [ສມນຸຠາສິຕ຺ວາ (ສີ.)] ຍຖາຘມ຺ມໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ສງ຺ເຆນ ປວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ຠຓ຺ຑນກາຣກວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.